Τέτοιες μέρες πριν από 63 χρόνια, συγκεκριμένα στις 24 Οκτωβρίου 1963, έφτασε στην Αθήνα η χαρμόσυνη είδηση της απονομής του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Γιώργο Σεφέρη. Ήταν το πρώτο Νόμπελ για την Ελλάδα. (Βλέπετε, στο παρελθόν οι υποψηφιότητες των Άγγελου Σικελιανού και Νίκου Καζαντζάκη είχαν απορριφθεί για ιδεολογικούς λόγους. «Οι δύο αυτοί υποψήφιοι των σφαγέων του Δεκεμβρίου είναι τελείως ξένοι προς την Ελλάδα, την οποία θα ήθελεν ίσως να τιμήσει η Επιτροπή του Νόμπελ» έγραφε χαρακτηριστικά η εφημερίδα Εστία στο πρωτοσέλιδο της 31ης Αυγούστου 1946 υπό τον τίτλο «Μια διεθνής απάτη»...)
Ο Γιώργος Σεφέρης υπήρξε κατά γενική ομολογία η κεντρική μορφή της Γενιάς του ’30 και ένας από τους βασικότερους εκπροσώπους της μοντέρνας ποίησης. Αν ο Παλαμάς με την ποίησή του απελευθέρωσε «μια δύναμη, απωθημένη και σωρευμένη επί χίλια τόσα χρόνια λογιωτατισμού», ο Σεφέρης , κουβαλώντας το βίωμα της τραγωδίας της γενέθλιας πόλης του (καταστροφή της Σμύρνης) και του «πνιγμού» της Μεγάλης Ιδέας στα νερά του Σαγγάριου ποταμού, αναστοχάστηκε πάνω στην ελληνικότητα. Περιδιαβαίνοντας τα ωραία ερείπια, αφενός βρήκε το νήμα της κομμένης συνέχειάς της και αφετέρου συντόνισε τα ποιητικά βήματά της με τον σύγχρονό του μοντερνισμό.
Στον περίφημο διάλογό του με τον φιλόσοφο Κωνσταντίνο Τσάτσο και στις ενστάσεις του δεύτερου σχετικά με την ελληνικότητα της μοντέρνας ποίησης κυρίως λόγω της σχεδόν μόνιμης παρουσίας του μη λογικού στοιχείου στα κείμενά της, ο Σεφέρης θα του «απαντήσει» με ένα δημοτικό μοιρολόι: «Εγώ για το χατίρι σου τρεις βάρδιες είχα βάλει./ Είχα τον ήλιο στα βουνά, και τον αϊτό στους κάμπους,/ Και τον βοριά το δροσερό τον είχα στα καράβια./ Μα ο ήλιος εβασίλεψε, κι ο αϊτός αποκοιμήθη,/ Και το βοριά το δροσερό τον πήραν τα καράβια./ Κι έτσι του δόθηκε καιρός του Χάρου και σε πήρε». Εστιάζοντας λοιπόν στον στίχο «και τον βοριά το δροσερό τον πήραν τα καράβια», θα γράψει: «Δεν έχει κανένα λογικό νόημα ή καλύτερα είναι αντίθετος με κάθε λογικό νόημα. Μπορεί ο βοριάς να παίρνει τα καράβια, αλλά κανένα καράβι δεν μπόρεσε ποτέ να πάρει το βοριά. Κουβέντα μικρού παιδιού. Όμως ο στίχος φτιάνει τη μπουνάτσα χωρίς καμιά δυσκολία, σαν να ήταν αυτός που με μια μαγική λέξη παραμέρισε και τους ανέμους και τα πλεούμενα».
Στη δεκαετία του 1960 που έχουμε τη «συνάντηση» της μεγάλης ποίησης με το ελληνικό τραγούδι, την ίδια χρονιά και ο Γιώργος Σεφέρης συναντιέται για πρώτη φορά με τον Μίκη Θεοδωράκη. Αργότερα ο διάσημος συνθέτης θα αφηγηθεί για τη συνάντησή τους στο Λονδίνο: «Ήρθε η μεγάλη στιγμή. Κάθισα στο πιάνο και άρχισα να τραγουδώ και να παίζω την “Άρνηση”... Αργότερα, όταν ηχογραφούσαμε, λέω στον Μπιθικώτση: Πρόσεξε την άνω τελεία. Εκεί που λες “πήραμε τη ζωή μας”, βάλε παύση πριν πεις “λάθος”. Στα αυτιά μου είχα την προτροπή-παράκληση του ποιητή: “Την άνω τελεία! Την άνω τελεία! Αλλιώτικα μου αντιστρέφεις το νόημα”. Τελικά όμως αυτό αποδείχθηκε ανεφάρμοστο στην πράξη, με αποτέλεσμα να ακουστεί η λέξη “λάθος” κολλητά στο “πήραμε τη ζωή μας”, δίνοντας αντίθετο νόημα στο ποίημα. Όμως πόσο κατανοητό ήταν για τον λαό, που ποιος λίγο, ποιος πολύ, είχε πάρει τη ζωή του λάθος... Το θέρος του ’62, μαζί με τον Σεφέρη, τον Γιώργο Σαββίδη και τον πατέρα μου τριγυρνούσαμε ένα ολόκληρο βράδυ στην Πλάκα από ταβέρνα σε ταβέρνα, γιατί ο ποιητής ήθελε να δει με τα ίδια του τα μάτια και ν’ ακούσει με τα ίδια του τα αυτιά τους καλλιτέχνες και το κοινό σε όλα τα μαγαζιά να τραγουδούν το “Περιγιάλι το κρυφό”. Ποτέ ίσως ένας Σεφέρης δεν είχε γίνει σαν μικρό παιδί. Γελούσε, έλαμπε ολόκληρος από ευτυχία, και νομίζω πως εκείνη τη βραδιά επέτρεψε στην τόσο αυστηρή του καρδιά να με αγαπήσει. Στο μέτρο φυσικά του επιτρεπτού για έναν διπλωμάτη...».
Προς επίρρωσιν των λεγομένων του Μίκη, στην κηδεία του Σεφέρη στις 22 Σεπτεμβρίου 1971, που εξελίχθηκε σε διαδήλωση κατά της Χούντας, 3.000 άτομα κραύγαζαν «Δημοκρατία - Ελευθερία» και τραγουδούσαν «στο περιγιάλι το κρυφό, κι άσπρο σαν περιστέρι...».
Τέλος, και αφού ο λόγος για την ελληνικότητα στην ποίηση του Σεφέρη, αξίζει να θυμηθούμε μερικά αποσπάσματα από την ομιλία του στις 10 Δεκεμβρίου 1963 στη Σουηδική Ακαδημία, κατά την παραλαβή του Βραβείου Νόμπελ. Κάποιες αλήθειες διαχρονικές για τον τόπο, τη γλώσσα και την πνευματική παράδοσή μας. «Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή... Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά. Κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο πρέπει να τιμωρηθεί από τις Ερινύες... Σ’ αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται. Όταν, στον δρόμο της Θήβας, ο Oιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Oιδίποδα...».
Καθώς ο υπερτουρισμός και η εμπορευματοποίηση αλλοιώνουν το μεγαλείο της κατάκτησης της υψηλότερης κορυφής του κόσμου, δύο νέα ντοκιμαντέρ εξερευνούν τη διαχρονική γοητεία του βουνού κοιτάζοντας πέρα από την έλξη που ασκεί στα πλήθη
Το Εβερεστ, η ψηλότερη κορυφή της οροσειράς των Ιμαλαΐων και ψηλότερο σημείο της Γης πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, όπως διευκρινίζουν οι γνώστες ωκεανολόγοι, είναι αναμφισβήτητα ένα δείγμα απόλυτου φυσικού κάλλους ύψους 8.848 μέτρων και πρόκληση για ανθρώπινα κατορθώματα, προσελκύοντας συνεχώς λάτρεις της περιπέτειας, ορειβάτες και εξερευνητές από όλον τον κόσμο. Αυτός ο πανύψηλος όγκος βρίσκεται στα σύνορα του Νεπάλ και του Θιβέτ, της Αυτόνομης Περιφέρειας της Κίνας, εξ ου και τα διαφορετικά τοπικά του ονόματα:
Το 1865, ονομάστηκε Εβερεστ προς τιμήν του Τζορτζ Εβερεστ, γενικού επιθεωρητή χαρτογράφησης στην Ινδία όταν η χώρα ήταν βρετανική αποικία –παρότι δεν ανέβηκε ποτέ στο βουνό– ενώ στα νεπαλέζικα λέγεται Σαγκαρμάθα (Κορυφή του Παραδείσου) και στα θιβετιανά Τσομολάνγκμα (Μητέρα Θεά του Κόσμου), σύμφωνα με τη Britannica. Γιατί όμως αυτό το βουνό εξακολουθεί να ασκεί τόσο ισχυρή επίδραση στη φαντασία μας; «Είναι σαν ένα χωνευτήρι όπου συγκεντρώνονται όλα τα ανθρώπινα συναισθήματα και οι ψυχολογικές καταστάσεις», δήλωσε στην εφημερίδα Wall Street Journal η Ελίζαμπεθ Τσάι Βασαρέλι, η οποία υπογράφει μαζί με τον Τζίμι Τσιν τη σκηνοθεσία του ντοκιμαντέρ «Everest: The Other Side».
Η ταινία των βραβευμένων με Οσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους το 2019 σκηνοθετών, για το «Free Solo», καταγράφει την προσπάθεια των κορυφαίων σκιέρ και ορειβατών Χίλαρι Νέλσον και Τζιμ Μόρισον να ανέβουν και να κατέβουν με σκι τη δύσκολη Βόρεια Πλευρά του Εβερεστ. Εκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της εκτός συναγωνισμού στο 83ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας τον Σεπτέμβριο και έχει προγραμματιστεί να κυκλοφορήσει στους κινηματογράφους από τη National Geographic Documentary Films στις 30 Οκτωβρίου. Το «Everest: The Other Side» είναι η μία από τις δύο νέες παραγωγές που προβάλλονται αυτό το φθινόπωρο με θέμα έναν τόπο που συναρπάζει κινηματογραφιστές, συγγραφείς και κοινό εδώ και πάνω από έναν αιώνα, σημειώνει στην WSJ η Εσθερ Ζάκερμαν.
Η άλλη ταινία, με τίτλο «Tenzing» –διαθέσιμη στο Apple TV–, επανεξετάζει την ανάβαση του Εντμουντ Χίλαρι στο Εβερεστ μέσα από τα μάτια του Τένσινγκ Νοργκέι, οδηγού της φυλής των Σέρπα, των δύο ανθρώπων που πάτησαν πρώτοι την κορυφή στις 29 Μαΐου 1953. Και τα δύο έργα χρησιμοποιούν το βουνό ως ευκαιρία για να εξερευνήσουν τα όρια της ανθρώπινης φιλοδοξίας, τη γοητεία του κινδύνου και τη δυνατότητα της υπέρβασης. Εκαναν, δε, πρεμιέρα λίγους μήνες μετά την κυκλοφορία της ειδικής επετειακής έκδοσης του βιβλίου «Into Thin Air» («Χωρίς Οξυγόνο», στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη, εξαντλημένο). Το μπεστ σέλερ του Τζον Κρακάουερ περιγράφει μια χιονοθύελλα του 1996 που στοίχισε τη ζωή σε οκτώ ορειβάτες στο Εβερεστ κατά τη διάρκεια μιας αποστολής στην οποία συμμετείχε και ο συγγραφέας.
Ενας τόπος κινδύνου
Ωστόσο, ιστορίες όπως αυτή του Κρακάουερ δεν έχουν αποτρέψει τα πλήθη. Το 2019 έγινε viral μια φωτογραφία ορειβατών που περίμεναν στην ουρά για να φτάσουν στην κορυφή του Εβερεστ. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων Himalayan Database, η οποία καταγράφει τις αποστολές στην περιοχή, πέρυσι πραγματοποιήθηκαν 379 αναβάσεις από ορειβάυες που διέθεταν τις σχετικές άδειες, σε σύγκριση με 57 αναβάσεις το 1996, σημειώνει η Ζάκερμαν στην WSJ. Ο Κρακάουερ παραδέχεται ότι το βιβλίο του, που πρωτοεκδόθηκε το 1997, συνέβαλε στο να γίνει το Εβερεστ δημοφιλής προορισμός και ότι ο κίνδυνος αποτελεί μέρος αυτής της έλξης.
«Είναι σαν τη γοητεία που ασκούν τα πραγματικά εγκλήματα. Στον κόσμο αρέσουν οι ιστορίες περιπέτειας», σχολίασε. Το ντοκιμαντέρ IMAX «Everest» (1998), με αφηγητή τον Λίαμ Νίσον, απέφερε έσοδα σχεδόν 128 εκατ. δολαρίων παγκοσμίως. Αν και οι δημιουργοί του βρίσκονταν στο βουνό την ίδια περίοδο με τον Κρακάουερ, η ταινία τους υιοθέτησε μια εμπνευσμένη και εκπαιδευτική προσέγγιση. Ωστόσο οι κίνδυνοι του βουνού είναι αυτό που τραβάει διαρκώς το ενδιαφέρον του κοινού. Η δραματική ταινία «Everest» (2015), με πρωταγωνιστές τους Τζέικ Γκίλενχαλ και Τζος Μπρόλιν, επανεξετάζει τα τραγικά γεγονότα του 1996.
«Αυτό που προώθησε αρνητικά το θέμα στην ποπ κουλτούρα ήταν το δραματικό στοιχείο και ο εντυπωσιασμός», δήλωσε ο Γουίλ Κοκρέλ, συγγραφέας του βιβλίου «Everest, Inc.» για την ορειβασία στο Εβερεστ. «Ξαφνικά προστέθηκε μια επιπλέον αφήγηση τύπου σαπουνόπερας, με ορειβάτες που εγκαταλείπονται να πεθάνουν, ανθρώπους που θέτουν σε κίνδυνο τους Σέρπα» (ορεινός λαός προσαρμοσμένος βιολογικά στις συνθήκες των Ιμαλαΐων, από τον οποίο προέρχονται οι αχθοφθόροι εξοπλισμού και οι οδηγοί ορειβατών στις πιο δυσπρόσιτες κορυφές του κόσμου)
. Οπως σημειώνει στην WSJ η Ζάκερμαν, το «Everest: The Other Side» είναι επίσης μια ιστορία για την τραγωδία, καθώς καταγράφει την προσπάθεια του ορειβάτη-σκιέρ Τζιμ Μόρισον να κατακτήσει το Εβερεστ μετά τον συγκλονιστικό θάνατο της συντρόφου του, Χίλαρι Νέλσον, κατά τη διάρκεια μιας προπονητικής ανάβασης σε ένα άλλο βουνό του Νεπάλ. Ο Μόρισον και η ομάδα του ξεκίνησαν αυτό το εγχείρημα τόσο για να δοκιμάσουν τα φυσικά τους όρια όσο και για να διαχειριστούν το πένθος τους. Τελικά έγινε ο πρώτος άνθρωπος που κατέβηκε με σκι τη βόρεια πλευρά του Εβερεστ, επίτευγμα που ωθεί την ορειβασία σε νέα αχαρτογράφητα νερά.
Η αναρρίχηση ως πνευματικό προσκύνημα
Η ταινία εξετάζει επίσης την ιδέα του Εβερεστ ως διαύλου προς μια ανώτερη δύναμη. Ο τίτλος της αναφέρεται στη λιγότερο πολυσύχναστη βόρεια πλευρά του βουνού, αλλά και στην αίσθηση που μπορεί να προκαλέσει το Εβερεστ σε ορισμένους ορειβάτες, σαν μια πύλη προς ένα άλλο επίπεδο ύπαρξης. Πάντως η σκηνοθέτις του «Tenzing», Τζένιφερ Πίντομ, ποτέ δεν ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για τους Δυτικούς που προσπαθούν –και ενίοτε αποτυγχάνουν– να κατακτήσουν το Εβερεστ. Αντίθετα, το έργο της εστιάζει στους Σέρπα.
Το 2015 προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ της «Sherpas», το οποίο παρουσιάζει τον τρόπο ζωής τους, τις συνέπειες μιας χιονοστιβάδας που στοίχισε τη ζωή σε 16 μέλη της κοινότητάς τους και τις διεκδικήσεις τους για καλύτερες συνθήκες εργασίας. «Ενιωθα ότι υπήρχε μια ανισορροπία που έπρεπε με κάποιο τρόπο να αποκατασταθεί, αφού ο κόσμος δεν γνώριζε ολόκληρη την ιστορία», δήλωσε η ίδια. Ο Τομ Χίντλεστον, στον ρόλο του Χίλαρι, είναι το διάσημο όνομα που προσελκύει το κοινό στο «Tenzing», ωστόσο η ταινία εστιάζει στο ταξίδι του οδηγού Νόργκεϊ προς το Τσομολούνγκμα, τη «Θεά Μητέρα του Κόσμου» ή «Αγία Μητέρα».
Η Πίντομ γνωρίζει πολύ καλά ότι ο κόσμος συχνά στρέφεται στο Εβερεστ με μια ρομαντική αντίληψη για τη δύναμη της φύσης και την ικανότητα του ανθρώπου να την κατακτήσει. Δεν θεωρεί, ωστόσο, ότι το «Tenzing» θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την αύξηση του τουρισμού στην περιοχή. Στους τίτλους τέλους εξηγεί πώς, μετά την αποστολή του 1953, ο Νόργκεϊ δεν ένιωσε ποτέ την ανάγκη να φτάσει ξανά στην κορυφή του Εβερεστ. «Είναι μια ιστορία για ένα πνευματικό προσκύνημα και για έναν άνθρωπο που σεβάστηκε αυτό το μέρος», είπε. «Ελπίζω ότι το μήνυμα της ταινίας θα περάσει και ο κόσμος δεν θα νιώσει την ανάγκη να πάει να αναρριχηθεί στο Εβερεστ».
Ο Βλαντιμίρ Μπάρμπιν τόνισε ότι η Κοπεγχάγη παρέχει «σημαντικό ποσό στρατιωτικής βοήθειας με βάση επιχορηγήσεις στο καθεστώς του Κιέβου», το οποίο έχει ήδη ξεπεράσει τα 10,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
ΜΟΣΧΑ, 1 Νοεμβρίου. /TASS/. Η Δανία εμπλέκεται βαθιά στην ουκρανική σύγκρουση και επί του παρόντος χρησιμεύει ως υλικοτεχνική βάση για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, δήλωσε ο Ρώσος πρέσβης στη Δανία Βλαντιμίρ Μπάρμπιν σε συνέντευξή του στο TASS.
Σημείωσε ότι η πρόθεση της Κοπεγχάγης να παραγγείλει πυραύλους Patriot από την Ουάσινγκτον για μεταγενέστερη μεταφορά στο Κίεβο δεν είναι τίποτα λιγότερο από «μια ακόμη ένδειξη ότι η Δανία δεν επικεντρώνεται σε μια πολιτική και διπλωματική διευθέτηση της σύγκρουσης, αλλά στη χρηματοδότηση της συνέχισης των εχθροπραξιών».
«Η εμπλοκή της Κοπεγχάγης στη σύγκρουση είναι τεράστια», τόνισε ο Μπάρμπιν. «Η Δανία, η οποία ήταν πρωτοπόρος μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ στην παροχή στην Ουκρανία μαχητικών αεροσκαφών F-16 και στην οργάνωση άμεσης χρηματοδότησης για επιχειρήσεις στο ουκρανικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, χρησιμεύει πλέον ως βάση παραγωγής για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις», επεσήμανε ο διπλωμάτης.
Επιπλέον, ο πρέσβης τόνισε ότι η Δανία παρέχει «σημαντικό ποσό στρατιωτικής βοήθειας με βάση επιχορηγήσεις στο καθεστώς του Κιέβου», το οποίο έχει ήδη ξεπεράσει τα 10,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Εκείνη ήταν μια διάσημη προσωπικότητα της υψηλής κοινωνίας της Νέας Υόρκης, εκείνος ένας φιλόδοξος νεαρός συγγραφέας που είχε εμμονή μαζί της. Τι τους έφερε κοντά και τι κατέστρεψε τη ζεστή κι εξομολογητική σχέση τους.
Οι λεγόμενοι «κύκνοι» (swans) του Τρούμαν Κάποτε ήταν τα «It girls» του Μανχάταν της γενιάς τους, γυναίκες της υψηλής κοινωνίας στον ελίτ κύκλο των οποίων ο συγγραφέας -γνωστός κυρίως για τα έργα «Πρόγευμα στο Τίφανις» και «Εν Ψυχρώ»- είχε εισχωρήσει, προτού προδώσει τα μυστικά τους σε ένα σκανδαλώδες και διαβόητο άρθρο στο περιοδικό Esquire.
Μια πολυτελής σειρά, το «Feud: Capote vs the Swans», με πρωταγωνιστή τον Τομ Χόλαντερ στο ρόλο του μικροκαμωμένου και αμφιλεγόμενου συγγραφέα, έκανε την εμφάνισή της στο Disney+, το 2024, απεικονίζοντας τις φιλίες του με προσωπικότητες όπως η Λι Ράντζιγουιλ (στην οποία υποδύεται η Καλίστα Φλόκχαρτ), αδελφή της Τζάκι Κένεντι Ονάσις, και η κοσμική CZ Guest (Κλοέ Σεβινί).
Όμως ο πιο διάσημος «κύκνος» από όλους, και η «απόλυτη», η πιο αγαπημένη του Καπότε, ήταν η Μπέιμπ Πέιλι (την οποία υποδύεται στη σειρά η Ναόμι Γουότς), μια πρώην συντάκτρια μόδας, ο δεύτερος σύζυγος της οποίας, ο Μπιλ Πέιλι, ήταν ο ισχυρός πρόεδρος του τηλεοπτικού δικτύου CBS.
«Ποτέ δεν μπορείς να είσαι πολύ πλούσιος ή πολύ αδύνατος»
Από έξω, η ζωή της Πέιλι ανάμεσα στα σπίτια της στην 5η Λεωφόρο, στο Λονγκ Άιλαντ και στη Τζαμάικα φαινόταν γεμάτη αξιοζήλευτα προνόμια. Στην πραγματικότητα, ο Μπιλ ήταν αυταρχικός και αμείλικτα άπιστος, ενώ η Μπέιμπ δεν είχε πραγματικούς φίλους, φοβούμενη ότι τα μυστικά της θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον της ή του συζύγου της.
Της αποδίδεται η επινόηση της φράσης «Ποτέ δεν μπορείς να είσαι πολύ πλούσιος ή πολύ αδύνατος», αλλά παρόλο που ήταν και τα δύο, σε ακραίο βαθμό, κανένα από τα δύο δεν φαινόταν να της προσφέρει ευτυχία.
Διόλου αστείο
Όταν ο Γουίλιαμ Σ. «Μπιλ» Πέιλι ταξίδεψε στο κτήμα του στη Τζαμάικα τον Ιανουάριο του 1955, ο μεγιστάνας της τηλεόρασης προσκάλεσε τον πιο στενό του φίλο, τον Ντέιβιντ Ο. Σέλζνικ, τον παραγωγό της ταινίας «Όσα παίρνει ο άνεμος», να τον συνοδεύσει.
Ο Σέλζνικ απάντησε ότι αυτός και η σύζυγός του, η ηθοποιός Τζένιφερ Τζόουνς, θα χαιρόντουσαν πολύ… αλλά δεν θα ήταν ακόμα πιο ενδιαφέρον εάν πήγαινε μαζί τους και ο φίλος τους ο Τρούμαν;
Ο πολυεκατομμυριούχος επιχειρηματίας γνώριζε μόνο έναν Τρούμαν και δεν ήταν ο μικρόσωμος συγγραφέας, αλλά ο πρώην πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. «Φυσικά, φέρ' τον μαζί», συμφώνησε ο Μπιλ.
Δεν είχε συναντήσει ποτέ τον Χάρι Τρούμαν, αλλά ο ιδρυτής του CBS δεν εξεπλάγη που ο πολιτικός θα ήθελε να πετάξει με το αεροπλάνο του- άλλωστε, ο Μπιλ ήταν ένας από τους πλουσιότερους και πιο επιδραστικούς άνδρες στην Αμερική.
Όταν ο Τρούμαν περπάτησε στο διάδρομο του αεροπλάνου εκείνο το χειμωνιάτικο πρωί, κάθισε δίπλα στη σύζυγο του Μπιλ, τη Μπέιμπ. Καθώς η Τζένιφερ κοίταζε απέναντι από το διάδρομο, είδε αυτή την απίστευτη χημεία να αναπτύσσεται.
Ο Μπιλ, λοιπόν, δεν το βρήκε διόλου αστείο όταν αυτός ο μικρός άντρας, που του άρεσαν τόσο μακριά κασκόλ που σχεδόν σκόνταφτε πάνω του, μπήκε στο αεροπλάνο και συστήθηκε ως Τρούμαν.
Photo: Τρούμαν Καπότε και Μπέιμπ Πέιλι
«Η πιο όμορφη γυναίκα του 20ού αιώνα»
«Ξέρεις, όταν είπες “Τρούμαν”, υπέθεσα ότι εννοούσες τον Χάρι Τρούμαν», είπε ο εκνευρισμένος Μπιλ στον Σέλζνικ μόλις απογειώθηκε το αεροπλάνο. «Ποιος είναι αυτός;»
«Αυτός είναι ο Τρούμαν Κάποτε, ο μεγάλος Αμερικανός συγγραφέας μας», απάντησε ο Σέλζνικ.
Όταν ο Τρούμαν περπάτησε στο διάδρομο του αεροπλάνου εκείνο το χειμωνιάτικο πρωί, κάθισε δίπλα στη σύζυγο του Μπιλ, τη Μπέιμπ. Καθώς η Τζένιφερ κοίταζε απέναντι από το διάδρομο, είδε αυτή την απίστευτη χημεία να αναπτύσσεται.
Ο Τρούμαν και η αγαλματένια Μπέιμπ, ύψους 1,72 μ. ψιθύριζαν ενθουσιασμένοι μεταξύ τους.
Όσο φινετσάτος συγγραφέας κι αν ήταν, ο Τρούμαν συχνά μιλούσε με υπερβολές που έκαναν θόρυβο σαν τύμπανα. Έτσι, η Μπέιμπ δεν ήταν μόνο η πιο όμορφη γυναίκα που είχε δει ποτέ, αλλά «η πιο όμορφη γυναίκα του 20ού αιώνα».
Η πραγματική συζήτηση
Όλα στην Μπέιμπ ήταν εξαίσια, από το πορσελάνινο δέρμα της μέχρι την αριστοκρατική της συμπεριφορά. Δεν υπήρχε ούτε ίχνος υπερβολής- μια μύτη λίγο μεγάλη, φρύδια λίγο μικρά- στο μακρύ, οβάλ πρόσωπό της. Ο Τρούμαν ήξερε ότι αυτού του είδους η ομορφιά και η τελειότητα δεν ήταν τυχαίες.
Οι Πέιλι παρουσίαζαν μια εξαιρετική εικόνα στον κόσμο, και κατά τη διάρκεια εκείνων των λίγων ημερών στην Τζαμάικα ήταν στα καλύτερά τους. Αυτό που ξεχώριζε τον Μπιλ από πολλούς ομολόγους του ήταν το έντονο ενδιαφέρον του για την κοινωνική του ζωή, ένα ενδιαφέρον που μοιραζόταν με τη σύζυγό του.
Όλα στην Μπέιμπ ήταν εξαίσια, από το πορσελάνινο δέρμα της μέχρι την αριστοκρατική της συμπεριφορά. Δεν υπήρχε ούτε ίχνος υπερβολής- μια μύτη λίγο μεγάλη, φρύδια λίγο μικρά- στο μακρύ, οβάλ πρόσωπό της. Ο Τρούμαν ήξερε ότι αυτού του είδους η ομορφιά και η τελειότητα δεν ήταν τυχαίες.
Υπήρχαν αρκετά εξοχικά για τους επισκέπτες στην ιδιοκτησία, και οι προσκεκλημένοι απολάμβαναν μια διαμονή που δεν θα μπορούσε να συγκριθεί ούτε με ένα ξενοδοχείο πρώτης κατηγορίας.
Ωστόσο, ο Τρούμαν δεν θα είχε ποτέ έρθει τόσο κοντά στη Μπέιμπ αν δεν τα πήγαινε καλά με τον Μπιλ. Στην πραγματικότητα, ο πρόεδρος της CBS απολάμβανε τη συντροφιά του. Βοήθησε επίσης το γεγονός ότι ο τρελά ζηλιάρης Μπιλ δεν χρειαζόταν να ανησυχεί μήπως ο Τρούμαν προσπαθούσε να αποπλανήσει τη σύζυγό του. Όμως, όσο και αν ο Τρούμαν απολάμβανε να κουβεντιάζει με τον Μπιλ, η πραγματική συζήτηση ξεκινούσε όταν έμενε μόνος με τη Μπέιμπ.
«Ήταν τέλεια· κατά τα άλλα, ήταν τέλεια»
«Η κυρία Π. είχε μόνο ένα ελάττωμα», έγραψε ο Τρούμαν στο σημειωματάριό του. «Ήταν τέλεια· κατά τα άλλα, ήταν τέλεια». Το να είσαι τέλειος δεν σήμαινε απλώς να είσαι τέλειος. Έπρεπε να εργάζεσαι με αδιάκοπη επιμέλεια για να το διατηρήσεις.
Η Μπέιμπ κοιμόταν σε ξεχωριστό υπνοδωμάτιο από τον σύζυγό της. Ξυπνούσε πριν από αυτόν και έβαζε το μακιγιάζ της πριν καν δει τον σύζυγό της. Δεν επέτρεπε ποτέ να έχει ούτε μια τρίχα εκτός θέσης ούτε να αφήσει μια έκφραση δυσαρέσκειας να περάσει από το ατάραχο πρόσωπό της.
Όταν ο Τρούμαν και η Μπέιμπ μιλούσαν, συχνά αναλογίζονταν τις μητέρες που κυριαρχούσαν στις ζωές τους. Ο πατέρας της Μπέιμπ ήταν ο διακεκριμένος νευροχειρουργός Δρ Χάρβεϊ Κούσινγκ. Η μητέρα της, η Κάθριν, είχε ενσταλάξει στις τρεις κόρες της την ανάγκη να παντρευτούν πλούσιους, κοινωνικά εξέχοντες άνδρες. Δεν είχε σημασία η ευτυχία ή τα παιδιά. Είχε σημασία ένας πλούσιος σύζυγος.
«White tie»
Το 1930, η αδελφή της Μπέιμπ, η Μπέτσι, παντρεύτηκε τον Τζέιμς Ρούσβελτ, ο πατέρας του οποίου, ο κυβερνήτης Φράνκλιν Ντ. Ρούσβελτ, ανήκε στην παλιά αριστοκρατία των γαιοκτημόνων.
Δύο χρόνια αργότερα, όταν ο Ρούσβελτ εξελέγη πρόεδρος, διοργάνωσε έναν χορό ορκωμοσίας με ενδυματολογική προδιαγραφή «white tie», στον οποίο παρευρέθηκε η Μπέιμπ, η οποία ήταν τότε 17 ετών.
Στη συνέχεια, στις αρχές του 1934, συνέβη μια καταστροφή: ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα έσπασε τα δόντια της Μπέιμπ και της άφησε μια πληθώρα ουλών. Η πλαστική χειρουργική βρισκόταν ακόμη στα πρώτα της βήματα, αλλά όταν οι χειρουργοί ολοκλήρωσαν την επέμβαση, η ομορφιά της είχε επιστρέψει, άψογη και ίσως ακόμη πιο εντυπωσιακή.
Η χειρουργική επέμβαση δεν μπόρεσε όμως να διορθώσει τα δόντια της, οπότε κάθε πρωί, για το υπόλοιπο της ζωής της, το πρώτο πράγμα που έκανε η Μπέιμπ όταν ξυπνούσε ήταν να βάλει τη μασέλα της.
Στόχος: Ένας καλός γάμος
Με την αδελφή της να έχει αναρρώσει μέχρι το 1935, η Μπέτσι διοργάνωσε ένα τσάι- χορό για τη Μπέιμπ στον Λευκό Οίκο, αλλά η Μπέιμπ είχε τη δική της ζωή. Η μόδα ήταν η δεύτερη φύση της και λάτρευε όλη τη διαδικασία.
Έμεινε με τη μητέρα της στη Νέα Υόρκη και έγινε βοηθός σύνταξης και αργότερα συντάκτρια μόδας.
Τα γραφεία ήταν σαν πασαρέλα, με καλοντυμένες νεαρές γυναίκες να περπατούν με χάρη μπρος-πίσω στους διαδρόμους. Κανείς στο γραφείο δεν ήταν πιο εντυπωσιακός από τη Μπέιμπ, που ήταν λεπτή σαν μοντέλο. Σχεδιαστές όπως ο Molyneux και ο Balenciaga συναγωνίζονταν για να της προσφέρουν τα ρούχα τους, ενώ εκείνη σχεδίαζε τα δικά της.
Πιθανότατα θα μπορούσε να είχε γίνει μια κορυφαία συντάκτρια μόδας. Όμως δεν είχε καμία πρόθεση να δοκιμάσει τις δυνάμεις της σε αυτόν τον τομέα. Το να είσαι Κούσινγκ σήμαινε να κάνεις έναν καλό γάμο.
Οι πρώην γάμοι
Στην ηλικία των 25 ετών παντρεύτηκε τον γοητευτικό Στάνλεϊ Γκράφτον Μόρτιμερ Τζούνιορ, του οποίου ο παππούς από τη μητέρα ήταν ένας από τους ιδρυτές της Standard Oil.
Όμως, όταν ο Στάνλεϊ επέστρεψε στο τέλος του πολέμου, ο γάμος είχε ήδη τελειώσει και η Μπέιμπ είχε ήδη ξεκινήσει μια σχέση με τον Μπιλ. Άνδρας με έντονη αρρενωπότητα, ο Μπιλ έδειχνε μια αποφασιστική και ατελείωτα στοργική συμπεριφορά απέναντι στις γυναίκες, την οποία πολλοί θεωρούσαν ακαταμάχητη.
Γιος ενός εβραίου κατασκευαστή πούρων, είχε κι αυτός παντρευτεί στο παρελθόν τη Ντόροθι Χαρτ Χερστ, η οποία είχε χωρίσει τον πρώτο της σύζυγο, τον Τζον Ράντολφ Χερστ —γιο του μεγιστάνα των εφημερίδων Γουίλιαμ Ράντολφ Χερστ— για να παντρευτεί τον Μπιλ.
Επτά χρόνια μεγαλύτερή του, τον καθοδηγούσε στις λεπτές αποχρώσεις της υψηλής κοινωνίας. Ο Μπιλ άκουγε τη Ντόροθι σαν μαθητής.
Σιγά-σιγά μεταμορφώθηκε, από έναν τραχύ πωλητή σε έναν εκλεπτυσμένο Νεοϋορκέζο. Μέχρι που συνειδητοποίησε ότι δεν είχε πια τίποτα να μάθει από αυτήν.
Τρώγοντας σαν σπουργίτι
Μετά το διαζύγιό της, η Μπέιμπ και τα δύο παιδιά της ζούσαν με τη μητέρα της στην 86η Οδό. Συνέχιζε να πηγαίνει στη δουλειά της, μέχρι που προσβλήθηκε από μια αρκετά σοβαρή φλεβίτιδα που την οδήγησε στο νοσοκομείο.
Ο Μπιλ έφτασε με ένα θερμός που περιείχε δύο γεύματα από ένα από τα καλύτερα εστιατόρια του Μανχάταν.
Η Μπέιμπ διατηρούσε τη λεπτή σιλουέτα της τρώγοντας σαν σπουργίτι, και το φαγητό δεν ήταν ο δρόμος για την καρδιά της, αλλά ήταν ο δρόμος για τη δική του. Κάθε νύχτα, για ολόκληρο τον μήνα που η Μπέιμπ ήταν στο νοσοκομείο, ο Μπιλ έφτανε με γεύματα από κορυφαίους σεφ.
Τόσο το θήραμα όσο και ο κυνηγός
Για τον Μπιλ, η Μπέιμπ ήταν εξίσου καλλιεργημένη και όμορφη με τη σύντομα πρώην σύζυγό του, αλλά δεν είχε καμία πρόθεση να του κάνει κήρυγμα για τα υποτιθέμενα ελαττώματά του.
Το ζευγάρι παντρεύτηκε σε μια μικρή τελετή το 1947. Υπήρχε στοργή, σεβασμός και σωματική έλξη, αλλά τελικά η σχέση τους ήταν μια επιχειρηματική συμφωνία.
Η μητέρα της την είχε εκπαιδεύσει πολύ καλά για κάτι τέτοιο. Μετά από έναν μήνα, ο Μπιλ αποφάσισε ότι ήθελε να κάνει τη Μπέιμπ δεύτερη σύζυγό του. Ο Μπιλ φαίνεται ότι ήταν πολύ εγωιστής για να συνειδητοποιήσει ότι ήταν τόσο το θήραμα όσο και ο κυνηγός.
Το ζευγάρι παντρεύτηκε σε μια μικρή τελετή το 1947. Υπήρχε στοργή, σεβασμός και σωματική έλξη, αλλά τελικά η σχέση τους ήταν μια επιχειρηματική συμφωνία.
Η Μπέιμπ έδωσε στον Μπιλ πρόσβαση σε έναν κόσμο υψηλής κοινωνίας και εκλεπτυσμένου γούστου, ενώ ο Μπιλ έδωσε στη Μπέιμπ τα χρήματα ώστε να μπορεί να ζει με τον τρόπο που εκείνη και η μητέρα της πίστευαν ότι ήταν γεννημένη να ζει.
Απαράμιλλη Μπέιμπ
Ο ρόλος της Μπέιμπ ως κυρίας Πέιλι ξεκίνησε από την γκαρνταρόμπα της. Η Μπέιμπ όχι μόνο φορούσε την τελευταία λέξη της μόδας, αλλά μετέτρεπε τα ρούχα σύμφωνα με την εικόνα της.
Όταν έμπαινε στο «Le Pavillon» για μεσημεριανό γεύμα με τον Τρούμαν φορώντας Chanel ή Givenchy, ο σχεδιαστής εξαφανιζόταν- ήταν η απαράμιλλη Μπέιμπ που έφτανε, ντυμένη με το δικό της μοναδικό στυλ.
Από τη Μπέιμπ αναμενόταν όχι μόνο να ντύνεται υπέροχα, αλλά και να δημιουργεί έναν λαμπρό, μαγευτικό κόσμο.
Ο Μπιλ είχε αγοράσει μια εξοχική έπαυλη 85-acre στο Λονγκ Άιλαντ το 1938. Η Μπέιμπ μεταμόρφωσε εντελώς το εσωτερικό. Οι τοίχοι της τραπεζαρίας ήταν καλυμμένοι με κόκκινη λάκα.
Γύρω από το δωμάτιο υπήρχε μια συλλογή από πορσελάνινα λιοντάρια, άλογα και κύκνους. Πάνω στο τραπέζι της τραπεζαρίας υψώνονταν δύο κηροπήγια Λουδοβίκου XIV ύψους 1,2 μ.
Πνευματώδεις ανταλλαγές ατακών
Όταν ο Μπιλ έφτασε για να περάσει το Σαββατοκύριακο εκεί, η Μπέιμπ είχε ετοιμάσει τα πάντα γι’ αυτόν. Το προσωπικό των 12 ατόμων στο Kiluna Farm ήταν, εν τω μεταξύ, έτοιμο να υποδεχτεί τους επισκέπτες του Σαββατοκύριακου.
Οι επισκέπτες δεν χρειαζόταν να φτιάξουν ή να ξεπακετάρουν τις βαλίτσες τους, ούτε να ετοιμάσουν τα μπάνια τους, και αν άφηναν ρούχα πάνω σε μια καρέκλα, αυτά εξαφανίζονταν μυστηριωδώς για να επιστραφούν πλυμένα και σιδερωμένα.
Υπήρχαν όλα τα είδη ειδικών σαπουνιών και ελαίων στα (πολλά) μπάνια σε όλο το σπίτι, τα οποία ήταν διακοσμημένα με ανθοσυνθέσεις, περιοδικά και βιβλία.
Και όταν οι επισκέπτες ντύνονταν και κατέβαιναν στην τραπεζαρία, τους σερβίρονταν γεύματα αντάξια εκείνων που σερβίρονται στα πιο πολυτελή εστιατόρια του κόσμου. Αν ήλπιζαν να ξαναπροσκληθούν, έκαναν το δικό τους κομμάτι γεμίζοντας τη βραδιά με πνευματώδεις ανταλλαγές ατακών.
Η κρυμμένη τραγωδία
Η Μπέιμπ είχε δύο παιδιά με τον Μπιλ και δύο παιδιά με τον Στάνλεϊ, ενώ ο Μπιλ είχε άλλα δύο παιδιά με την πρώην σύζυγό του. Ωστόσο, οι Πέιλι μιμούνταν την Παλιά Κοινωνία σε όλα, συμπεριλαμβανομένης της ανατροφής των παιδιών, και έτσι παρέδιδαν τα παιδιά στα χέρια νταντάδων και ιδιωτικών σχολείων, μακριά από τα μάτια τους και συχνά μακριά από τη σκέψη τους.
Σε κάποιο βαθμό, ο Τρούμαν πήρε τη θέση των παιδιών στη ζωντανή σκηνή της Kiluna Farm. Τόσο σκανδαλιάρης όσο ο πιο ασεβής έφηβος, τόσο απρόβλεπτος όσο ένα δίχρονο παιδί, ήταν πάντα ο πιο ενδιαφέρων και τολμηρός από τους καλεσμένους των Πέιλι.
Η Μπέιμπ δεν είχε φίλους -κυριολεκτικά. Είχε γνωστούς με τους οποίους μοιραζόταν κοινά ενδιαφέροντα.
Ήταν πολύ μεγάλο ρίσκο να εμπιστευτεί τους ανθρώπους, αποκαλύπτοντας μυστικά που κάποια μέρα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον της ή του συζύγου της. Ο Τρούμαν ήταν η εξαίρεση.
Μπροστά του ήταν αυτή η γυναίκα που τη ζήλευαν πέρα από κάθε μέτρο, ενώ ο Τρούμαν ήταν ο μόνος που έβλεπε ότι η ύπαρξή της ήταν μια τραγωδία.
«Είχαμε μια συμφωνία», είπε ο Τρούμαν. Καθώς η Μπέιμπ και ο Τρούμαν μιλούσαν, συνειδητοποίησε ότι τίποτα στη ζωή της πιο στενής του φίλης δεν ήταν όπως φαινόταν. Πέρασε τη ζωή της δημιουργώντας αυτή την εικόνα ότι τα είχε όλα, αλλά αυτό απλά δεν ίσχυε.
Μπροστά του ήταν αυτή η γυναίκα που τη ζήλευαν πέρα από κάθε μέτρο, ενώ ο Τρούμαν ήταν ο μόνος που έβλεπε ότι η ύπαρξή της ήταν μια τραγωδία.
Το φταίξιμο ήταν της Μπέιμπ
Η Μπέιμπ φοβόταν τον άντρα της. Η ψυχραιμία του Μπιλ διαταρασσόταν από το παραμικρό πρόβλημα ή ατέλεια. Από την ώρα το πρωί που η Μπέιμπ έβαζε την τεχνητή οδοντοστοιχία της και φορούσε τις ψεύτικες βλεφαρίδες της, μέχρι την ώρα το βράδυ που ευχόταν καληνύχτα στον Μπιλ, προσπαθούσε να αποτρέψει οτιδήποτε θα μπορούσε να τον εκνευρίσει.
Μπορούσε να είναι οτιδήποτε: ένα παϊδάκι μοσχαριού που ήταν πολύ αλμυρό· ένας πίνακας που κρεμόταν στραβά· μια λιμουζίνα που δεν είχε πλυθεί σωστά. Ποτέ δεν ήξερε τι θα τον προκαλούσε ή πόσο θα θυμώσει, αλλά ό,τι κι αν ήταν, το φταίξιμο ήταν της Μπέιμπ.
Ενώ οι καλεσμένοι απολάμβαναν την πολυτέλεια και τις κοινωνικές απολαύσεις, η Μπέιμπ πετούσε γύρω-γύρω σαν πεταλούδα, προσπαθώντας νευρικά να κάνει τα πάντα τέλεια. Όταν εκείνος έλειπε, είχε ένα άλλο είδος ανησυχίας.
Παρόλο που η Μπέιμπ έβλεπε τον εαυτό της να περιγράφεται ως η πιο όμορφη γυναίκα στον κόσμο, ήξερε ότι δεν ήταν επιθυμητή για τον άντρα της. Για εκείνον, η Μπέιμπ ήταν απλώς μια ακόμη απόκτηση.
Συνήθως έλειπε με τη μία ή την άλλη γυναίκα. Ο Μπιλ δεν θα είχε καν διστάσει να πάρει ως ερωμένη του μια γυναίκα που ανήκε στον κύκλο της συζύγου του.
«Φοβόταν μήπως το μάθει ο Μπιλ»
Παρόλο που η Μπέιμπ έβλεπε τον εαυτό της να περιγράφεται ως η πιο όμορφη γυναίκα στον κόσμο, ήξερε ότι δεν ήταν επιθυμητή για τον άντρα της. Για εκείνον, η Μπέιμπ ήταν απλώς μια ακόμη απόκτηση.
Τον μισούσε; Ίσως. Τον περιφρονούσε; Ναι. Αλλά ο Μπιλ ήταν χρήσιμος. Η Μπέιμπ βρισκόταν αναμφισβήτητα στην κορυφή των κοινωνικών κύκλων της Νέας Υόρκης. Η Μπέιμπ προσποιούταν ότι δεν την ενδιέφερε η θέση της, αλλά ήταν ένα από τα λίγα αδιαμφισβήτητα θετικά πράγματα που είχε στη ζωή της.
Περιστασιακά αναζητούσε άλλους άντρες, απλώς για να έχει κάποιον ζεστό και στοργικό δίπλα της πού και πού. Ένας τέτοιος σύντροφος ήταν ένας Αμερικανός πρέσβης, τον οποίο σύστησε στον Τρούμαν σε ένα εστιατόριο στο Γουέστ Σάιντ, όπου ήταν απίθανο να τους δουν. Λίγο μετά, έληξε τη σχέση, λέγοντας στον Τρούμαν ότι «φοβόταν μήπως το μάθει ο Μπιλ».
«Ο Μπιλ σε αγόρασε»
Εν τω μεταξύ, μίλησε μόνο στον Τρούμαν για τις αμέτρητες ερωμένες του Μπιλ, χωρίς να κρύψει σχεδόν τίποτα. Και μετά, ο Τρούμαν έτρεξε έξω, κρατώντας σφιχτά τα μυστικά της και τα αποκάλυψε σε έναν άλλο φίλο, ψιθυρίζοντας αυτές τις ιστορίες που, όπως έλεγε, ήταν «μόνο για εκείνη και μόνο»… μέχρι που έφτασε στον επόμενο φίλο, και μετά στον επόμενο.
Όσο αγαπητή κι αν ήταν η Μπέιμπ για τον Τρούμαν, τα μυστικά της δεν ήταν εξίσου πολύτιμα.
Η Μπέιμπ μπορεί να μην γνώριζε συνειδητά ότι ο Τρούμαν την πρόδιδε, αλλά είχε κάποια αίσθηση της τρομερής μοναξιάς της. Ο Τρούμαν είπε ότι η Μπέιμπ προσπάθησε να αυτοκτονήσει δύο φορές, παίρνοντας χάπια και κόβοντας τις φλέβες της, και ότι την έσωσε.
Έφτασε μια στιγμή που η Μπέιμπ δεν άντεχε πια τον Μπιλ και αποφάσισε να φύγει. Παρά τα όσα γνώριζε, ο Τρούμαν παρότρυνε τη Μπέιμπ να μείνει. «Ο Μπιλ σε αγόρασε», της είπε ο Τρούμαν. «Θεώρησε το να είσαι η κυρία Γουίλιαμ Σ. Πέιλι ως μια δουλειά, την καλύτερη δουλειά στον κόσμο. Αποδέξου την και να είσαι ευτυχισμένη με αυτήν».
«Answered Prayers»
Το 1958 ο Τρούμαν βρισκόταν σε δίλημμα. Σε ηλικία 33 ετών, δεν είχε γράψει το λογοτεχνικό αριστούργημα που περίμεναν από αυτόν. Μόλις είχε ολοκληρώσει μια νουβέλα, το «Πρόγευμα στο Τίφανις». Ήξερε ότι ήταν ξεχωριστή, αλλά δεν ήταν το αθάνατο έργο που ήξερε ότι είχε γεννηθεί για να γράψει. Χρειαζόταν κάτι καινούργιο, κάτι μεγάλο.
Ο Μαρσέλ Προυστ είχε γράψει το «Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο», ένα κλασικό μυθιστόρημα για τη γαλλική αριστοκρατία. Ο Τρούμαν αποφάσισε να κάνει το ίδιο για τη σύγχρονη ανώτερη τάξη, βασιζόμενος στις ιστορίες που του διηγούνταν οι πλούσιες φίλες του.
Ο Τρούμαν έγραψε στον Μπένετ Σερφ, τον εκδότη του στη Random House, λέγοντας ότι δούλευε πάνω σε «ένα μεγάλο μυθιστόρημα, το αριστούργημά μου. «Το μυθιστόρημα ονομάζεται “Answered Prayers” και αν όλα πάνε καλά, νομίζω ότι θα απαντήσει στις δικές μου προσευχές».
«Answered Prayers»
Πολύ χαζοί «κύκνοι»
Ο Τρούμαν δέχτηκε κάθε είδους προειδοποιήσεις σχετικά με τη δημοσίευση του «La Côte Basque 1965», του αποσπάσματος 11.000 λέξεων από το «Answered Prayers», που είχε προγραμματιστεί να συμπεριληφθεί στο τεύχος του Νοεμβρίου 1975 του περιοδικού «Esquire».
Όταν ο βιογράφος του, Τζέραλντ Κλαρκ, διάβασε τις σελίδες, έμεινε άναυδος. Ήξερε ότι οι «κύκνοι» του Τρούμαν θα αναστατωθούν. Κάτι περισσότερο από αναστάτωση: θα εξοργιστούν. Μερικά από αυτά ήταν, άλλωστε, μυστικά που του είχαν εμπιστευτεί με απόλυτη εμπιστοσύνη.
Η γυναίκα που πληγώθηκε περισσότερο από την προδοσία του Τρούμαν ήταν η Μπέιμπ.
«Δεν μπορείς να το δημοσιεύσεις αυτό», είπε κατηγορηματικά ο Τζέραλντ στον Τρούμαν. Αλλά ο Τρούμαν απέρριψε τις ανησυχίες του: «Δεν θα καταλάβουν ποιοι είναι», είπε κουνώντας το χέρι του. «Είναι πολύ χαζοί».
Η προδοσία στη Μπέιμπ
Η γυναίκα που πληγώθηκε περισσότερο από την προδοσία του Τρούμαν ήταν η Μπέιμπ. Στο διήγημα που δημοσίευσε, ο Τρούμαν συμπεριέλαβε έναν χαρακτήρα ονόματι Ντίλον, έναν επιτυχημένο επιχειρηματία που προφανώς βασιζόταν στον Μπιλ Πέιλι, και περιέγραψε τις φτηνές λεπτομέρειες της υποτιθέμενης περιπέτειας μιας νύχτας του με την προφανώς πραγματική Μαρί Χάριμαν, σύζυγο του κυβερνήτη της Νέας Υόρκης.
Και ο λόγος για τον οποίο ο Μπιλ (ή ο Ντίλον) θα την απατούσε με τη σύζυγο του κυβερνήτη ήταν απλός: οι Χάριμαν αποτελούσαν την επιτομή του προτεσταντικού κατεστημένου που είχε αποκλείσει τον εβραίο επιχειρηματία από τις λέσχες του και τους γιους του από τα σχολεία του.
«Διάβασες το άρθρο μου στο Esquire;»
Αρχικά, ο Τρούμαν ήταν ενθουσιασμένος με την προσδοκία για την υποδοχή που θα είχε το έργο του. Όμως, καθώς άρχισαν να φτάνουν σιγά-σιγά νέα για το πόσο αναστατωμένοι ήταν οι φίλοι του, ο ενθουσιασμός του Τρούμαν μετατράπηκε σε απογοήτευση.
Παρόλα αυτά, πίστευε ότι θα μπορούσε να κατευνάσει τα ταραγμένα τους πνεύματα, αλλά σχεδόν κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να του μιλήσει.
Η Μπέιμπ δεν ξαναμίλησε ποτέ στον Τρούμαν. Η ιστορία του Ντίλον και της συζύγου του κυβερνήτη άφησε ένα στίγμα στη ζωή της Μπέιμπ μεγαλύτερο από αυτό στο συζυγικό κρεβάτι του Ντίλον.
Την είχε άραγε αγαπήσει καθόλου ο Τρούμαν; Ήταν καθόλου αληθινή η φιλία του, αν ήταν ικανός να κάνει κάτι τέτοιο; Ο Τρούμαν προσπάθησε να τηλεφωνήσει στη Μπέιμπ για μέρες. Τελικά, επικοινώνησε με τον Μπιλ, ο οποίος απάντησε στο τηλέφωνο.
Ο θυμός του Μπιλ ήταν τόσο έντονος εκείνη την ημέρα που είχε ξεπεράσει τα όρια της οργής. «Διάβασες το άρθρο μου στο Esquire;» ρώτησε ο Τρούμαν. Το γεγονός ότι μπόρεσε να κάνει αυτή την ερώτηση στον Μπιλ δείχνει πόσο εμμονικός ήταν ο Τρούμαν με την προσοχή.
Ο διευθυντής απάντησε με την πιο καταστροφική απάντηση από όλες. «Άρχισα να το διαβάζω, Τρούμαν, αλλά αποκοιμήθηκα», είπε ο Μπιλ. «Τότε συνέβη κάτι τρομερό: το περιοδικό πετάχτηκε στα σκουπίδια».
«Θα σου στείλω άλλο ένα αντίτυπο», είπε ο Τρούμαν. «Μην μπαίνεις στον κόπο, Τρούμαν», είπε ο Μπιλ. «Έχω άλλα στο μυαλό μου. Η γυναίκα μου είναι πολύ άρρωστη».
Το τέλος
Η Μπέιμπ πέθαινε στην πραγματικότητα από καρκίνο του πνεύμονα, έναν αργό και βασανιστικό θάνατο. Το ένα τρίτο του δεξιού της πνεύμονα είχε ήδη αφαιρεθεί, αλλά ο καρκίνος είχε επανέλθει και, τον Μάιο του 1975, οι χειρουργοί αφαίρεσαν και το υπόλοιπο μέρος του πνεύμονα της.
Κατά το μεγαλύτερο μέρος του γάμου τους, ο Μπιλ είχε συμπεριφερθεί περιφρονητικά προς τη Μπέιμπ. Τους τελευταίους μήνες της ζωής της, αποφάσισε ότι ήθελε να στηρίξει τη σύζυγό του όπως δεν είχε κάνει ποτέ πριν και να της δείξει πόσο πολύ την αγαπούσε.
Όμως η Μπέιμπ δεν ήθελε να έχει καμία σχέση μαζί του, και σε αυτές τις μοιραίες τελευταίες μέρες, τον απώθησε και αντιμετώπισε τον θάνατό της χωρίς τους δύο πιο σημαντικούς άνδρες της ζωής της, τον σύζυγό της και τον Τρούμαν.
*Απόσπασμα από το βιβλίο «Capote’s Women» του Λόρενς Λίμερ (Εκδόσεις Hodder & Stoughton)
*Αρχική Φωτό: Από τη σειρά του 2024, «Feud: Capote vs the Swans»
