Οι φανατικoί του πιάτου λένε πως οι κυπριακοί κεφτέδες είναι οι νοστιμότεροι όλης της κεφτεδοκατηγορίας. Ακόμη κι αν αυτό ενέχει υπερβολή –μπορεί όμως και όχι-, είναι βέβαιο πως είναι άκρως αρωματικοί και με δικό τους χαρακτήρα, μεταφέρουν δε έναν εθιστικό συνδυασμό από μυρωδιές της ανατολής, που σε κάνει να κολλάς στη γεύση κάθε μπουκιάς και να μην καταλαβαίνεις πως στο τέλος εξαφάνισες περισσότερους από δέκα.
Οι κυπριακοί κεφτέδες δεν είναι μικροί –καμία σχέση με κεφτεδάκια- ούτε στρογγυλοί. Η χορταστική τους υπόσταση, αφράτη σαν αγκαλιά χωρίς κόκαλα ή σαν μεγάλα σουτζουκάκια, προτιμάει το στρουμπουλό οβάλ σχήμα. Γίνονται από χοιρινό κιμά ή μείγμα χοιρινού και μοσχαρίσιου, στον οποίο προστίθεται λεπτοτριμμένη πατάτα, υλικό και ιδιομορφία που διαφοροποιεί την παρασκευή τους από αυτή των υπολοίπων. Αποπνέουν επίσης μια γλυκιά μυρωδιά δυόσμου και κανέλας, έντονα αντιληπτή στη γεύση και στην επίγευση. Τους είδα να ετοιμάζονται πρόσφατα σε γεύμα-έκπληξη, τους δοκίμασα αμέσως μετά και ιδιαιτέρως μου άρεσαν. Εξαιρετικά εύγευστοι, είχαν φτιαχτεί μόνον με χοιρινό κιμά και καταναλώθηκαν ζεστοί μαζί με τηγανητές πατάτες και δροσερό γιαούρτι. Στην Κύπρο είθισται να συνοδεύονται με πιλάφι που γίνεται με τσιγαριστό φιδέ (μαλλιά αγγέλου), ανάλογο της συνταγής του ρυζιού με κριθαράκι που συνοδεύει το κυδωνάτο χιώτικο μοσχάρι.
Σας μεταφέρω εδώ την αυθεντική συνταγή της φίλης μου της Κατερίνας (εκ Κύπρου, φυσικά), όπως ακριβώς την έκανε, ελέγχοντας με ευλάβεια τις αναλογίες προκειμένου να πετύχει την ακριβή γεύση που είναι καρφωμένη στη μνήμη της από παιδί. Αν δεν τους έχετε ποτέ δοκιμάσει, προτείνω να τους βάλετε στο πρόγραμμα το συντομότερο.
Προετοιμασία: 20-25 λεπτά συν ο χρόνος παραμονής στο ψυγείο κι άλλα τόσα για το τηγάνισμα. Χρησιμοποιήστε μεγάλο τηγάνι. Εύκολη συνταγή.
Υλικά (για 5-6 άτομα)
1 κιλό κιμά χοιρινό
2 μεσαίες πατάτες τριμμένες (στον τρίφτη) και στυμμένες καλά
3 φέτες μπαγιάτικο ψωμί μουσκεμένο σε γάλα και στυμμένο
1 μέτριο κρεμμύδι πολύ ψιλοκομμένο (βάλτε το για δευτερόλεπτα στο μούλτι)
½-2/3 ματσάκι δυόσμο ψιλοκομμένο (1½ φλ.τσαγιού)
1/2 ματσάκι μαϊντανό, ψιλοκομμένο
2 κ.γ. δυόσμο ξερό
2 κ.γ. κανέλα
2 κ.σ. ξύδι
1 αυγό
αλάτι, φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι
αρκετό λάδι για τηγάνισμα (περί το 1/2 lt)
μερικά φύλλα δυόσμου ή μαϊντανού και γιαούρτι για το σερβίρισμα
Ετοιμάζετε τον κιμά: Σε μπολ ανακατεύετε όλα τα υλικά καλά. Ελέγχετε το αλάτι και το πιπέρι. Σκεπάζετε με διαφανή μεμβράνη και το αφήνετε για 30-40 λεπτά στο ψυγείο, να δέσουν οι γεύσεις των υλικών.
Πλάθετε τους κεφτέδες: Παίρνετε με το χέρι ποσότητα μια μέτριας χούφτας και κάνετε επιμήκεις κεφτέδες οβάλ σχήματος 7×3.5 εκατ. περίπου. Τους έχετε παρατεταγμένους, έτοιμους.
Τηγάνισμα: Σε μεγάλο τηγάνι και δυνατή φωτιά βάζετε το λάδι να κάψει. Προσθέτετε με προσοχή τους κεφτέδες (κατά τμήματα γεμίζοντας το τηγάνι, χωρίς όμως να κολλάνε μεταξύ τους) και τους τηγανίζετε για 8-10 λεπτά, γυρίζοντάς τους 1 φορά.
Σημείωση: 1) Όταν μπαίνουν οι κεφτέδες στο λάδι, η θερμοκρασία του θα πέσει. Αν τους βάλετε έναν-έναν αυτή η πτώση της θερμοκρασίας θα είναι λιγότερη.
2) Χαμηλώστε αν χρειάζεται σε μέτρια τη φωτιά, όταν η θερμοκρασία έχοντας τοποθετήσει όλους τους κεφτέδες στο λάδι μετά από 1 λεπτό περίπου ανακτηθεί, ώστε να μην σας αρπάξουν. Οι κυπριακοί κεφτέδες βγαίνουν ρόδινοι, όχι μαύροι.
Τους βγάζετε με τρυπητή κουτάλα σε πιατέλα στρωμένη με χάρτινη πετσέτα να στραγγίσουν και τους διατηρείτε ζεστούς.
Σερβίρισμα: Σε πιατέλα με φυλλαράκια μαϊντανού ή δυόσμου και κρύο γιαούρτι στο πλάι. Οι κυπριακοί κεφτέδες συνοδεύονται συνήθως με ρύζι φτιαγμένο με φιδέ. Εμείς τους συνοδεύσαμε με τηγανητές πατάτες.
Αυτές οι γυναίκες άλλαξαν την ιστορία για πάντα με τη δυναμική τους, την τόλμη τους την ανθρωπιά τους, ανεξάρτητα από τις προσδοκίες που είχε η κοινωνία για τις ίδιες. Αποτελούν μόνο μερικά από τα πολλά παραδείγματα που μας δείχνουν πως οι γυναίκες μπορούν να είναι πολλά περισσότερα από τα κυρίαρχα στερεότυπα.

Μουσουλμάνα καλύπτει το κίτρινο αστέρι της Εβραίας γειτόνισσάς της με τον φερετζέ της για να την προστατέψει από σύλληψη. Σαράγεβο, πρώην Γιουγκοσλαβία (1941).
Η Maud Wagner, η πρώτη γνωστή γυναίκα με τατουάζ στις ΗΠΑ (1907).
Η 18χρονη αγωνίστρια της γαλλικής Αντίστασης, Simone Segouin, στην απελευθέρωση του Παρισιού (9 Αυγούστου 1944).
Η Sarla Thakral, 21 χρονών, η πρώτη Ινδή που απέκτησε δίπλωμα πιλότου (1936).
Η Kathrine Switzer είναι η πρώτη γυναίκα που έτρεξε στο μαραθώνιο της Βοστώνης, παρά τις προσπάθειες των διοργανωτών να τη σταματήσουν (1967).
Αφγανές σε δημόσια βιβλιοθήκη πριν την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν ( δεκαετία του ‘50).
Η Annette Kellerman φωτογραφίζεται με μαγιό, γεγονός που οδήγησε στη σύλληψη της λόγω προσβολής της δημοσίας αιδούς (γύρω στο 1907).
Η πρώτη γυναικεία ομάδα μπάσκετ στο Κολέγιο Smith (1902).
Φωτογραφία πολεμίστριας σαμουράι (γύρα στα τέλη του 1800).
106χρονη Αρμένισσα προστατεύει το σπίτι της με όπλο τύπου AK-47 (1990).
Γυναίκες παίζουν μποξ σε μια ταράτσα στο Λος Άντζελες (1933).
Σουηδέζα επιτίθεται σε νεοναζί διαδηλωτή με την τσάντα της. Η γυναίκα αυτή ήταν επιζήσασα από στρατόπεδο συγκέντρωσης (1985).
Γυναικείο πρωτάθλημα σκέιτινγκ στη Νέα Υόρκη (10 Μαρτίου 1950).
Η ακτιβίστρια για το δικαίωμα στην ψήφο Annie Lumpkins στη φυλακή του Little Rock (1961).
Μέλη της συμμορίας Άγγελοι της Κόλασης (1973)
Κοπέλες μεταφέρουν βαριά κομμάτια πάγου λόγω της επιστράτευση αντρών εργατών (1918).
Η Komako Kimura, γνωστή Γιαπωνέζα σουφραζέτα σε διαδήλωση στη Νέα Υόρκη (23 οκτωβρίου 1917).
Η Marina Ginesta, μια 17χρονη κομμουνίστρια αντάρτισσα, με θέα τη Βαρκελώνη κατά τη διάρκεια του Ισπανικού εμφυλίου πολέμου (1936).
Η Anna Fisher, «η πρώτη μητέρα στο διάστημα» (δεκαετία του ’80).
Σουφραζέτα ακτιβίστρια διαδηλώνει μετά τη «Νύχτα του Τρόμου» (1917): 33 σουφραζέτες συνελήφθησαν για «παρεμπόδιση της κυκλοφορίας» και ξυλοκοπήθηκαν από σωφρονιστικούς υπαλλήλους.
Η Margaret Bourke-White, φωτογράφος, σκαρφαλώνει στο κτίριο της Chrysler (1934).
Μητέρα παίζει με το παιδί της στην παραλία (γύρω στα 1950).
Η Elspeth Beard, στην προσπάθειά της να είναι η πρώτη Αγγλίδα που θα ταξιδέψει όλο τον κόσμο με μοτοσυκλέτα (δεκαετία ’80): ταξίδεψε 3 χρόνια και κάλυψε 48.000 μίλια.
Δύο γυναίκες βγαίνουν στο δρόμο με ακάλυπτα πόδια για πρώτη φορά στο Τορόντο (1937).
Γυναίκα πίνει τσάι μετά το βομβαρδισμό των Γερμανών μετά τη «δεύτερη μεγάλη πυρκαγιά του Λονδίνου» (1940).
Winnie η συγκολλήτρια (1943): η Winnie ήταν μία από τις 2.000 γυναίκες που δούλεψαν στα ναυπηγεία των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του Β’ παγκοσμίου Πολέμου.
Η Jeanne Manford διαδηλώνει με τον γκέι γιο της σε Φεστιβάλ Υπερηφάνειας (1972): η Jeanne ίδρυσε την ομάδα για τα ανθρώπινα δικαιώματα «Γονείς, Οικογένειες και Φίλοι των Λεσβιών και των Γκέι».
Η Sabiha Gökçen από την Τουρκία φωτογραφίζεται στο αεροπλάνο της. Το 1937 ήταν η πρώτη γυναίκα πιλότος μαχητικού αεροσκάφους.
Εθελόντριες μαθαίνουν να σβήνουν φωτιές στο Περλ Χάρμπορ (γύρω στα 1941-1945).
Ουκρανή γυναίκα δίνει νερό σε σοβιετικό στρατιώτη κατά την αιχμαλωσία του (1941).
Χτίστρια ψηλά πάνω από το Βερολίνο (γύρω στα 1900).
Σιδηροδρομικοί εργάτες και εργάτριες στο μεσημεριανό τους διάλειμμα. Πολλές ήταν γυναίκες ακόμα και μανάδες των εργατών που πήγαν στον πόλεμο (1943).
Μερικές από τις πρώτες γυναίκες που ορκίζονται στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ (Αύγουστος 1918).
Η Ellen O’Neal, μία από τις πρώτες επαγγελματίες γυναίκες σκέιτερς (1976).
Παριζιάνες μητέρες προστατεύουν τα παιδιά τους από τα πυρά Γερμανών ελεύθερων σκοπευτών (1944).
Φιλιππινέζα αντάρτισσα, η καπετάνισσα Nieves Fernandez, δείχνει σε Αμερικανό στρατιώτη πως σκότωσε Ιάπωνες στρατιώτες κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1944).
Δανέζα αρνείται να αφήσει τον άντρα της, έναν Γερμανό στρατιώτη, μετά την αιχμαλωσία του από τον στρατό των Συμμάχων. Τον ακολούθησε στην αιχμαλωσία (1944).
Η Gertrude Ederle είναι η πρώτη γυναίκα που κολύμπησε τη Μάγχη (1926).
Η αεροπόρος Amelia Earhart είναι η πρώτη γυναίκα που πέταξε με αεροσκάφος πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό (1928).
Αφγανές γυναίκες φοιτήτριες ιατρικής (1962).
Βρετανός λοχίας εκπαιδεύει μέλη του «στρατού των μητέρων» του Βρετανικού Στρατού στη μάχη της Βρετανίας (1940).
Η φωτογραφία μιας ανήσυχης εργάτριας που μαζεύει μπιζέλια και μητέρας εφτά παιδιών κατά τη διάρκεια των θυελλών σκόνης στην Αμερική (1936).
Η διαδήλωση από το Κίνημα Απελευθέρωσης των Γυναικών στο Ντιτρόιτ, Μίτσιγκαν (1970).
Γυναίκα αστυνομικός του Λος Άντζελες προσέχει εγκαταλελειμμένο μωρό στο συρτάρι του γραφείου της (1971).
Γυναίκες ελεύθεροι σκοπευτές του σοβιετικού στρατού (4 Μαΐου 1945).
Μητέρα δείχνει φωτογραφία του γιού της σε αιχμαλώτους πολέμου που επιστρέφουν, στην προσπάθειά της να τον βρει (Βιέννη, 1947).
Η Leola N. King, η πρώτη γυναίκα τροχονόμος της Αμερικής (Ουάσινγκτον, 1918).
Η Erika, μια 15χρονη Ουγγαρέζα αγωνίστρια, που πολέμησε για ελευθερία ενάντια στη Σοβιετική Ένωση (Οκτώβριος 1956).
Αμερικανίδες νοσοκόμες αποβιβάζονται στη Νορμανδία (1944).
Υπάλληλος της Εταιρείας Lockheed δουλεύει σε ένα πολεμικό αεροσκάφος τύπου P-38 στο Μπέρμπανκ της Καλιφόρνια (1944).
Νοσοκόμα του Ερυθρού Σταυρού σημειώνει τις τελευταίες λέξεις Βρετανού στρατιώτη (γύρω στο 1917).
Γυναίκες πιλότοι μπροστά από το αεροσκάφος τύπου B-17, το λεγόμενο «Pistol Packin’ Mama» (γύρω στα 1941 – 1945).
Επιστημονική ομάδα του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνια, με επικεφαλής την αναπληρώτρια καθηγήτρια Εμβιομηχανικής Τζένιφερ Κόχραν, χρησιμοποίησαν μία νέα μέθοδο για να σταματήσουν τη διαδικασία που ωθεί τα καρκινικά κύτταρα να φεύγουν από τα αρχικά σημεία σχηματισμού του όγκου και να «ταξιδεύουν» μέσω του αίματος σε άλλα μέρη του σώματος.
Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως μετάσταση, συχνά αποβαίνει μοιραία για τον ασθενή. Η πλειονότητα των πασχόντων από καρκίνο που αποβιώνουν, έχουν κάποια μεταστατική μορφή του. Μέχρι σήμερα οι γιατροί προσπαθούν να «φρενάρουν» την μετάσταση με χημειοθεραπεία, όμως η τελευταία συχνά δεν έχει αποτέλεσμα, ενώ προκαλεί και σοβαρές παρενέργειες.
Οι αμερικανοί ερευνητές δοκίμασαν να σταματήσουν την εξάπλωση του καρκίνου από το αρχικό στάδιο, εμποδίζοντας δύο πρωτεΐνες - κλειδιά, τις Axl και Gas6, να αλληλεπιδράσουν βιοχημικά, «πυροδοτώντας» έτσι την εκκίνηση της μετάστασης.
Για να το πετύχουν αυτό, οι επιστήμονες δημιούργησαν μια παραπλανητική και αβλαβή πρωτεΐνη Axl, η οποία παρεμβαίνει και αλληλεπιδρά αυτή -αντί της κανονικής πρωτεΐνης Axl- με την άλλη πρωτεΐνη Gas6. Με αυτό τον τρόπο φαίνεται πως απενεργοποιείται το «φυτίλι» που δίνει το σήμα εκκίνησης της μετάστασης.
Στην συνέχεια, οι επιστήμονες χορήγησαν ενδοφλέβια την τροποποιημένη πρωτεΐνη Axl σε ποντίκια με προχωρημένο καρκίνο του μαστού ή των ωοθηκών. Τα πειραματόζωα με καρκίνο του μαστού είχαν 78% λιγότερες μεταστάσεις, ενώ αυτά με καρκίνο των ωοθηκών εμφάνιζαν ακόμη πιο θεαματική μείωση 90% στις μεταστάσεις τους, σε σχέση με την ομάδα ελέγχου που δεν είχε υποβληθεί στην ίδια θεραπεία.
«Είναι μια πολλά υποσχόμενη θεραπεία που φαίνεται να είναι αποτελεσματική και μη τοξική, σύμφωνα με τα προκλινικά πειράματα. Μπορεί να εγκαινιάσει μια νέα προσέγγιση στην αντικαρκινική θεραπεία», σχολιάζει ο καθηγητής Αμάτο Τζιακία, επικεφαλής του Προγράμματος Βιολογίας των Ακτινοβολιών στο Αντικαρκινικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Στάνφορντ.
Οι Δρ Τζιακία και Κόχραν είναι επιστημονικοί σύμβουλοι στην εταιρεία βιοτεχνολογίας Ruga Corp, η οποία πήρε από το Πανεπιστήμιο Στάνφορντ την άδεια εκμετάλλευσης της νέας τεχνολογίας. Όμως πρώτα πρέπει να γίνουν νέες χρονοβόρες δοκιμές σε ζώα και μετά σε ανθρώπους, ώστε να διασφαλιστεί ότι όντως η θεραπεία είναι ασφαλής και αποτελεσματική.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην επιστημονική ομάδα συμμετείχε και ο Μιχάλης Καριόλης, που έκανε το διδακτορικό του στο εργαστήριο της Δρ Κόχραν και ο οποίος έχει ειδικευτεί στην «κατευθυνόμενη εξέλιξη», δηλαδή στη γενετική «χειραγώγηση» των πρωτεϊνών προς μια επιθυμητή κατεύθυνση. Η εργασία του έλληνα ερευνητή, o οποίος ήταν ο κύριος συγγραφέας της δημοσίευσης, ήταν να δοκιμάσει χιλιάδες διαφορετικές εκδοχές της ίδιας πρωτεΐνης Axl, έως ότου βρει εκείνη που είναι η πιο κατάλληλη για να παίξει τον ρόλο του «αντιπερισπασμού», ώστε να «ξεγελάσει» τον μηχανισμό της μετάστασης.