ενημέρωση 3:11, 19 November, 2026

Telerama – LeMonde - Εμβληματική μορφή της ευρωπαϊκής Αριστεράς ο Τσίπρας – Βιβλίο μανιφέστο η «Ιθάκη»

«Θα μπορέσει ο Αλέξης Τσίπρας να ενσαρκώσει την αριστερή εναλλακτική; Θα ανέβει ξανά τα σκαλιά του Μεγάρου Μαξίμου, του ελληνικού Ματινιόν;», αναφέρει το Telerama της LeMonde, στο δημοσίευμά του, για την κυκλοφορία της Ιθάκης στη Γαλλία. Το άρθρο παρουσιάζει την πορεία του πρώην πρωθυπουργού, επισημαίνοντας ότι «αξιοποιώντας την εμπειρία του, επιδιώκει να πείσει την Αριστερά να κινητοποιηθεί απέναντι στην Ακροδεξιά».

«Ο Αλέξης Τσίπρας, υπήρξε εμβληματική μορφή της ευρωπαϊκής Αριστεράς της αμφισβήτησης», αναφέρει μεταξύ άλλων το Telerama της LeMonde, σε άρθρο με αφορμή την κυκλοφορία της Ιθάκης στη Γαλλία. 

Το δημοσίευμα, με τίτλο: ««Ιθάκη»: Το βιβλίο-μανιφέστο του Αλέξη Τσίπρα θα κυκλοφορήσει στη Γαλλία τον Μάρτιο», παρουσιάζει την πολιτική πορεία του πρώην πρωθυπουργού και εστιάζει στις επιδιώξεις του με την ίδρυση της ΕΛΑΣ και στο πρόγραμμά του ενόψει των εκλογών.

«Αξιοποιώντας την εμπειρία του, επιδιώκει να πείσει την Αριστερά να κινητοποιηθεί απέναντι στην Ακροδεξιά», αναφέρει.

«Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνεται ένας νέος φόρος, κοντά στη «φορολογία Ζουκμάν». Θα πρόκειται για «έναν φόρο περιουσίας για το πλουσιότερο 1% της χώρας, ύψους 1% επί της περιουσίας του, μια πατριωτική συνεισφορά του πιο εύπορου 1% για το υπόλοιπο 99%»», λέει σε άλλο σημείο προσθέτοντας:

«Πάνω απ’ όλα, προειδοποιεί αδιάκοπα για τον «πραγματικό κίνδυνο» που αντιπροσωπεύει η Ακροδεξιά, της οποίας «η άνοδος, όπως και εκείνη του νεοναζισμού, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον φόβο και στην κοινωνική ανασφάλεια —ανεργία, υγεία, σχολείο…— που αισθάνονται οι πολίτες»».

«Θα μπορέσει (ο Τσίπρας) να ενσαρκώσει αυτή την αριστερή εναλλακτική; Θα ανέβει ξανά τα σκαλιά του Μεγάρου Μαξίμου, του ελληνικού Ματινιόν;», αναφέρεται στο άρθρο που παραθέτει τη διαβεβαίωση του ίδιου του Αλέξη Τσίπρα: «Είμαι έτοιμος να γίνω ξανά πρωθυπουργός. Ξέρω τη δουλειά: την έχω ήδη κάνει».

Μπορεί να είναι εικόνα κείμενο

Ακολουθεί μεταφρασμένο το άρθρο του Telerama

«Ιθάκη»: Το βιβλίο-μανιφέστο του Αλέξη Τσίπρα θα κυκλοφορήσει στη Γαλλία τον Μάρτιο

Ο πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει στην εθνική και διεθνή πολιτική σκηνή. Η επικείμενη έκδοση του βιβλίου του «Ιθάκη» στη Γαλλία αποτελεί σημαντικό σταθμό. Αξιοποιώντας την εμπειρία του, επιδιώκει να πείσει την Αριστερά να κινητοποιηθεί απέναντι στην Ακροδεξιά.

Οι βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα αναμένεται να διεξαχθούν το πρώτο εξάμηνο του 2027 και οι δημοσκοπήσεις φέρνουν τον Αλέξη Τσίπρα στη δεύτερη θέση. Έτσι, ο πρώην πρωθυπουργός —από το 2015 έως το 2019— επανεμφανίζεται στην ελληνική πολιτική σκηνή, αλλά και στην ευρωπαϊκή και τη διεθνή. Με ένα βιβλίο που συνδυάζει τα απομνημονεύματα με το μανιφέστο: την «Ιθάκη», η οποία κυκλοφόρησε στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του 2025 και, όπως πληροφορήθηκε το Télérama, μεταφράζεται αυτή την περίοδο προκειμένου να εκδοθεί στη Γαλλία από τις εκδόσεις Plon τον Μάρτιο του 2027.

«Αν ο πρωταρχικός μου στόχος ήταν να απευθυνθώ στον ελληνικό λαό, αυτό το βιβλίο έχει επίσης αξία ως καταγραφή γεγονότων: εξετάζει μια κρίσιμη περίοδο για την Ελλάδα και την Ευρώπη. Αφηγείται γεγονότα που δεν είναι γνωστά», μας εκμυστηρεύεται. Ανάμεσά τους, τα παρασκήνια των διαπραγματεύσεων με τους Ευρωπαίους. Θα μπορούσε να θεωρηθεί μια μορφή ψυχοθεραπείας; Ο Αλέξης Τσίπρας δεν το αρνείται: «Οτιδήποτε σε οδηγεί να σκεφτείς κριτικά το παρελθόν και να εμβαθύνεις με απόλυτη ειλικρίνεια στην αποτίμηση των δικών σου πράξεων που διαμόρφωσαν αυτό το παρελθόν εμπεριέχει μια τέτοια διάσταση. Υπάρχει εδώ μια πλευρά εξομολόγησης και μια άλλη θεραπείας».

Πρέπει να γυρίσουμε πίσω στον χρόνο για να κατανοήσουμε πόσο κρίσιμη υπήρξε εκείνη η περίοδος. Τον Ιανουάριο του 2015, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στη δίνη οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, ο Αλέξης Τσίπρας, επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ —του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς— κερδίζει τις βουλευτικές εκλογές καταγγέλλοντας τη λιτότητα που επιβάλλουν οι πιστωτές της Αθήνας: το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, έχοντας γίνει πρωθυπουργός, αναγκάζεται με τη σειρά του να υπογράψει δανειακή συμφωνία με τους ίδιους συνομιλητές και να εφαρμόσει τη δημοσιονομική αυστηρότητα που κατήγγελλε. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπει το «Grexit», την έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη, την οποία ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, επισείει ως απειλή. Όμως το κόμμα του διχάζεται. Και οι Έλληνες αμφιβάλλουν.

Το 2019, στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, παρότι ο ΣΥΡΙΖΑ συγκεντρώνει το 31,5% των ψήφων, νικήτρια αναδεικνύεται η Νέα Δημοκρατία (ΝΔ), το κόμμα της συντηρητικής Δεξιάς με επικεφαλής τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Έκτοτε, εκείνος παραμένει πρωθυπουργός… και τα σκάνδαλα διαδέχονται το ένα το άλλο. Παρ’ όλα αυτά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η Νέα Δημοκρατία διατηρούν την πλειοψηφία τον Ιούλιο του 2023. Ο ΣΥΡΙΖΑ υποχωρεί στο 20% των ψήφων. Ο Αλέξης Τσίπρας αποχωρεί τότε από την προεδρία του κόμματός του και εξαφανίζεται από την πολιτική σκηνή.

Η περίοδος πολιτικής απομόνωσης θα αποδειχθεί σύντομη. Το 2024 ιδρύει μια δεξαμενή σκέψης, το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα για την Ειρήνη, τη Δικαιοσύνη και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Διοργανώνει συνέδρια, ταξιδεύει στο εξωτερικό, πραγματοποιεί διαδοχικές συναντήσεις —με τον Μπέρνι Σάντερς, τον Φρανσουά Ολάντ, τη Λουσί Καστέτς, τον Φρανσουά Ρουφέν, τον Τομά Πικετί…— και συγκεντρώνει ιδέες. Τον Μάιο του 2025 ιδρύει το νέο του κόμμα, την ΕΛ.Α.Σ., την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, που επιδιώκει να ενώσει τους τρεις πυλώνες της Αριστεράς: τη ριζοσπαστική Αριστερά, τη σοσιαλδημοκρατία και την πολιτική οικολογία.

Στο πρόγραμμά του περιλαμβάνεται ένας νέος φόρος, κοντά στη «φορολογία Ζουκμάν». Θα πρόκειται για «έναν φόρο περιουσίας για το πλουσιότερο 1% της χώρας, ύψους 1% επί της περιουσίας του, μια πατριωτική συνεισφορά του πιο εύπορου 1% για το υπόλοιπο 99%».

Ο Τσίπρας επιθυμεί επίσης «η ΕΕ να προχωρήσει σε κοινό δανεισμό για τη χρηματοδότηση μεγάλων κοινών επενδύσεων, όχι μόνο στην άμυνα, αλλά και στην κοινωνική συνοχή, στη βιομηχανία, στην πράσινη μετάβαση κ.λπ., και να θεσπίσει νέους ίδιους πόρους».

Πάνω απ’ όλα, προειδοποιεί αδιάκοπα για τον «πραγματικό κίνδυνο» που αντιπροσωπεύει η Ακροδεξιά, της οποίας «η άνοδος, όπως και εκείνη του νεοναζισμού, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον φόβο και στην κοινωνική ανασφάλεια —ανεργία, υγεία, σχολείο…— που αισθάνονται οι πολίτες». Από εκεί προκύπτει και μια σαφής επιδίωξη: «Το εναλλακτικό μας σχέδιο, ριζοσπαστικό αλλά ρεαλιστικό, επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτή την αναβίωση».

Αντίστοιχα, «η γαλλική Αριστερά έχει τη βαριά ευθύνη να αποτρέψει την άνοδο της Ακροδεξιάς», εκτιμά ο πενηντάχρονος πολιτικός, ο οποίος βρέθηκε στο Παρίσι στις αρχές Νοεμβρίου για να συνομιλήσει με τη Μαρίν Τοντελιέ (Οι Οικολόγοι), τον Ολιβιέ Φορ (Σοσιαλιστικό Κόμμα), τον Φαμπιέν Ρουσέλ (Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα), την Κλεμαντίν Οτέν (L’Après) και τη Μαριέττα Καραμανλή (Σοσιαλιστικό Κόμμα).

Ο Αλέξης Τσίπρας, που υπήρξε εμβληματική μορφή της ευρωπαϊκής Αριστεράς της αμφισβήτησης, θα μπορέσει να ενσαρκώσει αυτή την αριστερή εναλλακτική; Θα ανέβει ξανά τα σκαλιά του Μεγάρου Μαξίμου, του ελληνικού Ματινιόν;

«Είμαι έτοιμος να γίνω ξανά πρωθυπουργός», διαβεβαιώνει. «Ξέρω τη δουλειά: την έχω ήδη κάνει».

Έχοντας, αναμφίβολα, επίγνωση της πολιτικής συγκυρίας: ο σημερινός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και το κόμμα του, η συντηρητική Νέα Δημοκρατία, βλέπουν τη δημοτικότητά τους να υποχωρεί, παρότι εξακολουθούν να προηγούνται στην πρόθεση ψήφου. Έχοντας όμως επίγνωση και του ότι, αν κερδίσει το 2027, ενδέχεται να έχει ως συνομιλήτρια τη Μαρίν Λεπέν. Γι’ αυτό και προειδοποίησε τους Γάλλους πολιτικούς που συνάντησε: το αποτέλεσμα των εκλογών στη Γαλλία θα έχει αντίκτυπο στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.

Ευρώπη - Όταν το οικογενειακό τραπέζι γίνεται είδος πολυτελείας – Πώς η ακρίβεια «στραγγίζει» τα νοικοκυριά

Η ακρίβεια αναδεικνύει τις έντονες ανισότητες και τις διαφορετικές ταχύτητες με τις οποίες κινείται η ευρωπαϊκή οικονομία, αφήνοντας χώρες όπως η Ελλάδα να αντιμετωπίζουν πιο έντονες πιέσεις

Σε εφιάλτη έχει μετατραπεί η εβδομαδιαία επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ για τα νοικοκυριά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η εικόνα μπροστά από τα ράφια των σούπερ μάρκετ έχει πλέον αλλάξει δραματικά, με τους καταναλωτές να μετρούν ξανά και ξανά το περιεχόμενο του καλαθιού τους πριν φτάσουν στο ταμείο.

Το «τέρας» του πληθωρισμού ξύπνησε ξανά, χτυπώντας στην καρδιά της καθημερινής επιβίωσης, που δεν είναι άλλο από το οικογενειακό τραπέζι.

Με την ενέργεια να φουντώνει ξανά τη φωτιά της ακρίβειας και τον γενικό πληθωρισμό στην Ευρωζώνη να σκαρφαλώνει στο 4% —το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας— η Ευρώπη βυθίζεται σε μια νέα κρίση κόστους ζωής, όπου ακόμα και τα πιο βασικά αγαθά τείνουν να μετατραπούν σε είδη πολυτελείας.

Στην Ελλάδα, η κατάσταση με την ακρίβεια παραμένει ένα από τα πιο κρίσιμα και πιεστικά ζητήματα για τα νοικοκυριά, καθώς ο γενικός πληθωρισμός στη χώρα παρουσίασε νέα επιτάχυνση τον Οκτώβριο του 2026, σκαρφαλώνοντας στο 5,6% (από 5,1% τον Σεπτέμβριο), επιφέροντας σημαντικές αυξήσεις στα προϊόντα πρώτης ανάγκης.

Το φαινόμενο αυτό δεν επηρεάζει ομοιόμορφα τη γηραιά ήπειρο, καθώς παρουσιάζονται τεράστιες αποκλίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη, με ορισμένες περιοχές να καταγράφουν πρωτοφανείς αυξήσεις και άλλες να σημειώνουν πτώση τιμών λόγω κρατικών παρεμβάσεων.

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα διαμορφώθηκε στο 1,4% τον Οκτώβριο του 2026, κινούμενος ελαφρώς χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης (1,6%), ενώ ο γενικός πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 5,6%.

Παρά τη συγκρατημένη συνολική εικόνα στα τρόφιμα, καταγράφονται πιέσεις σε συγκεκριμένα νωπά και βασικά είδη, ενώ παρατείνεται το μέτρο της μείωσης τιμών στα σούπερ μάρκετ.

Παρότι τον Σεπτέμβριο ο δείκτης τροφίμων είχε καταγράψει οριακά αρνητικό πρόσημο, τον Οκτώβριο οι πιέσεις επανήλθαν.

Πρόσφατα στοιχεία της Eurostat δείχνουν αισθητές αυξήσεις σε επιμέρους βασικά είδη, όπως το βοδινό κρέας (+12,3%) και οι πατάτες (+9,2%). Επιπλέον, το σωρευτικό κόστος παραμένει υψηλό σε σχέση με τα επίπεδα προ του 2021.

Για τη συγκράτηση του κόστους στο καλάθι του νοικοκυριού, βρίσκεται σε εξέλιξη η δεύτερη φάση της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών. Η επικαιροποιημένη λίστα περιλαμβάνει 994 βασικούς κωδικούς προϊόντων στα σούπερ μάρκετ με μειωμένες τιμές, μέτρο το οποίο παρατείνεται έως το τέλος του 2026.

Στην Ευρώπη

Οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων στην Ευρώπη ήταν μέτριες φέτος, αλλά τα φρέσκα προϊόντα γίνονται πιο ακριβά, με τις τιμές να αυξάνονται κατά 8% στη Γαλλία και τις διαταραχές στον εφοδιασμό να αφήνουν τα ράφια άδεια στη νότια Ιταλία.

Όποιος μπήκε σε ένα σούπερ μάρκετ στη Νάπολη ή οπουδήποτε αλλού στη νότια Ιταλία στα τέλη Οκτωβρίου μπορεί να βρήκε, σύμφωνα με το euronews, τον διάδρομο με τα φρούτα μισοάδειο.

Για περίπου δύο εβδομάδες, οι οδηγοί φορτηγών, θυμωμένοι με το κόστος του ντίζελ, απέκλεισαν δρόμους και λιμάνια σε όλη τη νότια Ιταλία.

Οι αποθήκες σταμάτησαν να φορτώνουν και τα ράφια με κρέας, φρέσκο ​​γάλα, φρούτα και εμφιαλωμένο νερό στην Καμπανία, την Απουλία και την Καλαβρία άδειασαν, σε ορισμένα μικρά καταστήματα μέσα σε μια μέρα.

Τον Οκτώβριο, τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα στην Ιταλία κόστισαν 7,5% περισσότερο από ό,τι πριν από ένα χρόνο, από 5,5% τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας Istat. Οι τιμές για το τυπικό καλάθι αγορών που περιλαμβάνει τρόφιμα, είδη οικιακής χρήσης και είδη προσωπικής φροντίδας αυξήθηκαν κατά 2,5%, από 1,5%.

Η Ιταλία αποτελεί μια ακραία περίπτωση. Αλλά υποδεικνύει κάτι που συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη: μετά από μια ήσυχη χρονιά, τα εβδομαδιαία ψώνια αρχίζουν να γίνονται ξανά πιο ακριβά.

H ενέργεια ο κύριος μοχλός της ακρίβειας

Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έφτασε το 4% τον Οκτώβριο, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία που δημοσίευσε την Τετάρτη η Eurostat.

Η ενέργεια ήταν ο κύριος μοχλός. Τα καύσιμα, ο ηλεκτρισμός και η θέρμανση ήταν 20,8% ακριβότερα σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα. Οι τιμές των τροφίμων, συγκριτικά, έχουν αυξηθεί πολύ πιο αργά.

Οι τιμές των τροφίμων, του αλκοόλ και του καπνού αυξήθηκαν κατά 1,6% στην ευρωζώνη τον Οκτώβριο σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα. Σε ολόκληρη την ΕΕ, τα τρόφιμα και τα αναψυκτικά ήταν μόλις 0,6% ακριβότερα τον Σεπτέμβριο, τον τελευταίο μήνα με στοιχεία για κάθε χώρα.

Αν όμως κοιτάξουμε πιο προσεκτικά, η εικόνα είναι άνιση. Οι τιμές των επεξεργασμένων τροφίμων, του αλκοόλ και του καπνού αυξήθηκαν μόνο κατά 0,5% τον Οκτώβριο σε σύγκριση με ένα χρόνο νωρίτερα.

Οι τιμές των μη επεξεργασμένων τροφίμων, που καλύπτουν είδη όπως φρούτα, λαχανικά, κρέας και ψάρι, αυξήθηκαν κατά 4,6%, από 2,7% τον Αύγουστο.

«Η ενέργεια και τα τρόφιμα οδήγησαν στην αύξηση των τιμών, ενώ ο δομικός πληθωρισμός παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερός παρά το συνεχιζόμενο ενεργειακό σοκ», δήλωσε σε σχόλια μέσω email ο Nicola Nobile, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ιταλία στην Oxford Economics.

Είναι λογικό αν σκεφτεί κανείς πώς φτάνουν τα τρόφιμα στο ράφι. Τα τρακτέρ λειτουργούν με ντίζελ, τα θερμοκήπια χρειάζονται θέρμανση και σχεδόν όλα μετακινούνται με φορτηγό.

Όταν αυτά τα κόστη αυξάνονται, τα φρέσκα προϊόντα, τα οποία δεν μπορούν να παραμείνουν σε μια αποθήκη για μήνες, μπορούν να είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα.

Η Κύπρος στην κορυφή, η Σουηδία στον πάτο

Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου, τα πιο πρόσφατα που περιλαμβάνουν κάθε χώρα της ΕΕ, δείχνουν πού έχουν πληγεί περισσότερο οι αγοραστές.

Η Κύπρος είχε την πιο απότομη άνοδο, με τα τρόφιμα και τα αναψυκτικά να είναι 4% ακριβότερα σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα. Ακολουθούν η Ισπανία με 2,7%, η Ρουμανία με 2,6%, η Μάλτα με 2,5% και η Πορτογαλία με 2,4%.

Εκτός ΕΕ, η Τουρκία είχε πολύ υψηλότερο ποσοστό, με τις τιμές των τροφίμων να αυξάνονται κατά 27,6% σε ένα χρόνο.

Σε 14 από τις 27 χώρες της ΕΕ, τα τρόφιμα και τα αναψυκτικά ήταν στην πραγματικότητα φθηνότερα από ό,τι ένα χρόνο πριν.

Η μεγαλύτερη πτώση σημειώθηκε στη Σουηδία, όπου οι τιμές μειώθηκαν κατά 6,3%. Αυτό ακολούθησε τη μείωση του ΦΠΑ. Η κυβέρνηση μείωσε στο μισό τον ΦΠΑ στα τρόφιμα, από 12% σε 6%, την 1η Απριλίου, και η μείωση θα διαρκέσει έως το τέλος του 2027.

Η Λετονία, η Ουγγαρία και η Τσεχία είδαν επίσης τις τιμές των τροφίμων να μειώνονται κατά 3,8% έως 4,8%.

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Από το 1968 της ελευθερίας στο 2026 της επιβίωσης - Η ευρωπαϊκή νεολαία σε τροχιά σύγκρουσης με την ακρίβεια

Οι φοιτητές και οι εργαζόμενοι στην Ευρώπη διαδηλώνουν ξανά μαζικά, όπως το 1968, αλλά για εντελώς διαφορετικούς λόγους. Τότε υπήρχαν δουλειές και ζητούσαν περισσότερη ελευθερία, ενώ σήμερα παλεύουν με την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση και τα προβλήματα στην παιδεία.

Κάποτε, οι νέοι κατέβαιναν στους δρόμους της Ευρώπης έχοντας εξασφαλισμένο το αύριο, για να διεκδικήσουν περισσότερη ελευθερία. Σήμερα, η εικόνα στους δρόμους του Παρισιού, της Μαδρίτης, της Αθήνας και του Βελιγραδίου μοιάζει γνώριμη, όμως ο λόγος είναι ριζικά διαφορετικός.

Δεν πρόκειται πια για μια εξέγερση απέναντι στους κανόνες, αλλά για μια μάχη επιβίωσης απέναντι στην ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση και την υποβάθμιση των βασικών παροχών.

Καθώς το κόστος ζωής γίνεται αβάσταχτο, η ευρωπαϊκή νεολαία μετατρέπει την καθημερινή της ασφυξία σε πολιτική δύναμη, θέτοντας δύο κρίσιμα ερωτήματα ερώτημα σε κάθε κυβέρνηση.  Πόσο αντέχει μια κοινωνία όταν στερείται τα βασικά και πού μπορεί να φτάσει;

Ειδικότερα, οι εικόνες των διαδηλωτών που συγκρούονται με τις αστυνομικές δυνάμεις και οι συμμαχίες φοιτητών με συνδικάτα ξυπνούν αναπόφευκτα μνήμες από τον Μάη του 1968.

Ωστόσο, πίσω από την ομοιότητα των οδοφραγμάτων, κρύβεται μια βαθιά, υπαρξιακή διαφορά. Η σημερινή γενιά δεν επαναστατεί για να αλλάξει τον κόσμο, αλλά για να μπορέσει να επιβιώσει μέσα σε αυτόν.

Από το 1968 και τον αγώνα για ελευθερία στο 2026 και στον αγώνα για επιβίωση

Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του στο The Conversation ο καθηγητής Amir Keshtiban, το 1968 ήταν το προϊόν της «πολιτικής της αφθονίας». Οι νέοι εκείνης της εποχής, μεγαλωμένοι σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης και οικονομικής ασφάλειας, ασφυκτιούσαν μέσα σε συντηρητικούς θεσμούς και ζητούσαν περισσότερη ελευθερία, φωνάζοντας «Απαγορεύεται το απαγορεύεται».

Το κίνημα γενικευμένης αμφισβήτησης, που έμεινε στην ιστορία ως «Μάης του ’68» ή «Γαλλικός Μάης», αποτέλεσε πολιτικό και ιδεολογικό ορόσημο για τις μεταπολεμικές γενιές, σημείο αναφοράς για τους κοινωνικούς αγώνες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Σήμερα, το σκηνικό έχει αντιστραφεί πλήρως.

Στη Γαλλία, οι μαθητές κατεβαίνουν στους δρόμους καταγγέλλοντας αίθουσες διδασκαλίας με ποντίκια, ακραίες θερμοκρασίες και έλλειψη τρεχούμενου νερού. Στη Γερμανία, 40.000 νέοι απέχουν από τα μαθήματα υπό τον φόβο της υποχρεωτικής στράτευσης. Στην Ισπανία, η γενική απεργία της 11ης Νοεμβρίου έφερε στο προσκήνιο την ασφυκτική στεγαστική κρίση και τους στάσιμους μισθούς, ενώ στην Ελλάδα χιλιάδες διαδήλωσαν για τα κενά στη δημόσια παιδεία αλλά και το δικαίωμα στη στέγαση.

Επίσης τα κινήματα του 1968 βασίστηκαν επίσης σε ένα κοινό λεξιλόγιο: μαρξιστικές κριτικές για τον καπιταλισμό, θαυμασμό για την Κίνα του Μάο Τσε Τουνγκ μεταξύ ορισμένων ριζοσπαστών, το επιχείρημα του φιλοσόφου Χέρμπερτ Μαρκούζε ότι η καταναλωτική κοινωνία άμβλυνε τη διαφωνία και, πάνω απ’ όλα, την αντίθεση στον πόλεμο του Βιετνάμ.

Το 2026, δεν υπάρχει τέτοιο κοινό πλαίσιο. Οι διαμαρτυρίες σε μεγάλο βαθμό έχουν διαφορετική αφορμή, από τις σχολικές συνθήκες στη Γαλλία μέχρι την επιστράτευση στη Γερμανία και τη στέγαση στην Ισπανία και την Ελλάδα, και η καθεμία ερμηνεύεται γρήγορα μέσα από τον δικό της πολιτισμικό πόλεμο.

Η πολιτική της αφθονίας ενθάρρυνε εκστρατείες για περισσότερη ελευθερία, ενώ η πολιτική της λιτότητας ενθάρρυνε εκστρατείες για την παροχή αγαθών.

Πώς τα κινήματα διαμαρτυρίας διεκδικούν πλέον την εξουσία

Για δεκαετίες, το κυρίαρχο πολιτικό συμπέρασμα του Μάη του ’68 ήταν πως οι μαζικές διαμαρτυρίες μπορούν να αλλάξουν την κουλτούρα και τη νοοτροπία μιας κοινωνίας, αδυνατούν όμως να κατακτήσουν την πολιτική εξουσία.

Τόσο στη Γαλλία, όπου ο Σαρλ ντε Γκωλ κεφαλαιοποίησε εκλογικά τον φόβο της κοινωνικής αναταραχής, όσο και στη Γιουγκοσλαβία του Τίτο, οι εξεγερμένοι φοιτητές κέρδισαν τη δημοσιότητα ή τη ρητορική αναγνώριση, αλλά γρήγορα βρέθηκαν στο περιθώριο.

Σήμερα, ωστόσο, η ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή δείχνει πως αυτή η εξίσωση αλλάζει, φέρνοντας στο προσκήνιο νέες δυναμικές αλλά και παλιά διλήμματα.

Η πιο χαρακτηριστική ανατροπή του κανόνα του ’68 καταγράφεται στη Σερβία. Το φοιτητικό κίνημα που γεννήθηκε μετά την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ το 2024 δεν περιορίστηκε στις καταλήψεις και τις πορείες.

Το κίνημα Φοιτητική Λίστα προέκυψε από τις διαδηλώσεις που πυροδότησε η κατάρρευση ενός στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ τον Νοέμβριο του 2024, η οποία είχε αποτέλεσμα τον θάνατο 16 ανθρώπους.

Με αιχμή του δόρατος συγκεκριμένα αιτήματα για διαφάνεια και πάταξη της διαφθοράς, οι φοιτητές οργανώθηκαν εκλογικά. Παρά τις κατηγορίες του τότε προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς περί υποκινούμενης «έγχρωμης επανάστασης», το κίνημα κατάφερε να μετατρέψει τη λαϊκή οργή σε εκλογική νίκη, οδηγώντας τον στην έξοδο από την εξουσία.

Ωστόσο, η επόμενη μέρα αποδεικνύεται εξίσου δύσκολη. Χωρίς κεντρική ηγεσία, με στελέχη που στερούνται κυβερνητικής εμπειρίας και απέναντι σε έναν κρατικό μηχανισμό βαθιά ριζωμένο στο προηγούμενο καθεστώς, οι νικητές των εκλογών καλούνται πλέον να αποδείξουν ότι μπορούν και να κυβερνήσουν.

Πώς η βία επισκιάζει τη διαμαρτυρία

Υπάρχει ένα ακόμη μάθημα από το 1968. Τα οδοφράγματα φαίνονται ρομαντικά εκ των υστέρων, αλλά εκείνη την εποχή απεικονίζονταν ως κοινωνική κατάρρευση. Η ίδια δυναμική είναι ορατή και σήμερα.

Στις 17 Οκτωβρίου, περισσότεροι από μισό εκατομμύριο άνθρωποι διαδήλωσαν ειρηνικά σε πόλεις και κωμοπόλεις σε όλη τη Γαλλία, αλλά η κάλυψη γρήγορα κυριαρχήθηκε από τις λεηλασίες που ακολούθησαν. Οι πολιτικοί έχουν ερμηνεύσει τη βία μέσα από τη δική τους ατζέντα.

Επεισόδια στις πορείες διαμαρτυρίας για την ακρίβεια στην Ισπανία

Στη Γαλλία, το ακροδεξιό κόμμα Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν έχει κατηγορήσει την άκρα αριστερά και τους μετανάστες. Ενώ στην Ισπανία, ενόψει των πρόωρων εκλογών στις 29 Νοεμβρίου, η περιφερειακή πρόεδρος της Μαδρίτης, Ιζαμπέλ Ντίας Αγιούσο, κατηγόρησε μια «μεγάλη υπεραριστερά» ότι παρενοχλεί κυβερνήσεις και απαντά στον φόβο της για τις κάλπες καίγοντας τους δρόμους.

Ακόμη και το λεξιλόγιο αμφισβητείται. Ο κοινωνιολόγος Πάολο Στούπια έχει υποστηρίξει ότι οι casseurs, ο γαλλικός όρος (κυριολεκτικά «σπάστες») για όσους σπάνε και λεηλατούν κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, είναι μια ιστορικά αόριστη ετικέτα που συνδέεται με το στίγμα που αποδίδεται στους νέους από τις εργατικές γειτονιές.

Οι πολιτικές συνέπειες της βίας παραμένουν αβέβαιες. Η αταξία μπορεί να ενισχύσει τα κινήματα που επιδιώκουν την αλλαγή, αλλά μπορεί επίσης να ενισχύσει εκείνους που παρουσιάζονται ως υπερασπιστές της τάξης.

Το μεγάλο δίλημμα της Ευρώπης στις κάλπες

Η γενική απεργία στην Ισπανία, η διεθνής απεργία των νέων που έχει προγραμματιστεί για τις 20 Νοεμβρίου και οι πολιτικές αντιδράσεις που θα ακολουθήσουν θα δοκιμάσουν κατά πόσον το τρέχον κύμα διαμαρτυριών μπορεί να διατηρηθεί.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν το 2026 είναι ένα ακόμη 1968. Είναι αν τα κινήματα που βασίζονται στην απαίτηση για βασικές παροχές μπορούν να επιτύχουν αυτό που πολλά κινήματα του 1968 δεν μπόρεσαν: τη μετατροπή της κοινωνικής διαμαρτυρίας σε διαρκή πολιτική εξουσία.

Στη Σερβία, οι φοιτητές το 2026 έχουν ήδη εκθρονίσει το κυβερνών κόμμα από την κάλπη. Η δοκιμασία για την Ισπανία έρχεται στη συνέχεια: η γενική απεργία της ολοκληρώνεται λίγες εβδομάδες πριν από τις πρόωρες εκλογές. Πολλοί θα θυμούνται το 2011, όταν το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα κέρδισε την απόλυτη πλειοψηφία λίγο μετά από πανεθνικές διαδηλώσεις, έδειξε πόσο εύκολα μπορεί να απαντηθεί η διαμαρτυρία με μια ψήφο για την τάξη.

Το ερώτημα για την Ισπανία, και για την υπόλοιπη Ευρώπη, είναι αν θα ακολουθήσει την πορεία του Βελιγραδίου ή την πορεία του Παρισιού.

Δείρε τον για το αυγό, να μη σου πάρ’ την κότα…

Γράφει ο Θανάσης Καρτερός

Τι κάνουν είναι ηλίου φαεινότερον. Επιχείρηση δυσφήμησης, συκοφάντησης, δολοφονίας χαρακτήρα του Τσίπρα. Αδυσώπητα, αδίστακτα, χωρίς κανέναν ηθικό φραγμό.

"Σε όσους θέλουν να γυρίσουν την Ελλάδα πίσω εμείς απαντούμε με τα έργα μας». Το είπε στη Μεσσηνία ο Μητσοτάκης, όχι κάποιος συνονόματος.

Ο ίδιος Μητσοτάκης που έδωσε το σύνθημα πριν από λίγες μέρες: Πίσω, όσο γίνεται πιο πίσω! Οταν δηλαδή έριξε τη βολή για τα γραμμάτια που ξεπλήρωσε σε κάποιους ο Τσίπρας το 2019 με τον Ποινικό Κώδικα. Για να ακολουθήσει η μεγάλη επιστροφή που πλάκωσε σαν καλιακούδα τις τελευταίες μέρες. Ο Φλωρίδης, ο Βορίδης, ο Μαρινάκης μας πήγαν στους κακοποιούς που έβγαλε από τις φυλακές η κυβέρνηση Τσίπρα. Ο Αδωνις στον Μαδούρο και τα λεφτά που έδωσε στον Τσίπρα. Και ο Πιερρακάκης στα funds που έφερε ο Τσίπρας.

Οπα ρε παιδάκι μου, που είπε και ο Βορίδης, γιατί μπερδευτήκαμε. Εσείς δεν κηρύξατε τον Τσίπρα έκπτωτο, επαγγελματία ηττημένο και τελειωμένο; Ακίνδυνο, ακόμα και βολικό για την αφθονία σας; Δεν μας πρήξατε ότι δεν μπορεί, έχει πιάσει ταβάνι, έχει κολλήσει δημοσκοπικά η ΕΛΑΣ, ενώ εσείς τα πάτε μια χαρά, μέχρι άνετης αυτοδυναμίας; Τώρα τι διάολο σας έπιασε για να κοιμάστε και να ξυπνάτε με το όνομα του καταραμένου στο στόμα; Από τα ΑΤΜ στον Μαδούρο κι από τον Μαδούρο στον Κοντονή κι από τον Κοντονή στον αβρό Πιερρακάκη που διδάσκει πώς από σοσιαλιστής γίνεσαι τοκιστής; Πάντα με τον Τσίπρα στο στόχαστρο ως ένοχο, ως μπαγαμπόντη, ως ανήθικο, ως πήξε και δείξε;

Τι κάνουν είναι ηλίου φαεινότερον. Επιχείρηση δυσφήμησης, συκοφάντησης, δολοφονίας χαρακτήρα του Τσίπρα. Αδυσώπητα, αδίστακτα, χωρίς κανέναν ηθικό φραγμό και καμιά σχέση με την αλήθεια. Συκοφαντική οργάνωση με τα όλα της. Με αρχηγό -τον Μητσοτάκη φυσικά-, εκτελεστές, φαιά αγήματα του διαδικτύου, συμβόλαια, ακόμα και εκπαιδευμένο σκύλο του Καράκας, που μυρίζεται τη διαφθορά. Εντάξει, το καταλάβαμε, αλλά γιατί το κάνουν; Γιατί σουρομαδούν όλοι τους συντονισμένα τον Τσίπρα και μάλιστα σημαδεύοντας τον πυρήνα της εντιμότητας και της ηθικής του; Δύο σκέλη έχει η εύλογη απάντηση. Πρώτον, για να πετάξουν την μπάλα στην εξέδρα. Και δεύτερον, γιατί ο Τσίπρας και η ΕΛΑΣ είναι ο αντίπαλος που υπολογίζουν ως κύρια, αν όχι μόνη, απειλή.

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0