Η πείνα η προσμονή και η τύψη

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Ήλθε σε γνώση μου φωτογραφία πριν πολλά χρόνια, στην Κωνσταντινούπολη. Ο άνθρωπος με τα τριμμένα ρούχα, που κοιτούσε το γιουβέτσι, ήταν εύκολος στόχος. Ώρα καθόταν ακίνητος, το μάτι καρφωμένο στο φαγητό.

Πρέπει να πεινούσε πολύ. Δεν έχω ξαναδεί τόση πείνα σε ένα βλέμμα. Ούτε κατάλαβε πως τον φωτογράφησαν.

Παιδί, κοιμήθηκα φορές νηστικό. Κοιμήθηκα – τρόπος του λέγειν. Δεν κοιμάσαι με άδειο στομάχι, βυθίζεσαι σε λήθαργο από την κούραση, αλλά πεινάς και στον ύπνο σου. Το κενό σου πριονίζει τα σωθικά. Κι αργότερα, νέος, πέρασα εποχές στέρησης.

Γι αυτό δεν αντέχω γύρω μου πείνα. Όπου βρω, κι όπου μπορώ, ταΐζω. Από οικογένειες, μέχρι αδέσποτα ζώα.

Πολλούς εξευτελισμούς μπορεί να νιώσει ο άνθρωπος – η πείνα είναι ο χειρότερος. Δεν αντιμετωπίζεται με τίποτα – μόνο με τροφή. Κι όσο υπάρχει κι ένας στον κόσμο που στερείται το ψωμί, όλη η ανθρωπότητα είναι ένοχη.

Ένοχος ένιωσα κι εγώ μετά την εικόνα από την φωτογράφηση. Κάθε φορά που βλέπω την φωτογραφία, μου σφίγγεται η καρδιά από τύψη. Γιατί, γιατί δεν τόλμησα να πάω στον ρακένδυτο, να τον κεράσω ένα πιάτο φαί;

Ήταν άγριος και τον φοβήθηκα. Πώς να του μιλήσω που δεν ήξερα τούρκικα…

Δικαιολογίες. Κιότεψα. Έφυγα. Και το μόνο που κάνω μετά, για να απαλύνω τις τύψεις μου, είναι να δημοσιεύω την φωτογραφία, μήπως και κάποιος άλλος ταΐσει. Οποιονδήποτε.

Τρεις λίρες ελπίδα

Πριν τριάντα χρόνια. Φοιτητές στη Αγγλία βλέπαμε τη χώρα που γνωρίσαμε φτωχή και ερειπωμένη να αναπτύσσεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Ήταν το περίφημο μεταπολεμικό οικονομικό θαύμα, όπως το έλεγαν. Εμείς, με τους αναιμικούς προϋπολογισμούς μας, προσπαθούσαμε να τα βγάλουμε πέρα, αλλά η μηνιάτικη επιχορήγηση που μου έστελνε η μητέρα μου τελείωνε πάντα πριν το τέλος του μήνα. Και μας προσπερνούσαν τα νέα μεγάλα, γρήγορα Aston Martin και Jaguar, σαν να μην υπήρχαμε.

Τότε ήταν που ξεκίνησε και στην Αγγλία το Λότο. Και έτυχε, λίγο καιρό μετά, να περάσουν τέσσερεις εβδομάδες χωρίς νικητή και να μαζευτεί ένα τζάκποτ πολλών εκατομμυρίων. Αποφασίσαμε λοιπόν, η παρέα των τεσσάρων, να αγοράσουμε ένα δελτίο των 3 λιρών για δεν θυμάμαι πόσους συνδυασμούς.

Τα αποτελέσματα μπορούσες να τα ακούσεις σε έναν τετραψήφιο την Κυριακή μετά τις 4 το απόγευμα. Όσο πλησίαζε η μέρα όλο και περισσότερο νιώθαμε ότι δεν μπορεί – οπωσδήποτε θα κερδίσουμε. Η σιγουριά του πρωτάρη.

Το μεσημέρι της Κυριακής συναντηθήκαμε και πήγαμε για φαγητό σε ένα εστιατόριο πολύ πάνω από τις οικονομικές μας δυνατότητες. Τι πείραζε όμως, αφού σε λίγο θα είμαστε εκατομμυριούχοι! Ήταν μέσα στο πάρκο, τον «Αγγλικό Κήπο», στην όχθη της λίμνης.

Φάγαμε καλά, ήπιαμε αρκετά και δεκάδες φορές μοιράσαμε τα χρήματα που θα κερδίζαμε. Τι θα αγοράζαμε, τι θα χαρίζαμε, τι θα φτιάχναμε. Μετά το φαγητό νοικιάσαμε και μία βάρκα να πάμε βόλτα. Μόνο που είχαμε καταναλώσει πολλή μπύρα και τα κουπιά μας πέφτανε βαριά.

Πήγε τέσσερις η ώρα και κανείς δεν τολμούσε να πάει στον τηλεφωνικό θάλαμο. Βάλαμε κλήρο. Περιττό να πω ότι δεν είχαμε κερδίσει τίποτα. Όχι εξάρι δεν είχαμε πιάσει – ούτε πεντάρι.

Αλλά είχαμε περάσει μία εβδομάδα όλο όνειρα και μία μαγική Κυριακή. Τρείς λίρες – τι πληρώνεις;

Θυμήθηκα αυτή την ιστορία, γιατί τις τελευταίες ημέρες, μετά από πολύν καιρό, βρίσκομαι σε κατάσταση αναμονής και ελπίδας.-