Φθινόπωρο 2019 - η Ιλαρά επανακάμπτει σε Ευρώπη
Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη
Στον απόηχο της έκθεσης που πρόσφατα εξέδωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), σύμφωνα με την οποίο η ιλαρά επανεμφανίζεται σε ευρωπαϊκές χώρες όπου θεωρούνταν εξαφανισμένη λόγω μείωσης της εμβολιαστικής κάλυψης του πληθυσμού, οι υγειονομικές αρχές στην Ευρώπη έχουν τεθεί σε επιφυλακή. Η επανάκαμψη της νόσου στην Ελλάδα μετά από πολύμηνη ύφεση δεν μπορεί να αποκλειστεί κατά την διάρκεια του Φθινοπώρου εξαιτίας της συνέργειας πολλαπλών παραγόντων:
- Της πιθανής μόλυνσης ανεμβολίαστων συμπολιτών μας κατά τα ταξίδια τους σε διεθνείς προορισμούς με σχετική έξαρση της νόσου στα πλαίσια των διακοπών τους
- Της ασύντακτης μετανάστευσης και των υγειονομικών κινδύνων που συνδέονται με την απουσία καλά σχεδιασμένων εμβολιαστικών προγραμμάτων και της μεταφοράς του ιού από χώρες με επιδημική έξαρση της νόσου και ανύπαρκτη εμβολιαστική κάλυψη
- Της έναρξης της σχολικής χρονιάς, και την δημιουργία ιδανικού περιβάλλοντος διασποράς ποικίλων ιών.
Οι παράγοντες που προαναφέρονται επιβάλλουν την άμεση λήψη αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης.
Ο ιός της ιλαράς, είναι RNA ιός του γένους Morbillivirus της οικογένειας Paramyxoviridae που εισέρχεται στον οργανισμό από την μύτη ή το στόμα μέσω της αναπνοής ή επαφής με υγρά από τη μύτη και το στόμα μολυσμένου ατόμου. Μετά από 2-4 ημέρες, ο ιός ιλαράς επιμολύνει τοπικούς λεμφικούς ιστούς.
Η λοίμωξη από τον ιό της ιλαράς προκαλεί γενικευμένη ανοσοκαταστολή που χαρακτηρίζεται από μειώσεις στην παραγωγή ιντερλευκίνης (IL) -12 και ειδικές λεμφουπερπλαστικές αντιδράσεις που επιμένουν για εβδομάδες έως μήνες μετά την οξεία μόλυνση.
Στις τυπικές περιπτώσεις η έναρξη της νόσου γίνεται7-14 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό. Συχνά υπάρχει πρόδρομο στάδιο με βήχα, συνάχι καταρροή επιπεφυκίτιδα με κόκκινη χρώση οφθαλμών, φωτοφοβία, μυαλγίες. Μετά την εισβολή του πυρετού εμφανίζεται το εξάνθημα, το οποίο αρχίζει στο πρόσωπο στη γραμμή των μαλλιών, στο λαιμό , πίσω από τα αυτιά και σταδιακά εξαπλώνεται σε κορμό, άκρα, παλάμες πέλματα. Οι κηλίδες Koplik στο στόμα είναι παθογνωμονικές (διαγνωστικές) για την ιλαρά, αλλά συχνά δεν φαίνονται, επειδή είναι παροδικές και μπορεί να εξαφανιστούν μέσα σε μια μέρα από την εμφάνισή τους. Πρόκειται για μπλε-γκρι στίγματα ή «λευκωπούς κόκκους άμμου» σε κόκκινη βάση και βρίσκονται μέσα στο στόμα, στη μέσα πλευρά από τα μάγουλα.
Η γενικευμένη ανοσοκαταστολή που ακολουθεί την οξεία ιλαρά συχνά προδιαθέτει τους ασθενείς σε σοβαρές επιπλοκές όπως ωτίτιδα και βρογχοπνευμονία. Σε περίπου 0,1% των περιπτώσεων, η ιλαρά προκαλεί οξεία εγκεφαλίτιδα. Η υποξεία σκληρομαγνητική πανεγκεφαλίτιδα (SSPE) είναι μια σπάνια χρόνια εκφυλιστική ασθένεια που εμφανίζεται αρκετά χρόνια μετά τη μόλυνση από ιλαρά. Η ιλαρά παραμένει μια κοινή αιτία τύφλωσης σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες.
Είναι σημαντικό τώρα με την έναρξη της σχολικής χρονιάς να γίνει η κατάλληλη εκπαίδευση του προσωπικού και των παιδιών για τα μέτρα της σωστής υγιεινής. Το καλό πλύσιμο των χεριών, ο καλός αερισμός των χώρων, ο σωστός καθαρισμός κοινόχρηστων παιχνιδιών και αντικειμένων σε δημοτικά σχολεία και νηπιαγωγεία είναι απαραίτητα.
ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΤΗΣ ΙΛΑΡΑΣ
Το εμβόλιο της ιλαράς είναι ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο με λίγες παρενέργειες. Ελάχιστες σοβαρές παρενέργειες είναι δυνατόν να εμφανιστούν αλλά οι δυνητικοί κίνδυνοι που σχετίζονται με την ιλαρά στις συνθήκες επιδημικής έξαρσης που διανύουμε, είναι μεγαλύτεροι από τους δυνητικούς κινδύνους που συνδέονται με το εμβόλιο. Τι πρέπει να ξέρετε για τον εμβολιασμό των ενηλίκων:
Η χορήγηση του εμβολίου με ζώντες εξασθενημένους ιούς ιλαράς αντενδείκνυται: