Φθινόπωρο: τα προβλήματα υγείας
Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη
ΑΤΟΝΙΑ ΔΙΑΡΡΟΙΑ ΑΥΠΝΙΑ: ΤΑ ΠΙΟ ΚΟΙΝΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΤΑΛΑΙΠΩΡΟΥΝ ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΟΔΟ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ
Σύμφωνα με ιατρικές μελέτες, ιατρικά προβλήματα που εκδηλώνονται έως και έξι μήνες από την επάνοδο ενδέχεται να έχουν σχέση με το ταξίδι.
Οι παράγοντες αυτοί σχετίζονται κυρίως με κακές συνθήκες υγιεινής ή διατροφής κατά τις διακοπές, άστατη σεξουαλική δραστηριότητα, επαφή με ζώα ή έντομα, ανεπαρκές ιστορικό εμβολιασμών και σχετική έκθεση. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τόπος του ταξιδιού, το είδος του ταξιδιού (οργανωμένο, camping κλπ.) και η διάρκειά του. Τα πιο κοινά παθολογικά προβλήματα που απασχολούν το κοινό μετά την επάνοδο και εμφανίζονται ανεξαρτήτως ηλικίας και επιπέδου υγείας είναι:
Η ατονία
Οι αυξημένες απαιτήσεις της καθημερινότητας κατά την ένταξη σε καθημερινούς έντονους οικογενειακούς ή εργασιακούς ρυθμούς απαιτούν υψηλές ενεργειακές εφεδρείες. Συχνά ωστόσο παράγοντες όπως η τυποποιημένη διατροφή κατά τις διακοπές (πτωχή σε βιταμίνες και χρήσιμα ιχνοστοιχεία), η κατάχρηση καπνού και αλκοόλ, η αλλαγή στους βιολογικούς ρυθμούς, έχουν μειώσει τα ενεργειακά αποθέματα του οργανισμού με αποτέλεσμα την εμφάνιση παρατεινόμενης κόπωσης και ατονίας. Οι διαταραχές ύπνου που είναι κοινές κατά την διαδικασία προσαρμογής και επανένταξης, επιδεινώνουν την κατάσταση.
Στη φάση αυτή τα επίπεδα των βιταμινών και των ιχνοστοιχείων που παραγγέλλονται βάσει ενδείξεων κατά τη σωστή ιατρική εξέταση μπορεί να είναι χαμηλά και να απαιτηθεί ενίσχυση του οργανισμού με εξατομικευμένα διατροφικά προγράμματα ή ενισχυτικά φαρμακευτικά σκευάσματα. Τυχόν χρόνια νοσήματα που μπορεί να μην έχουν εμφανή συμπτώματα (π.χ. αυξημένο σάκχαρο) πρέπει να εντοπιστούν με σωστό παθολογικό προληπτικό ιατρικό έλεγχο και να αντιμετωπιστούν σωστά, για να μεγιστοποιηθεί η ποιότητα της φυσικής κατάστασης του οργανισμού.
Η διάρροια
Χαρακτηρίζεται από κενώσεις, αυξημένης συχνότητας ή ρευστότητας. Συχνά συνυπάρχει ναυτία, κοιλιακή δυσφορία ενώ ο πυρετός είναι σπάνιος. Μπορεί να εμφανιστεί εμετός. Το σύνδρομο υποστρέφει συνήθως εντός πενθημέρου. Σε υπερευαίσθητους οργανισμούς και επί ορισμένων παθογόνων, η διάρροια είναι παρατεταμένη.
Η διάρροια μετά το ταξίδι, συνήθως οφείλεται σε λοιμώδη αίτια που έδρασαν κατά το ταξίδι, σε δυσανεξία στη λακτόζη, ή στο σύνδρομο υπερευαισθησίας του εντέρου. Λοιμώδη αίτια διάρροιας είναι το Escherichia coli, η Shigella, το Campylobacter, η Salmonella,η Aeromonas, ορισμένοι ιοί, ο παράγων Norwalk, ορισμένα παράσιτα, η ηπατίτιδα.
Όταν τα συμπτώματα δεν αποκαθίστανται ταχέως, δεν ανταποκρίνονται σε απλούς διατροφικούς χειρισμούς ή συνοδεύονται από σοβαρές εκδηλώσεις (πυρετό, πτώση πίεσης, ακατάσχετη διάρροια, έμετοι), η σωστή ιατρική αξιολόγηση είναι αναγκαία.
Η αϋπνία
H μεταβολή στην ώρα, η αλλαγή του περιβάλλοντος, η επιστροφή στη ρουτίνα της καθημερινότητας, η αιφνίδια αλλαγή συνηθειών, η αύξηση της κατανάλωσης καφέ, είναι παράγοντες που επιδρούν δυσμενώς στον κύκλο ύπνου αφύπνισης κατά την επάνοδο.
Ιδιαιτέρως στην περίπτωση αεροπορικών ταξιδιών μεταξύ διαφορετικών ζωνών η κακή ποιότητα ύπνου επιδεινώνεται, κατάσταση που μπορεί να εμμείνει επί πολλές εβδομάδες.
Η αποφυγή στέρησης ύπνου κατά τις ημέρες που προηγούνται του ταξιδιού, ο ύπνος μικρής διάρκειας το απόγευμα πριν το πολύωρο ταξίδι, η σταθερότητα στις ώρες κατάκλισης αφύπνισης, η αποφυγή κατάχρησης αλκοόλ καφέ τοξικών ουσιών, ειδική διατροφή και φάρμακα βοηθούν τον ενδογενή κιρκαδιανό βηματοδότη να προσαρμοστεί στο νέο κύκλο ημέρας- νύχτας που υφίσταται κατά την αλλαγή των συνηθειών και των μεσημβρινών.