2019 - Βελτιστοποιήστε την υγεία σας εγκαινιάζοντας μικρές αλλαγές στην καθημερινότα

  Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Το 2018 εξέπνευσε. Ελπίζοντας για το καλύτερο, είναι γεγονός ότι στον τομέα της υγείας η βέλτιστη παροχή ιατρικών υπηρεσιών όταν συνδυάζεται με την εγκατάλειψη απλών νοσηρών συνηθειών κατά  την καθημερινότητα είναι εγγύηση υγείας που με τη σειρά της αποτελεί σημαντική προϋπόθεση ευτυχίας, αγωνιστικότητας, εργασίας.

Ας είναι λοιπόν το 2019 η αρχή της κατάργησης τριών συνηθειών ιδιαίτερα διαδεδομένων στην Ελλάδα που ευρίσκονται στην ρίζα εμφάνισης πολλών ιατρικών προβλημάτων.

Διακόψτε το κάπνισμα

Η Ελλάδα κατά την τελευταία πενταετία παραμένει σταθερή πρωταθλήτρια στο σύνολο των ενεργητικών και παθητικών καπνιστών ενώ το κάπνισμα ηλεκτρονικού τσιγάρου αυξάνεται ραγδαία στη νεολαία  της. Οι απαγορευτικές διατάξεις για το κάπνισμα σε κοινόχρηστους και δημόσιους χώρους τηρούνται πλημμελώς ή καθόλου.

Ο  καπνός περιέχει νικοτίνη, καρκινογόνες ουσίες και τοξίνες. Οι ουσίες αυτές δρουν απευθείας στο επιθήλιο της αναπνευστικής οδού αλλοιώνοντας τις ιδιότητες του φυσιολογικού επιθηλίου.  Μέσω του αίματος οι τοξικές ουσίες μεταφέρονται σε όλο το σώμα. Στην κυκλοφορία προκαλούν αλλαγή των ιδιοτήτων του επιθηλίου των αγγείων με αποτέλεσμα την ανάπτυξη φλεγμονής, τη μείωση της ελαστικότητας του αγγείου και την προαγωγή της αθηρωμάτωσης. Έτσι αυξάνεται η πιθανότητα προσβολής από καρκινώματα όπως καρκινώματα τραχήλου της μήτρας, παχέως εντέρου, προστάτη,  μαστού, αίματος, στόματος,  λάρυγγα, οισοφάγου,  παγκρέατος, νεφρού, ουροδόχου κύστης. 

Οι καπνιστές κινδυνεύουν επίσης από θανατηφόρα καρδιακή νόσο, σοβαρό κάταγμα ισχίου, καταρράκτη, εγκεφαλικό επεισόδιο, ανδρική ανικανότητα, άνοια, αποφρακτική πνευμονοπάθεια, ανεύρυσμα, οδοντικά προβλήματα, εκφύλιση ωχράς κηλίδας, υπέρταση, πρόωρη γήρανση. Υπάρχει πολλαπλή αλληλεπίδραση του καπνίσματος με άλλους παράγοντες που προάγουν την γήρανση και την αθηροσκλήρυνση των αγγείων όπως η υπέρταση, η αυξημένη χοληστερόλη, ο διαβήτης, το μεταβολικό σύνδρομο με αποτέλεσμα οι κίνδυνοι να αυξάνουν πολλαπλασιαστικά, όταν εκτός του καπνίσματος συνυπάρχουν οι παράγοντες αυτοί.

Διακόψτε την πολυφαγία

Το πρόβλημα της παχυσαρκίας παίρνει ολοένα και πιο ανησυχητικές διαστάσεις στην Ελλάδα. Οι Έλληνες απομακρύνονται σταδιακά από μεσογειακά πρότυπα διατροφής. Στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης έχουν τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη. Η ιατρική χρησιμοποιεί σήμερα ένα ειδικό δείκτη για την αδρή εκτίμηση της περίσσιας του βάρους σώματος, τον δείκτη μάζας σώματος ΒΜΙ, ο οποίος ισούται με το βάρος δια του τετραγώνου του ύψους. ΒΜΙ=25-29 χαρακτηρίζει τα υπέρβαρα άτομα και πάνω από τριάντα τα παχύσαρκα άτομα. Η παχυσαρκία συνδέεται με νοσήματα, όπως ο διαβήτης, η υπέρταση, η υπερχοληστερολαιμία, τα εμφράγματα, οι παθήσεις σπονδυλικής στήλης, οι καρκίνοι ενδομητρίου, στήθους, προστάτη, εντέρου. Ο κίνδυνος μεγαλώνει με τη αύξηση της ηλικίας και το θετικό οικογενειακό ιστορικό για τις παθήσεις αυτές. Η διατροφή που είναι υψηλής περιεκτικότητας σε κόκκινο κρέας, κορεσμένα, trans λιπαρά τυποποιημένα τρόφιμα κόκκινο κρέας τυποποιημένη φρουκτόζη και ζάχαρη, αλκοόλ και πτωχή σε φυτικές ίνες ενοχοποιείται για την έξαρση της επιδημίας της παχυσαρκίας σε συνδυασμό με την καθιστική ζωή.

Η σύγχρονη καθημερινότητα είναι δομημένη έτσι ώστε ο άνθρωπος να περνά τις περισσότερες ώρες της ημέρας καθισμένος. Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι περνάμε πάνω από το 70% του χρόνου μας αδρανείς. Ωστόσο η άσκηση είναι σημαντική για την προαγωγή της υγείας.

Η αερόβια άσκηση ενισχύει την άμυνα του οργανισμού έναντι μικροβιακών και κυρίως ιογενών λοιμώξεων, συντελεί στην βελτίωση της καρδιοπνευμονικής λειτουργίας, συντελεί στην διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, βελτιώνει τη μυϊκή δύναμης, συντελεί στην πρόληψη της οστεοπόρωσης και της μυϊκής ατροφίας, παρέχει προστασία έναντι της στεφανιαίας νόσου, του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, της υπέρτασης, της παχυσαρκίας, της υπερλιπιδαιμίας του καρκίνου της κατάθλιψης, της βιολογικής φθοράς.

Θα πρέπει να ασκείστε τουλάχιστον επί τριάντα λεπτά ημερησίως, με μέτρια ένταση. Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να μην είναι οργανωμένη άσκηση, αλλά γρήγορο περπάτημα ημερησίως. Μειώστε το ποσοστό των ωρών που κάθεστε. Εντάξτε την άσκηση στην καθημερινότητά σας. Μπορείτε για παράδειγμα να αφήσετε το αυτοκίνητό σας, να αρχίσετε να μετακινείστε πεζοί, να υιοθετήσετε πρόγραμμα οικιακών εργασιών, να μειώσετε τις ώρες τηλεθέασης.

Καλή δύναμη και καλές αποφάσεις με επιτυχία.