Ο ίλιγγος της εξουσίας

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

-Όποιος θέλει διαρκώς να “εξυψωθεί” πρέπει να περιμένει ότι μια μέρα θα τον πιάσει  ίλιγγος . Ο ίλιγγος είναι άλλο πράγμα από τον φόβο μην πέσουμε. Είναι η φωνή του κενού κάτω από  εμάς που μας τραβάει και μας καταπίνει , η επιθυμία  μας να πέσουμε που μετά την πολεμάμε με τρόμο. Μίλαν Κούντερα

Το θέμα της επαγγελματικής σχέσης Χιωτάκη με Βάρσο δεν έχει κάτι μεμπτό. Αλλά η παράλειψή τους να το αναφέρουν σε μια ομιλία που αφορούσε ακριβώς ότι τους συνδέει μπάζει.  Αν μη τι άλλο, γιατί έκλεινε με το εξής- ξεπατικωμένο από τον Ζολά: «Εάν αποκρύψεις την αλήθεια και τη θάψεις κάτω από το χώμα, θα μεγαλώσει και θα μαζέψει τόση δύναμη μέσα της, που την ημέρα που θα εκραγεί θα τινάξει τα πάντα στο διάβα της».

"Γιατί όμως δεν μάς ενημέρωσαν εκ των προτέρων;" αναρωτήθηκε, με παράπονο, ένας από τους σημερινούς τους υποστηρικτές. "Δεν ξέρει ότι εφόσον βρεθείς στο στόχαστρο, θα επιστρατεύσουν εναντίον σου ό,τι τυχόν ξετρυπώσουν; Θα διαστρεβλώσουν τα στοιχεία, θα κάνουν την τρίχα τριχιά;" "Και για ποιό λόγο να το αναφέρει;" αντέτεινε κάποιος άλλος. "Θα πρέπει ο καθένας που κατηγορείται να παίρνει στάση απολογούμενου; Να δίνει λεπτομερή λογαριασμό σχετικά με την επαγγελματική, την οικογενειακή και την κοινωνική τους μέσα στη Κηφισιά ζωή όχι στον φυσικό δικαστή του αλλά στους οποιουσδήποτε συμπολίτες του τον σπιλώνουν ή θέλουν, αντιθέτως, να του συμπαρασταθούν;  Δεν θα αποτελούσε μια τέτοια συμπεριφορά έναν πρώτο θρίαμβο των συκοφαντών;" 

Το 1989, η εφημερίδα "Αυριανή" – ως η «Κηφισιά»- είχε δημοσιεύσει πρωτοσέλιδα το εξής περίπου: "Όποιος από τους αναγνώστες μας γνωρίζει κάτι εναντίον του Μάνου Χατζιδάκι, παρακαλείται να μας ενημερώσει γραπτά ή τηλεφωνικά. Κι εμείς θα αναλάβουμε τα περαιτέρω." Πώς θα το ονομάζατε αν όχι πρόσκληση σε διά του τύπου λιθοβολισμό;

Ο Χατζιδάκις τότε, οι Χιωτάκης και Βάρσος σήμερα, θα μπορούσαν -θα όφειλαν ίσως- να εκλάβουν τη λάσπη ως φυσική συνέπεια του δημόσιου ρόλου που αυτοβούλως ανέλαβαν. Όσο εκτίθεσαι, τόσο προκαλείς. Εάν είσαι καθαρός, η Ιστορία σε δικαιώνει. 

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε εκείνους που (είτε από φιλοδοξία είτε από πατριωτισμό –αλήθεια υπάρχει αυτή η έννοια σήμερα;-είτε επειδή έτσι είναι απλώς ο χαρακτήρας τους) βάζουν μονάχοι τους το κεφάλι στον ντορβά. Το πρόβλημα, η καχυποψία, η εχθροπάθεια, αφορά ολόκληρη την κοινωνία. Την εμποτίζει. Τη δηλητηριάζει.

Βρίσκεστε σε μια συναναστροφή και διατυπώνετε την άποψή σας για τυχόν ζήτημα τής επικαιρότητας. Κάποιος από τους παριστάμενους σας κοιτάει στραβά. Ξεροβήχει κι αμολάει μια σπόντα. Για την εργασία και για τις αποδοχές σας; Για το ερωτικό σας παρελθόν ή παρόν; Το ποια ακριβώς αχίλλειο πτέρνα νομίζει ότι ανακάλυψε δεν έχει και τόση σημασία. Έχετε δεχθεί βαρύ πλήγμα. 

Δυό δρόμοι ανοίγονται μπροστά σας.

Ο πρώτος να σηκώσετε το γάντι. Να μπείτε, στα καλά καθούμενα, στη διαδικασία να αποδείξετε ότι δεν είστε ελέφαντας. Ο Σίσυφος δεν ματαιοπονούσε χειρότερα. Κάθε δική σας εξήγηση θα δίνει αφορμή για επιπλέον ερωτήσεις. Η φωτιά της κακεντρέχειας αντί να σβήνει, θα φουντώνει. Δίχως καλά-καλά να το συνειδητοποιήσετε, θα ανακρίνεστε από τη φιλική σας δήθεν ομήγυρη. Εάν αποκρούετε επιτυχώς τις αιτιάσεις, η πειστικότητά σας πιθανόν να μετράει κι εναντίον σας. "'Έχει φροντίσει να καλύψει τις πομπές του" θα σκέφτονται μερικοί. "Έχει καλά προβάρει το παραμύθι του...".

Ο δεύτερος δρόμος είναι να παραστήσετε ότι δεν καταλαβαίνετε. Να αλλάξετε κουβέντα. Τι θλιβερό να καταπίνεις προσβολές!  Πόσο θα το σκεφτείς να εκφράσεις ξανά γνώμη... Άλλωστε ο πρώτος η τελευταίος είστε. Τα βλέπουμε και ακούμε καθημερινά. Βλέπε Άδωνις

Η χειρότερη -φρονώ- συνέπεια της κρίσης είναι ότι κατακερμάτισε την κοινωνία. Φιλίες κλονίστηκαν συθέμελα, διαλύθηκαν, στο όνομα των πολιτικών παθών. 

Και όχι άδικα. Όταν όλο το προηγούμενο διάστημα τραβούσαμε τα πάθη του Χριστού οι εν λόγω κύριοι κάνανε τον αδιάφορο, δεν τρέχει τίποτα. Και είναι τόσο εξοργιστική αυτή τους η στάση.

Το χάσμα ωστόσο είχε κιόλας βαθύνει. Οι ταγοί της κοινωνίας -πολιτικοί, δημοσιογράφοι, διανοούμενοι δεν έκαναν, πλην εξαιρέσεων, τίποτα για να το γεφυρώσουν. Τους βόλευε.

Πότε και πώς θα κλείσει ο φαύλος κύκλος; Πότε θα πάψουμε να ξύνουμε με μανία τις πληγές εαυτών και αλλήλων, να τυμβωρυχούμε, να είμαστε καθ' έξιν κακόπιστοι; Μόνο όταν έλθει μια κάποια δικαίωση για τους πολλούς. Μονάχα πιθανόν η αίσθηση κοινωνικής δικαιοσύνης, σε ανθρώπους που δεν έβαλαν τα δάκτυλο στο μέλι, που κόπιασαν, που τράβηξαν του λιναριού τα πάθη, για να έλθουν μερικοί «πονηροί» να κατακλέψουν τον δημόσιο πλούτο, είναι ικανή να κατασιγάσει τα δικαιολογημένα φθονερά ανθρώπινα ένστικτα...-