Οι Polaroids της «Βρώμικης Δούκισσας» - Η πρώτη υπόθεση revenge porn που διέλυσε τη βρετανική αριστοκρατία
Το 1963, η Margaret Campbell βρέθηκε στο επίκεντρο του πρώτου «ροζ» σκανδάλου της σύγχρονης εποχής, όταν ο σύζυγός της έκλεψε κρυφά από το συρτάρι της και δημοσιοποίησε φωτογραφίες Polaroid, οι οποίες την απεικόνιζαν να πραγματοποιεί στοματικό έρωτα σε έναν μυστηριώδη, «ακέφαλο εραστή».
Το ημερολόγιο έγραφε 8 Μαΐου 1963 όταν ο δικαστής Lord Wheatley, μέσα σε μια ασφυκτικά γεμάτη και παγωμένη δικαστική αίθουσα στο Εδιμβούργο, ξεκίνησε να διαβάζει μια απόφαση 50.000 λέξεων. Δεν επρόκειτο για μια απλή δικαστική ετυμηγορία, αλλά για μια δημόσια εκτέλεση χωρίς αγχόνη. Στο εδώλιο του κατηγορουμένου βρισκόταν η Margaret Campbell, η εκθαμβωτική Δούκισσα του Argyll, η γυναίκα που για δεκαετίες μεσουρανούσε στα σαλόνια του Mayfair και καθόριζε τη μόδα της υψηλής κοινωνίας του Λονδίνου.
Τα λόγια του δικαστή ήταν βαριά και γεμάτα πουριτανική οργή. Χαρακτήρισε τη Δούκισσα μια «απόλυτα έκλυτη γυναίκα», της οποίας η στάση απέναντι στον γάμο ήταν «εντελώς ανήθικη» και η σεξουαλική της όρεξη «εξαχρειωμένη», ικανή να κορεστεί μόνο με μια λαοθάλασσα ανδρών. Το έγκλημά της δεν ήταν απλώς ότι ήταν άπιστη, αλλά ότι τόλμησε να αποτυπώσει τις προσωπικές της στιγμές ηδονής στο χαρτί, χρησιμοποιώντας μια ολοκαίνουργια τότε τεχνολογική εφεύρεση, τις φωτογραφίες Polaroid.
Ήταν η κορύφωση ενός σκανδάλου που κλόνισε τα θεμέλια του βρετανικού κατεστημένου, μια ιστορία όπου η εκδίκηση, η υποκρισία και ο απροκάλυπτος μισογυνισμός συναντήθηκαν με φόντο μερικές από τις πιο διαβόητες, θολές φωτογραφίες του 20ού αιώνα.
Η άνοδος της «απλησίαστης» Margaret Whigham
Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της πτώσης, πρέπει να επιστρέψει στα χρόνια της απόλυτης δόξας. Γεννημένη το 1912, η Margaret Whigham ήταν η μοναχοκόρη ενός Σκωτσέζου εκατομμυριούχου που είχε πλουτίσει από τη βιομηχανία των συνθετικών ινών. Μεγαλωμένη μέσα στα πλούτη μεταξύ Νέας Υόρκης και Λονδίνου, διέθετε μια ομορφιά που μαγνήτιζε τα βλέμματα και μια προσωπικότητα που αρνιόταν πεισματικά να υποταχθεί στους κανόνες της εποχής της.
Όπως έχει διηγηθεί η ίδια στον βιογράφο της, η περίοδος 1930-1933 ήταν η καλύτερη της ζωής της. «Τρία πάρτυ κάθε βράδυ. Κι ούτε μία σοβαρή σκέψη δεν παιρνούσε ποτέ από το μυαλό μου. Αιθεροβάμων. Ευτυχισμένη. Δεν πιστεύω ότι κανένας άλλος έχει περάσει πιο ωραία από ότι εγώ. Κανένας, κανένας, κανένας!». Κακομαθημένη από τα πλούτη του πατρός της, η Margaret ζούσε σαν αριστοκράτισσα, χωρίς να είναι και μέχρι το τέλος της ζωής της ήταν περήφανη που ποτέ δεν έμαθε να βράζει νερό ή να στρώνει το κρεβάτι της.
Ο πρώτος της γάμος με τον Αμερικανό επιχειρηματία Charles Sweeny το 1933 ήταν το κοσμικό γεγονός της δεκαετίας, με το νυφικό της, σχεδιασμένο από τον Norman Hartnell, να προκαλεί τέτοιο συνωστισμό στους δρόμους που το Λονδίνο παρέλυσε για 3 ώρες! Στο γάμο της είχε 2000 καλεσμένους, ενώ λέγεται πώς άλλοι 2000 περαστικοί μαζεύτηκαν για να δουν τη δεξίωση (εποχές προ-τηλεόρασης, γαρ και τέτοια χάπενινγκς διασκέδαζαν το κοινό).
Ήταν το κοσμικό γεγονός της δεκαετίας, με το νυφικό της, σχεδιασμένο από τον Norman Hartnell, να προκαλεί τέτοιο συνωστισμό στους δρόμους που το Λονδίνο παρέλυσε για 3 ώρες!
Ο γάμος αυτός κράτησε 14 χρόνια και της χάρισε τρία παιδιά, εκ των οποίων το ένα πέθανε όταν ήταν μόλις 8 μηνών. Επιπλέον, λέγεται πως η Margaret είχε αποβάλει 8 φορές. Από την αρχή του γάμου της, ήξερε ότι δεν ήταν φτιαγμένη για τη μονοτονία της οικογενειακής εστίας. Μετά το διαζύγιό της το 1947, παρέμεινε η απόλυτη βασίλισσα της κοσμικής ζωής. Ήταν πλούσια, ανεξάρτητη και ελεύθερη να απολαμβάνει τη συντροφιά των ανδρών, μέχρι τη στιγμή που στο δρόμο της βρέθηκε ο Ian Campbell, ο 11ος Δούκισσας του Argyll.
Ανάμεσα στους αμέτρητους θαυμαστές της βρισκόταν ο νεαρός τότε πρίγκιπας Aly Khan (τον οποίο αρραβωνιάστηκε αλλά δεν τις επέτρεψαν οι γονείς της να παντρευτεί, ο εκατομμυριούχος αεροπόρος Glen Kidston, ο μετέπειτα μεγαλο-εκδότης Max Beaverbrook, ακόμα και ο ηθοποιός David Niven
Ο γάμος των συμφερόντων και το κάστρο του Inveraray
Ο Ian Campbell ήταν ένας άνδρας γοητευτικός αλλά βαθιά προβληματικός. Ήταν αλκοολικός, εθισμένος στον τζόγο και τα ναρκωτικά, και κουβαλούσε τα βαριά ψυχολογικά τραύματα της αιχμαλωσίας του από τους Ναζί κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το κυριότερο, όμως, πρόβλημά του ήταν ότι ήταν εντελώς απένταρος. Το πατρικό του κάστρο, το ιστορικό Inveraray στην Σκωτία, κατέρρεε και ο ίδιος χρειαζόταν επειγόντως μια πλούσια σύζυγο για να χρηματοδοτήσει τις επισκευές και να ξεπληρώσει τα χρέη του.
Η Margaret, θαμπωμένη από την προοπτική να γίνει Δούκισσα και να αποκτήσει έναν από τους πιο ένδοξους τίτλους της Σκωτίας, δέχθηκε να τον παντρευτεί το 1951. Ξόδεψε εκατοντάδες χιλιάδες λίρες από την προσωπική της περιουσία για να ανακαινίσει το κάστρο, να εγκαταστήσει κεντρική θέρμανση και να επαναφέρει τη χαμένη αίγλη των Argyll.
Η ευτυχία, όμως, κράτησε ελάχιστα. Η καθημερινότητα στο Inveraray μετατράπηκε γρήγορα σε έναν ζωντανό εφιάλτη, γεμάτο ενδοοικογενειακή βία, σκληρούς καυγάδες και αμοιβαίες απιστίες. Ο Δούκας υποψιαζόταν διαρκώς τη σύζυγό του, ενώ εκείνη, βλέποντας τα χρήματά της να χάνονται στη μαύρη τρύπα των εθισμών του, άρχισε να πλαστογραφεί έγγραφα για να αποδείξει ότι τα παιδιά του Δούκα από τους προηγούμενους γάμους του ήταν νόθα, ώστε να εξασφαλίσει την κληρονομιά του. Ο πόλεμος ανάμεσα στο ζευγάρι είχε ξεσπάσει και καμία πλευρά δεν σκόπευε να υποχωρήσει.
Οι PolaroidsΗ αντίστροφη μέτρηση για την καταστροφή ξεκίνησε το 1959. Εκμεταλλευόμενος την απουσία της Δούκισσας στο Παρίσι, ο Ian Campbell προσέλαβε έναν κλειδαρά και διέρρηξε ένα κλειδωμένο συρτάρι στο διαμέρισμά τους στην Upper Grosvenor Street στο Λονδίνο. Ψάχνοντας για αποδείξεις απιστίας που θα του επέτρεπαν να πάρει διαζύγιο χωρίς να χάσει τα οικονομικά του προνομία, έπεσε πάνω σε ένα εύρημα που ξεπερνούσε και την πιο νοσηρή του φαντασία.
Μέσα στο συρτάρι υπήρχαν τα προσωπικά ημερολόγια της Margaret, στα οποία κατέγραφε με κωδικοποιημένα γράμματα τις ερωτικές της συναντήσεις, καθώς και μια σειρά από Polaroid φωτογραφίες. Για την εποχή εκείνη, η Polaroid ήταν μια τεχνολογική επανάσταση. Επειδή οι φωτογραφίες εμφανίζονταν αμέσως, ο χρήστης δεν χρειαζόταν να πάει το φιλμ σε κάποιο εργαστήριο για εμφάνιση, γεγονός που την καθιστούσε το ιδανικό εργαλείο για την καταγραφή απαγορευμένων, ιδιωτικών στιγμών.
Οι φωτογραφίες που κρατούσε στα χέρια του ο Δούκας ήταν εξαιρετικά ρητές. Σε μία από αυτές, η Margaret εμφανιζόταν γυμνή, ενώ πραγματοποιεί στοματικό έρωτα σε έναν άνδρα, φορώντας μόνο το χαρακτηριστικό μαργαριταρένιο κολιέ με τις τρείς σειρές, που δεν αποχωριζόταν ποτέ. Το πρόσωπο του άνδρα, όμως, ήταν κομμένο από το κάδρο από το λαιμό και πάνω. Σε μια άλλη φωτογραφία, ένας άλλος άνδρας εμφανιζόταν να αυτοϊκανοποιείται. Ο Δούκας είχε στα χέρια του το απόλυτο όπλο για να διασύρει τη σύζυγό του και να κερδίσει τη δικαστική μάχη.
Η Margaret εμφανιζόταν γυμνή, ενώ πραγματοποιεί στοματικό έρωτα σε έναν άνδρα, φορώντας μόνο το χαρακτηριστικό μαργαριταρένιο κολιέ με τις τρείς σειρές, που δεν αποχωριζόταν ποτέ
Η δίκη του αιώνα και το κυνήγι του «Ακέφαλου Ανδρός»
Όταν η υπόθεση του διαζυγίου έφτασε στα δικαστήρια το 1963, η Βρετανία βρισκόταν ήδη σε κατάσταση σοκ από το ροζ σκάνδαλο Profumo. Η εμφάνιση των φωτογραφιών της Δούκισσας Argyll ως αποδεικτικών στοιχείων προκάλεσε μια πρωτοφανή υστερία στα μέσα ενημέρωσης. Τα ταμπλόιντ της εποχής βρήκαν το θέμα της δεκαετίας και η Margaret βαφτίστηκε αμέσως από το κοινό ως η «Βρώμικη Δούκισσα».
Ο Ian Campbell κατέθεσε στο δικαστήριο μια λίστα με 88 άνδρες με τους οποίους ισχυριζόταν ότι η σύζυγός του είχε διαπράξει μοιχεία, ανάμεσα στους οποίους βρίσκονταν υπουργοί της κυβέρνησης, διπλωμάτες, ηθοποιοί του Χόλιγουντ και μέλη της βασιλικής οικογένειας. Η προσοχή του κοινού και του τύπου, ωστόσο, επικεντρώθηκε εμμονικά σε ένα και μόνο ερώτημα: ποιος ήταν ο μυστηριώδης «Ακέφαλος Άνδρας» των Polaroids;
Οι φήμες οργίαζαν. Δύο ήταν οι βασικοί ύποπτοι που συγκέντρωναν τις περισσότερες πιθανότητες. Ο πρώτος ήταν ο Duncan Sandys, ο τότε Υπουργός Άμυνας της Βρετανίας και γαμπρός του Winston Churchill. Η ίδια η Margaret είχε αφήσει να εννοηθεί ότι ο Sandys ήταν ο εραστής της, αναφέροντας ότι η μοναδική φωτογραφική μηχανή Polaroid που υπήρχε τότε σε ολόκληρη τη χώρα είχε δοθεί ως δάνειο στο Υπουργείο Άμυνας. Ο Sandys, έντρομος από την πιθανότητα να καταστραφεί η πολιτική του καριέρα, έφτασε στο σημείο να προσφέρει την παραίτησή του από την κυβέρνηση, η οποία όμως δεν έγινε δεκτή.
Ο δεύτερος μεγάλος ύποπτος ήταν ο διάσημος Αμερικανός ηθοποιός Douglas Fairbanks Jr. Οι αρχές διέταξαν μέχρι και γραφολογική εξέταση για να συγκρίνουν τα γραφόμενα στις φωτογραφίες με τον γραφικό χαρακτήρα των υπόπτων, όμως η Margaret αρνήθηκε πεισματικά μέχρι το τέλος της ζωής της να αποκαλύψει την ταυτότητα του συντρόφου της. Πολλά από τα ονόματα της λίστας των 88 ανδρών ήταν στην πραγματικότητα ομοφυλόφιλοι φίλοι της Margaret. Η Δούκισσα προτίμησε να δεχθεί όλο το βάρος του διασυρμού παρά να τους καταδώσει, σε μια εποχή που η ομοφυλοφιλία στη Βρετανία αποτελούσε ακόμα ποινικό αδίκημα.
Η Margaret βέβαια υποστήριζε ότι ο -εξαιρετικά προικισμένος- άνδρας δεν ήταν άλλος...από τον σύζυγό της! Προκειμένου να αποδειχθεί αυτό, η Δικαιοσύνη έπρεπε να εξετάσει το μόριο του Δούκα, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι, σε καμία περίπτωση, δεν ήταν εκείνος ο «Ακέφαλος Άνδρας».
Η υποκρισία ενός συστήματος και η πτώση της κουρτίνας
Η απόφαση του δικαστή Lord Wheatley ήταν καταπέλτης. Ο Δούκας κέρδισε το διαζύγιο και η Margaret διατάχθηκε να πληρώσει το μεγαλύτερο μέρος των δικαστικών εξόδων. Το δικαστήριο και η κοινωνία είχαν αποφανθεί: ο Ian Campbell, παρά το γεγονός ότι ήταν ένας βίαιος άνδρας που απατούσε συστηματικά τη σύζυγό του και είχε κλέψει τις προσωπικές της φωτογραφίες, βγήκε από τη δικαστική αίθουσα με καθαρό μέτωπο, ως το θύμα μιας ακόλαστης γυναίκας. Σήμερα, με τα σύγχρονα δεδομένα, η πράξη του Δούκα Argyll θα χαρακτηριζόταν ξεκάθαρα ως «εκδικητική πορνογραφία» (revenge porn). Το 1963, όμως, η έννοια αυτή δεν υπήρχε.
Μετά τη δίκη, οι πόρτες της υψηλής κοινωνίας έκλεισαν οριστικά για εκείνη. Ταξίδεψε στο εξωτερικό, προσπάθησε να γράψει την αυτοβιογραφία της για να αποκαταστήσει το όνομά της, αλλά η ζημιά ήταν μη αναστρέψιμη. Η προσωπική της περιουσία άρχισε να εξανεμίζεται λόγω των κακών επενδύσεων και του πολυτελούς τρόπου ζωής που αρνιόταν να εγκαταλείψει. Σταδιακά, αναγκάστηκε να πουλήσει τα κοσμήματά της και να μετακομίσει από το Mayfair σε ένα μικρότερο διαμέρισμα.
Στο μεταξύ, έγραψε κι έναν οδηγό με συμβουλές για στυλ και ωραία πάρτυ. Μερικές από τις συμβουλές της; «Αν μπορώ να έχω έναν Λιβανέζο μεταξύ των καλεσμένων, είμαι πολύ ικανοποιημένη». «Αν γνωρίζεις ένα ζευγάρι κι ένας εκ των δύο είναι βαρετός, μην καλέσεις κανέναν από τους δύο». «Πάντα να έχεις μαζί σου ένα σκύλο κανίς. Και μόνο κανίς! Και ένα μαργαριταρένιο κολιέ με τρεις σειρές. Αυτά είναι τα πιο βασικά πράγματα στη ζωή».
Το τέλος γράφτηκε με τον πιο μελαγχολικό τρόπο. Η γυναίκα που κάποτε μάγευε τους πρίγκιπες και τους αστέρες του Χόλιγουντ, πέθανε πάμπτωχη και ξεχασμένη το 1993, σε ηλικία 80 ετών, σε έναν οίκο ευγηρίας στο Λονδίνο, μετά από μια σοβαρή πτώση.
Για την ιστορία, η ταυτότητα του «Ακέφαλου Ανδρός» αποκαλύφθηκε πολλές δεκαετίες αργότερα, το 2000, μέσα από έρευνες και έγγραφα που είδαν το φως της δημοσιότητας. Όπως αποδείχθηκε, οι άνδρες των φωτογραφιών ήταν στην πραγματικότητα δύο. Ο ένας ήταν πράγματι ο Duncan Sandys, ο γαμπρός του Churchill, και ο άλλος ήταν ο Joe Thomas, ένας γοητευτικός Αμερικανός χρηματιστής της Wall Street με τον οποίο η Margaret είχε ζήσει έναν θυελλώδη έρωτα.
Η Margaret Campbell έφυγε από τη ζωή παίρνοντας το μυστικό μαζί της, αφήνοντας πίσω της τον μύθο της «Βρώμικης Δούκισσας». Έναν μύθο που δημιουργήθηκε από την υποκρισία μιας ολόκληρης εποχής, η οποία λάτρευε να καταναλώνει τα μυστικά των επωνύμων, αρκεί μετά να τους τιμωρεί για να εξαγνίσει τις δικές της αμαρτίες.