ενημέρωση 4:23, 13 November, 2026

Διονύσης Χαριτόπουλος 1947 -2026 – Πέντε η ώρα που βραδιάζει

Καθόμαστε και τα λέγαμε με τον Διονύση

– Πέντε η ώρα που βραδιάζει, μου λέει.

– Α las cincos de la tarde του λέω και βάλαμε τα γέλια.

– Ο μέγας Φεντερίκο, μου λέει.

– Πηλός και σμαράγδια από τη Γρανάδα η ποίησή του, του λέω.

– Οι ποιητές δεν πεθαίνουν. Κουβαλούν μέσα τους τη γη τους, μου λέει ο Διονύσης.

– Αντε γεια μας.

Τσουγκρίσαμε, ήπιαμε.

Ηχος στο κινητό, κοιτάω ήταν ο Κώστας Κοφινάς. Το βάζω σε ανοιχτή ακρόαση.

– Σε θέλω – μου λέει ο Κώστας – να γράψεις για τον Διονύση.

– Τι έγινε με τον Διονύση του λέω.

Ο Διονύσης δίπλα μου άκουγε.

– Δεν τα έμαθες, μου λέει ο Κώστας.

– Τι να μάθω;

– Ο Διονύσης πέθανε.

Ο Διονύσης δίπλα μου, μου έκανε νόημα «Ασ’ τον να λέει».

– Ποιος το είπε;

Λέω του Κώστα:

– Τι ποιος μου το είπε. Το γράψαν οι εφημερίδες. Το είπε η τηλεόραση. Εβγαλε ανακοίνωση ο εκδοτικός σας οίκος.

– Μην πιστεύεις ό,τι ακούς. Κι αυτό που βλέπεις δεν είναι αυτό που πιστεύεις ότι βλέπεις. Ζούμε σε παράξενη εποχή. Τράμπα από δω τράμπα από κει. Το άσπρο μαύρο. Ο Διονύσης είναι δίπλα μου τα λέμε. Να στον δώσω να τα πείτε;

Ο Κώστας ξαφνιάστηκε.

– Θα το ψάξω, μου είπε.

Εκλεισε το τηλέφωνο. Ο Διονύσης έσκασε στα γέλια.

– Του έβαλες την αμφιβολία.

– Επαψε πια ο κόσμος να αμφιβάλει. Τρας φουντ, μούφα ζωή.

Του είπα:

– Αντε γεια μας.

Ξανατσουγκρίσαμε τα ποτήρια.

– Εμείς για αυτό είμαστε δω. – Μου λέει ο Διονύσης – Να ξανασηκώσουμε παντιέρα την αμφιβολία. Που όλοι κοιτούν τον τυφλό με το μπαστούνι να τους δείξει τον δρόμο κι όχι τα αστέρια. Κάποτε όλοι διψούσαν για ένα κομμάτι ουρανό… Εϊ εσείς που σουλατσέρνετε… Βγάλτε τα χέρια από τις τσέπες…

Σηκώθηκε φώναξε ο Διονύσης.

Σηκώθηκα κι εγώ… πάρτε μαχαίρι, πέτρα, μπόμπα…

Κι αν είναι κανείς σας δίχως χέρια…

– … ΝΑ ‘ΡΘΕΙ ΝΑ ΧΤΥΠΗΘΕΙ ΜΕ ΚΟΥΤΟΥΛΙΕΣ.

Φωνάξαμε κι οι δυο μαζί.

Ακούμπησα το ποτήρι δίπλα από το βιβλίο του «Τη νύχτα που έφυγε ο Μπούκοβι»

– Δεν μου το υπόγραψες.

Του είπα:

– Γι’ αυτό ήρθα.

Μου είπε:

– Θέλω όμως να μου υπογράψεις κι εσύ το δικό σου.

Μου έδειξε «Τα φίδια στον Κολωνό». Το κουβαλούσε στην τσέπη του. Γι’ αυτό είχαμε βρεθεί. Το είχαμε συμφωνήσει.

«Δεν φεύγω χωρίς την υπογραφή» μου είχε πει. «Ούτε κι εγώ» του είχα πει.

Υπέγραψε. Υπέγραψα. Αγκαλιαστήκαμε.

– Φεύγω. Ξέρεις πού θα με βρεις. Θα σε περιμένω.

– Δεν θα αργήσω.

Του είπα:

– Να κουβαλάς και τη γη σου.

Μου είπε:

– Πάντα. Εσύ;

Τον ρώτησα:

– Το αίμα μου είναι ο Πειραιάς. Τον κουβαλάω μέσα μου.

– Κι εγώ το ξέρεις. Κράτα μου χωματερή να ακουμπήσω κι εγώ τη γη μου τον Κολωνό,

του είπα.

Γέλασε. Εβαλε τα «Φίδια» στην τσέπη, γύρισε πλάτη έφυγε. Εβαλα κρασί. Γέμισα πάλι το ποτήρι. Χύθηκε σπονδή στο εξώφυλλο «Τη Νύχτα που έφυγε ο Μπούκοβι». Χιλιάδες τον ακολουθούσαν «τον πατέρα».

Από τον Σταθμό Λαρίσης έφυγαν με τον βοηθό του τον Λάντος κι ήταν μαζί τους κι ο Δρόσος. Κανείς άλλος. Χούντα ήταν τότε. Πάνω από τρεις μαζί αν τα λέγατε σε συνελάμβαναν.

– Κι οι άλλοι οι χιλιάδες; Με ρώτησε η κόρη μου.

– Ηταν εκεί στον σταθμό οι ψυχές τους. Δραπετσώνα, Κερατσίνι, Μανιάτικα, του Βάβουλα, Λιπάσματα, προφήτης Ηλίας, όλο το Καραϊσκάκη, Κοκκινιά. Χιλιάδες – της είπα. Πονούσαν που έφευγε ο Μπούκοβι. Βουβοί από τον πόνο. Ο Διονύσης έγινε η φωνή τους. Τραγούδι τον καημό τους.

– Κι αυτό με τη γη του Πειραιά, τη χωματερή του Κολωνού που είπατε; Τι είναι; Πώς μπορεί να ανεβάσει κάποιος τη γη στον ουρανό… Γίνεται;

– Γίνεται της είπα. Οποιος την κουβαλάει μέσα του. Για αυτό δεν πεθαίνουν οι ποιητές. Παλιά, μετά τον μεγάλο πόλεμο, το έζησα, όταν η Ελλάδα χτιζόταν πάνω στα ερείπιά της. Οι περιβολάρηδες Ρέντη, Κολωνό, Σεπόλια, Μοσχάτο, πουλούσαν δύο φορές τη γη τους. Μια ως χώμα για τα τουβλοκάμινα, άργιλος που ήταν και μια ως οικόπεδα. Γεμίζαν το σκάμμα, τη χωματερή, με μπάζα. Ανοικοδόμηση τότε με την αμερικανική βοήθεια, κάπου να πετάξουν οι εργολάβοι τα μπάζα, κάπου να χτίσει ο κόσμος μια στέγη πάνω από το κεφάλι του.

Ο Διονύσης κι εγώ κι όσοι την κουβαλάμε μέσα μας, άργιλος πηλός που είναι, γόνιμη γη, φορτωμένη αρχαίους σπόρους κι αυτούς, που φέρνει ο αέρας και τα πουλιά. Κιβωτός. Κι όταν έρθει η ώρα, όσοι την αγαπήσαμε, την ανεβάζουμε στις χωματερές του ουρανού. Περιβόλι ξανά να γίνει. Τίποτα να μη μας λείπει. Αποικία στα σύννεφα. Ραπανάκια, ραδίκια, ροδιές, ελιές, ποτιστικές στέρνες με τα χρυσόψαρα. Σπασμένες σαρκοφάγους. Κουφάρια πλοίων. Εκεί ανεβάζει τώρα τον Πειραιά ο φίλος μου.

– Κι εσύ τον Κολωνό; Του είπες να σε περιμένει. Και σύντομα.

– Και πώς θα γίνει αλλιώς… – Της είπα – Οι φίλοι δεν χάνονται.

Ο Θανάσης Σκρουμπέλος είναι συγγραφέας, σκηνοθέτης και σεναριογράφος

Παραίτηση Μενδώνη ζητά η ΕΛΑΣ - Αποκαλύπτεται ένα ακόμα σκάνδαλο της κυβέρνησης με τις συμβάσεις του ΥΠΠΟ

Η ΕΛΑΣ, αναφέρεται στην ακύρωση δύο διαγωνισμών του υπουργείου Πολιτισμού που αφορούσαν τη διαχείριση των τουαλετών και των ερμαρίων της Ακρόπολης αλλά και την εκμετάλλευση 27 πωλητηρίων σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους - «Άλλο ένα ράπισμα στην κυβέρνηση και στην ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού», τονίζει

«Ένα ακόμα σκάνδαλο της κυβέρνησης της ΝΔ αποκαλύπτεται με τις συμβάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού που υπογράφηκαν παραμονές Δεκαπενταύγουστου και για τις οποίες είχαμε εγκαίρως προειδοποιήσει», τονίζει ο Τομέας Πολιτισμού της ΕΛΑΣ κάνοντας λόγο για «ακόμη ένα ράπισμα στην κυβέρνηση και στην ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού».

«Θυμίζουμε ότι η πρώτη αφορούσε τις τουαλέτες και τα ερμάρια της Ακρόπολης, με τα 5 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως. Μια εταιρεία που είχε ιδρυθεί λίγους μήνες πριν, με μετοχικό κεφάλαιο μόλις 25.000 ευρώ και χωρίς προηγούμενη εμπειρία, ανέλαβε τη διαχείρισή τους για 6+6 χρόνια, έναντι 2.500 ευρώ μηνιαίως, αποδίδοντας στο κράτος μόλις το 2% των εσόδων!

Η δεύτερη σύμβαση αφορούσε 27 πωλητήρια σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, όπως η Ακρόπολη, οι Δελφοί, η Κνωσός και η Ολυμπία. Πολλά είχαν ανακατασκευαστεί με ευρωπαϊκά κονδύλια. Παραχωρήθηκαν στην ένωση Space Hellas – Radiant Technologies, εταιρειών του ίδιου ομίλου, για 50.600 ευρώ μηνιαίως. Δηλαδή, κατά μέσο όρο, μόλις 1.874 ευρώ ανά πωλητήριο, συν 2% επί των πωλήσεων, για 6+6 χρόνια!», προσθέτει η ΕΛΑΣ.

Παραίτηση της Μενδώνη ζητά η ΕΛΑΣ

«Μετά τις προσφυγές δύο εταιρειών στην ΕΑΔΗΣΥ οι διαγωνισμοί ακυρώθηκαν. Διότι για τα 27 πωλητήρια, η Αρχή έκρινε ότι η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης υπερβαίνει το ενωσιακό κατώφλιο και ότι η προκήρυξη έπρεπε να είχε δημοσιευτεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο και όχι σε έναν κλειστό διαγωνισμό.

Σε οποιαδήποτε ευνομούμενη πολιτεία, η υπουργός Πολιτισμού θα είχε παραιτηθεί!», σημειώνει.

«Η απόφαση αυτή δικαιώνει την προσπάθειά μας να αναδείξουμε άλλο ένα κυβερνητικό σκάνδαλο, τον αγώνα των αρχαιολόγων που από την πρώτη στιγμή αντέδρασαν στην εκποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς αλλά και τους δημοσιογράφους που είχαν το σθένος να ασχοληθούν με την υπόθεση», προσθέτει η ΕΛΑΣ και υπογραμμίζει:

«Το ερώτημα που συχνά θέτει προσχηματικά η κυβέρνηση είναι πού θα βρούμε τα χρήματα για να υλοποιήσουμε το πρόγραμμά μας και να αλλάξουμε την πολιτική προς όφελος της κοινωνίας.

Είκοσι δισεκατομμύρια έχουν κοστίσει οι απευθείας αναθέσεις και οι κλειστοί διαγωνισμοί. Ας ξεκινήσουμε από εκεί!

Η ΕΛΑΣ,  δεσμεύεται ότι κάθε επιζήμια για το δημόσιο συμφέρον σύμβαση θα επανεξεταστεί, πως η Αρχαιολογική Υπηρεσία θα ενισχυθεί και, όπου διαπιστωθούν παραβάσεις καθήκοντος, θα παραπεμφθούν στη Δικαιοσύνη».

Η Ευρώπη – και η χώρα μας – θέλουν να κάνουν εξαγωγή την αντιμεταναστευτική πολιτική στην Αφρική

Το να στέλνονται μετανάστες και πρόσφυγες στην Αφρική είναι παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως και να επιχειρεί να το παρουσιάσει η κυβέρνηση

Κάποτε οι κυβερνήσεις εμφανίζονταν στις εκλογές παρουσιάζοντας τα έργα που είχαν κατασκευάσει: δρόμους, σιδηροδρόμους, αρδευτικά έργα, εξηλεκτρισμό.

Άλλες φορές παρουσίαζαν μεγάλα βήματα προς το κοινωνικό κράτος: κατοχύρωση συντάξεων, κοινωνικά επιδόματα, δημόσια συστήματα υγείας.

Συχνά παρουσίασαν μεγάλες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις: αλλαγές στο οικογενειακό δίκαιο, διεύρυνση ατομικών δικαιωμάτων, βήματα προς τη συμπερίληψη.

Πρόσφατα επέμειναν να παρουσιάζουν τους ρυθμούς ανάπτυξης ή την καταπολέμηση της ανεργίας.

Κοντολογίς ο κανόνας έλεγε ότι οι κυβερνήσεις διεκδικούσαν την επανεκλογή τους με βάση πράγματα που μπορούσαν να κάνουν όντως τη ζωή των πολιτών καλύτερη, είτε άμεσα είτε άμεσα.

Στις εκλογές που έρχονται, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Νέας Δημοκρατίας θα διεκδικήσει τρίτη τετραετία λέγοντας στους πολίτες ότι πλάι στην έκρηξη του κόστους ζωής, τη στεγαστική κρίση, τα προβλήματα στην εκπαίδευση και τις ελλείψεις στη δημόσια υγεία, αυτό που θα προσφέρει θα είναι μαζικές μεταφορές μεταναστών και προσφύγων στην Αφρική.

Δηλαδή, θα παρουσιάσει ως επίτευγμα το γεγονός ότι θα έχει πάρει φτωχούς ανθρώπους, που μπορεί και να κινδύνευσαν να θαλασσοπνιγούν για να φτάσουν στη χώρα μας, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, για να γλιτώσουν τη φτώχεια και τον πόλεμο, δεν θα τους έχει δώσει άσυλο και θα τους έχει στείλει σε μια αφρικανική χώρα. Για να βρεθούν είτε σε ένα κέντρο κράτησης εκεί, είτε, εάν δεχτούμε όσα είπε πρόσφατα ο αρμόδιος υπουργός Θάνος Πλεύρης, με δυνατότητα να δουλέψουν εκεί. Δηλαδή, ανθρώπους που στο μεγαλύτερο μέρος τους περνάνε από τις βόρειες ακτές της Αφρικής στην Ευρώπη, θα τους έχουμε στείλει στην… Αφρική.

Θυμίζω ότι όταν κάποια χρόνια πριν μια κυβέρνηση των Συντηρητικών είχε προωθήσει μια ανάλογη συμφωνία για μεταφορά μεταναστών και προσφύγων στη Ρουάντα είχαν ξεσηκωθεί όλοι και ειδικά οι Ευρωπαίοι υπογράμμιζαν ότι «εμείς δεν είμαστε τέτοιοι και αυτά που κάνουν οι Βρετανοί είναι απαράδεκτα». Σήμερα, η Ρουάντα συμπεριλαμβάνεται στις χώρες που η Ευρώπη θέλει να συνάψει συμφωνία για να στέλνει μετανάστες και πρόσφυγες.

Και έτσι εκεί που η Ευρώπη – και οι κυβερνήσεις της – υπερηφανεύονταν ότι υπερασπίζονται το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, σήμερα οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συναγωνίζονται στο ποια θα φερθεί με τον πιο βάναυσο τρόπο σε όσους φτάνουν στα σύνορά της αναζητώντας ένα καλύτερο αύριο, στο ποια θα τους «κάνει τη ζωή πιο δύσκολη» για να «αποτρέψει» άλλους από το δοκιμάσουν κάτι ανάλογο. Η ίδια Ευρώπη που στο παρελθόν υποδέχτηκε εκατομμύρια πρόσφυγες μετά τους δύο μεγάλους πολέμους του 20ου αιώνα και που – για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους – αξιοποίησε τη μετανάστευση για να έχει εργατικό δυναμικό αλλά και για να αντιμετωπίσει τη δημογραφική κάμψη της.

Σήμερα, όμως, οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη, όπως και η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ούτε μεγάλα έργα που κάνουν τη ζωή των πολιτών καλύτερη έχουν να προσφέρουν, ούτε ενισχυμένο κοινωνικό κράτος, ούτε δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις. Ιδιωτικοποιήσεις προσφέρουν, περικοπές κοινωνικών δαπανών (και δικαιωμάτων), και μεταρρυθμίσεις για να είναι ακόμη πιο αδύναμη η εργασία απέναντι στην εργοδοσία.

Γι’ αυτό και διαρκώς αναδιπλώνονται στην ασφάλεια ως μόνη υπόσχεση. Μόνο που η ασφάλεια χρειάζεται και απειλές απέναντι στις οποίες να προσφέρεται. Και οι μετανάστες και οι πρόσφυγες είναι οι εύκολοι στόχοι ώστε να παρουσιαστούν ως «απειλές». Ακόμη και εάν στην πραγματικότητα η ίδια η εμπειρία από τα εκατομμύρια προσφύγων και μεταναστών στην Ευρώπη δείχνει ότι απέχουν πολύ από το να είναι «απειλές». Αρκεί να μπορεί να κατασκευαστεί η εικόνα ότι αποτελούν κίνδυνο. Αρκεί να υπάρξει επένδυση σε ρατσιστικά στερεότυπα και στον φόβο για τον «Άλλο».

Σε μια λογική που θέλει στο τέλος φτωχούς ανθρώπους να πρέπει να χαίρονται που βλέπουν άλλους φτωχούς ανθρώπους να στέλνονται σε μια αφρικανική  χώρα. Με προφανή σκοπό και ο πόνος και η εξαθλίωσή τους να συνεχίσουν, αλλά να μην είναι πια ορατά.

Και το απογοητευτικό, συνάμα επικίνδυνο, είναι ότι όλα αυτά που κάποτε θα θεωρούνταν εξωφρενικά, παρουσιάζονται πλέον ως τόσο αυτονόητα που πραγματικά σαστίζεις. Φτάσαμε να συζητάμε και να ασκούμε κριτική σε κάτι που θεωρούνταν αυτονοήτως καταδικαστέο.

Μόνο που όταν η βαναυσότητα γίνεται πολιτικό νόμισμα και μάλιστα υψηλής αξίας, δύσκολα μπορούμε να μιλάμε για δημοκρατία και για κράτος δικαίου.

Πηγή: in

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Σούζαν Σάραντον - Η Γάζα, το κόστος του ακτιβισμού και η εμπειρία της στους προσφυγικούς καταυλισμούς της Λέσβου

Η Σούζαν Σάραντον μιλά στο El País για το επαγγελματικό κόστος της στήριξής της στους Παλαιστινίους, τις πολιτικές της πεποιθήσεις και την εμπειρία της στους προσφυγικούς καταυλισμούς της Λέσβου

Στον δημόσιο διάλογο, ιδιαίτερα στους συντηρητικούς κύκλους, η υποστήριξη προς τους Παλαιστινίους και η κριτική στην πολιτική του Μπενιαμίν Νετανιάχου συχνά συνδέονται με συγκεκριμένες πολιτικές και ιδεολογικές ταυτότητες, κυρίως με την Αριστερά και τον κομμουνισμό. Η Σούζαν Σάραντον, που έχει βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο για τις δημόσιες τοποθετήσεις της σχετικά με τη Γάζα, γνωρίζει καλά αυτή τη ρητορική. Η ίδια, ωστόσο, απορρίπτει αυτούς τους χαρακτηρισμούς, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν ταυτίζεται με τη συγκεκριμένη πολιτική ταυτότητα.

«Αν βρίσκεσαι στον τελευταίο όροφο ενός κτιρίου που καίγεται και ξέρεις ότι θα πεθάνεις αν σε φτάσει η φωτιά, πηδάς. Ελπίζεις για το καλύτερο, αλλά πηδάς»

Η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός, που έχει συνδέσει την καριέρα της με τον πολιτικό ακτιβισμό, μιλά στο αγγλόφωνο El País για το επαγγελματικό κόστος της υποστήριξής της προς τους Παλαιστινίους, τις πολιτικές της πεποιθήσεις και τις εμπειρίες που διαμόρφωσαν τη στάση της απέναντι στον κόσμο.

«Κάθε τόσο κάποιος με αποκαλεί κομμουνίστρια. Νομίζω ότι είναι απλώς ο ευκολότερος τρόπος να παρουσιάσεις κάποιον ως παράλογο, χαρακτηρίζοντάς τον αριστερό», λέει, ξεκαθαρίζοντας: «Σίγουρα δεν είμαι κομμουνίστρια. Ούτε είμαι Δημοκρατική. Είμαι πατριώτισσα. Είμαι ανεξάρτητη».

Η παρατήρησή της αναδεικνύει έναν γνώριμο μηχανισμό απαξίωσης, που δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ακόμη και στην Ελλάδα, χαρακτηρισμοί όπως «αριστερός», «κομμουνιστής» ή «αναρχοάπλυτος» χρησιμοποιούνται συχνά ως απαξιωτικές ταμπέλες απέναντι σε όσους καταγγέλλουν όσα συμβαίνουν στη Γάζα. Με αυτόν τον τρόπο, η συζήτηση μετατοπίζεται από την ουσία, δηλαδή τις καταγγελίες για γενοκτονία των Παλαιστινίων και την ευθύνη της ισραηλινής κυβέρνησης, στην πολιτική ταυτότητα εκείνου που ασκεί την κριτική.

Η ηθοποιός Σούζαν Σάραντον στη σκηνή, αφού παρουσίασε τον υποψήφιο για το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών και γερουσιαστή των ΗΠΑ Μπέρνι Σάντερς, κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης στο Bronx Community College της Νέας Υόρκης, στις 9 Απριλίου 2016. Φωτογραφία: REUTERS / Brian Snyder

Η ηθοποιός Σούζαν Σάραντον στη σκηνή, αφού παρουσίασε τον υποψήφιο για το προεδρικό χρίσμα των Δημοκρατικών και γερουσιαστή των ΗΠΑ Μπέρνι Σάντερς, κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης στο Bronx Community College της Νέας Υόρκης, στις 9 Απριλίου 2016. Φωτογραφία: REUTERS / Brian Snyder

Το κόστος της υποστήριξης στη Γάζα

Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε λίγο πριν από τα 80ά γενέθλιά της. Μία εβδομάδα αργότερα, στις 25 Σεπτεμβρίου, η Σάραντον συνελήφθη έξω από την έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, συμμετέχοντας σε διαμαρτυρία κατά της ομιλίας του Ισραηλινού πρωθυπουργού, μαζί με ηθοποιούς όπως η Χάνα Άινμπιντερ και η Σίνθια Νίξον.

 Η πολιτική δράση αποτελεί μέρος της ζωής της από τα φοιτητικά της χρόνια, όταν συμμετείχε στις κινητοποιήσεις κατά του πολέμου στο Βιετνάμ. Το 1984 ταξίδεψε στη Νικαράγουα μεταφέροντας είδη πρώτης ανάγκης, ενώ αργότερα δραστηριοποιήθηκε σε ζητήματα προσφυγιάς και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Όπως εξηγεί στο El País, η υποστήριξή της προς τους Παλαιστινίους είχε σοβαρότερες επαγγελματικές συνέπειες από προηγούμενες πολιτικές της παρεμβάσεις.

Θυμάται ότι κατά την επιδημία του AIDS, όταν μίλησε δημόσια στα Όσκαρ για τους Αϊτινούς πρόσφυγες με HIV που κρατούνταν στο Γκουαντάναμο, αποβλήθηκε από την Ακαδημία.

«Το σημαντικό είναι ότι εγώ δεν είμαι θύμα. Πρέπει να μιλάμε για τα θύματα και για όσα συμβαίνουν στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη», τονίζει.

Η Αμερικανίδα ηθοποιός Σούζαν Σάραντον κατά την άφιξή της στην προβολή της ταινίας «Money Monster», στο πλαίσιο του 69ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών, στη Γαλλία, στις 12 Μαΐου 2016. Η ταινία παρουσιάστηκε εκτός διαγωνιστικού προγράμματος, ενώ το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε από τις 11 έως τις 22 Μαΐου. Φωτογραφία: EPA / Guillaume Horcajuelo

Η Αμερικανίδα ηθοποιός Σούζαν Σάραντον κατά την άφιξή της στην προβολή της ταινίας «Money Monster», στο πλαίσιο του 69ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών, στη Γαλλία, στις 12 Μαΐου 2016. Η ταινία παρουσιάστηκε εκτός διαγωνιστικού προγράμματος, ενώ το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε από τις 11 έως τις 22 Μαΐου. Φωτογραφία: EPA / Guillaume Horcajuelo

«Λατρεύω τον Μαμντάνι»

Παρότι δεν ανήκει στο Δημοκρατικό Κόμμα, η Σάραντον συμμετέχει στις γενικές εκλογές, όχι όμως στις προκριματικές των Δημοκρατικών.

Για τον δήμαρχο της Νέας Υόρκης, Ζόραν Μαμντάνι, δηλώνει ενθουσιασμένη: «Τον λατρεύω. Φέρνει ουσιαστικές, συγκεκριμένες, πραγματικά θετικές αλλαγές στη Νέα Υόρκη. Βελτιώνει έμπρακτα τη ζωή πολλών εργαζομένων».

Με χιούμορ προσθέτει ότι οι Νεοϋορκέζοι κατάφεραν να τον εκλέξουν «ακόμη και χωρίς την κομμουνιστική μου ψήφο».

Η εμπειρία στη Λέσβο

Ιδιαίτερη θέση στη συνέντευξη που παραχώρησε στο El País καταλαμβάνει η επίσκεψη της Σούζαν Σάραντον στη Λέσβο, κατά τη διάρκεια της προσφυγικής κρίσης, μια εμπειρία που, όπως περιγράφει, την επηρέασε βαθιά.

Η ηθοποιός θυμάται τους ανθρώπους που έφταναν στο νησί έχοντας διακινδυνεύσει τη ζωή τους στη θάλασσα, μέσα σε επισφαλείς βάρκες και φορώντας ακόμη και ψεύτικα σωσίβια. Πολλοί πίστευαν ότι, εφόσον κατάφερναν να επιβιώσουν από το επικίνδυνο ταξίδι, τα χειρότερα θα είχαν περάσει. Αντί γι’ αυτό, βρίσκονταν αντιμέτωποι με τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης σε έναν προσφυγικό καταυλισμό.

Ανάμεσα στις αναμνήσεις που ξεχωρίζει είναι μια τηλεφωνική επικοινωνία με την κόρη της, Εύα, και τη μόλις δύο ετών τότε εγγονή της. Η σύνδεση ήταν δύσκολη, καθώς το κινητό της μετά βίας λειτουργούσε. Εκείνη τη στιγμή, δίπλα της βρισκόταν μια πρόσφυγας με ένα κοριτσάκι περίπου της ίδιας ηλικίας.

«Τα δύο κορίτσια κοιτάχτηκαν και έδειξαν το ένα το άλλο», αφηγείται. «Τότε σκέφτηκα ότι η εγγονή μου απλώς στάθηκε τυχερή που γεννήθηκε εκεί όπου γεννήθηκε».

Η Σάραντον αναφέρεται και σε μια συζήτηση που είχε με μια μητέρα, την οποία ρώτησε πώς αποφάσισε να διακινδυνεύσει ένα τόσο επικίνδυνο ταξίδι μαζί με το μικρό παιδί της.

Η απάντηση της γυναίκας ήταν χαρακτηριστική: «Αν βρίσκεσαι στον τελευταίο όροφο ενός κτιρίου που καίγεται και ξέρεις ότι θα πεθάνεις αν σε φτάσει η φωτιά, πηδάς. Ελπίζεις για το καλύτερο, αλλά πηδάς».

«Και αυτό ακριβώς έκαναν όλοι αυτοί οι άνθρωποι», καταλήγει η ηθοποιός, εξηγώντας πως για όσους εγκαταλείπουν τις πατρίδες τους υπό τέτοιες συνθήκες, το επικίνδυνο ταξίδι δεν αποτελεί πραγματική επιλογή, αλλά μια προσπάθεια επιβίωσης.

Η Αμερικανίδα ηθοποιός και ακτιβίστρια Σούζαν Σάραντον προσφέρει βοήθεια σε πρόσφυγες στις ανατολικές ακτές της Λέσβου, στις 18 Δεκεμβρίου 2015, σε σημείο άφιξης προσφυγικών λέμβων, Φωτογραφία: EPA / Παναγιώτης Μπαλάσκας

Η Αμερικανίδα ηθοποιός και ακτιβίστρια Σούζαν Σάραντον προσφέρει βοήθεια σε πρόσφυγες στις ανατολικές ακτές της Λέσβου, στις 18 Δεκεμβρίου 2015, σε σημείο άφιξης προσφυγικών λέμβων, Φωτογραφία: EPA / Παναγιώτης Μπαλάσκας

Η Αμερικανίδα ηθοποιός και ακτιβίστρια Σούζαν Σάραντον κρατά στην αγκαλιά της ένα προσφυγόπουλο στις ανατολικές ακτές της Λέσβου, στις 18 Δεκεμβρίου 2015, σε σημείο άφιξης προσφυγικών λέμβων. Η Σάραντον βρέθηκε στο πλευρό των προσφύγων, βοηθώντας κυρίως παιδιά να αλλάξουν τα βρεγμένα ρούχα, τις κάλτσες και τα παπούτσια τους, ενώ παράλληλα στήριξε το έργο των εθελοντών και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Φωτογραφία: EPA / Παναγιώτης Μπαλάσκας

Η Αμερικανίδα ηθοποιός και ακτιβίστρια Σούζαν Σάραντον κρατά στην αγκαλιά της ένα προσφυγόπουλο στις ανατολικές ακτές της Λέσβου, στις 18 Δεκεμβρίου 2015, σε σημείο άφιξης προσφυγικών λέμβων. Η Σάραντον βρέθηκε στο πλευρό των προσφύγων, βοηθώντας κυρίως παιδιά να αλλάξουν τα βρεγμένα ρούχα, τις κάλτσες και τα παπούτσια τους, ενώ παράλληλα στήριξε το έργο των εθελοντών και των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Φωτογραφία: EPA / Παναγιώτης Μπαλάσκας

Η μητρότητα, το Όσκαρ και η «Θέλμα και Λουίζ»

Η ηθοποιός αναφέρεται επίσης στις επαγγελματικές θυσίες που έκανε μεγαλώνοντας τα τρία παιδιά της. Αποκαλύπτει ότι απέρριψε πρόταση της Τζέιν Κάμπιον, επειδή η κόρη της περνούσε μια δύσκολη περίοδο.

Ξεχωρίζει το Dead Man Walking, που της χάρισε το Όσκαρ, καθώς συμμετείχε ενεργά στη δημιουργία του και επιδίωξε να αναδείξει τις αδικίες της θανατικής ποινής.

Για το Thelma & Louise, θυμάται τις αντιδράσεις που προκάλεσε η εικόνα δύο γυναικών με όπλα και ελευθερία. «Αυτό ήταν πολύ απειλητικό για τον κόσμο», παρατηρεί.

Στα 80 της, εξακολουθεί να θαυμάζει δημιουργούς όπως ο Γκιγιέρμο ντελ Τόρο, η Κλόι Ζάο και ο Πέδρο Αλμοδόβαρ, εκφράζοντας μάλιστα το παράπονο ότι ο τελευταίος δεν της έχει προσφέρει ποτέ ρόλο.

Όσο για το σημαντικότερο μάθημα της ζωής της, η απάντησή της είναι απλή: «Να κάνετε λάθη πιο γρήγορα. Μεγάλα λάθη, αλλά πιο γρήγορα».

Και αν έπρεπε να επιλέξει μια φράση που θα συνόψιζε τη ζωή της, θα ήταν: «Ήταν παρούσα».

*Κεντρική Φωτογραφία: Η Αμερικανίδα ηθοποιός και ακτιβίστρια Σούζαν Σάραντον φροντίζει ένα προσφυγόπουλο στις ανατολικές ακτές της Λέσβου, στις 18 Δεκεμβρίου 2015, σε σημείο άφιξης προσφυγικών λέμβων. Η Σάραντον παρακολούθησε από κοντά την άφιξη των προσφύγων, βοηθώντας κυρίως παιδιά να αλλάξουν τα βρεγμένα ρούχα, τις κάλτσες και τα παπούτσια τους, ενώ παράλληλα στήριξε το έργο των εθελοντών και των μη κυβερνητικών οργανώσεων που συμμετείχαν στην υποδοχή τους. Φωτογραφία: EPA / Παναγιώτης Μπαλάσκας