Καλοκαίρι - αφυδάτωση ηλίαση και θερμοπληξία
Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη
Ο οργανισμός έχει την ικανότητα να διατηρεί φυσιολογική την θερμοκρασία σώματος ανεξάρτητα από την περιβαλλοντική θερμοκρασία. Η παραγωγή του ιδρώτα και η εξάτμιση είναι οι κύριοι μηχανισμοί διατήρησης θερμοκρασίας σε συνθήκες καύσωνα. Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι υψηλή και οι μηχανισμοί ρύθμισης ανεπαρκούν μπορεί να εμφανιστούν προοδευτικά βλάβες στο ανθρώπινο σώμα. Ομάδες υψηλού κινδύνου είναι οι έγκυες, οι ηλικιωμένοι, τα μωρά, οι αθλητές, οι αλκοολικοί, οι πάσχοντες από ορισμένα νοσήματα όπως οι γενικευμένες δερματικές νόσοι, η υπόταση, η μείωση της καρδιακής παροχής. Φάρμακα και ουσίες επίσης ενδέχεται να επηρεάσουν δυσμενώς τους ομοιοστατικούς μηχανισμούς. Οι πιο κοινές διαταραχές που προκύπτουν από την παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο είναι η αφυδάτωση η ηλίαση η θερμοπληξία.
1. ΑΦΥΔΑΤΩΣΗ
Το νερό είναι απαραίτητο για την ομαλή ρύθμιση της πίεσης, την ομαλή θερμορρύθμιση, την ομαλή λειτουργία των ιστών. Το ζεστό περιβάλλον μπορεί να αποτελέσει αιτία αφυδάτωσης διότι ο οργανισμός χάνει υγρά με την εφίδρωση. Η ήπια αφυδάτωση είναι πιθανό να προκαλέσει ξηρό, κολλώδες στόμα, κόπωση, μειωμένη παραγωγή ούρων, πονοκέφαλο, δυσκοιλιότητα ζαλάδα. Η σοβαρή αφυδάτωση, μπορεί να προκαλέσει ασυνήθιστη συμπεριφορά, λιποθυμία, ξηρότητα δέρματος βλεννογόνων, μικρή ή καθόλου ούρηση, βαθουλωμένα μάτια, ταχυκαρδία, γρήγορη αναπνοή, λίθους νεφρών υπόταση πυρετό.
2. ΗΛΙΑΣΗ
Η ηλίαση εκδηλώνεται με ατονία, ζάλη, αδυναμία, κράμπες, σύγχυση, ναυτία, εμετό, λιποθυμία, πονοκέφαλο, εγκεφαλική δυσλειτουργία ή διαταραχές ούρων. Κατά την έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες, η απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών μέσω του ιδρώτα μπορεί να οδηγήσει σε επώδυνες μυϊκές συσπάσεις ή κράμπες ή σπασμούς μυών. Προοδευτικά μπορεί να εμφανιστεί εξάντληση από θερμότητα που χαρακτηρίζεται από αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος (θερμοκρασία ορθού άνω του 37,8 βαθμών Κελσίου), αύξηση καρδιακής συχνότητας και υγρό δέρμα. Μπορεί να συνυπάρχει συγκοπή ή κράμπες, κεφαλαλγία, αδυναμία, επηρεασμένη συνείδηση, διαστροφή συμπεριφοράς, υπεραερισμός.
3. ΘΕΡΜΟΠΛΗΞΙΑ
Όταν οι θερμορυθμιστικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου σώματος εξαντληθούν, υψηλός πυρετός εμφανίζεται (η θερμοκρασία ορθού υπερβαίνει τους 40 βαθμούς), ο ιδρώτας εξαφανίζεται, το επίπεδο συνείδησης διαταράσσεται. Στην τυπική της εξέλιξη στην θερμοπληξία εμφανίζεται, εκτός από πυρετό ευρεία ποικιλία συμπτωμάτων όπως θολή όραση, γαστρεντερικές εκδηλώσεις, ανιδρωσία ή εφίδρωση, σπασμοί, ηπατική νεφρική εγκεφαλική καρδιακή βλάβη. Η θερμοπληξία χρήζει άμεσης νοσοκομειακής παρακολούθησης και θεραπείας.
ΠΡΟΛΗΨΗ
Κατά την διάρκεια των ζεστών ημερών, αναγκαίο είναι να αποφεύγονται η έκθεση στον ήλιο, οι μετακινήσεις, η επίπονη άσκηση, το αλκοόλ, τα βαριά γεύματα. Συνιστώνται επαρκής λήψη νερού, δροσερά μπάνια κατά την διάρκεια της ημέρας, ανοιχτόχρωμα ρούχα, 24ωρη παραμονή σε καλά κλιματιζόμενα δωμάτια σε ομάδες υψηλού κινδύνου.