FT - «Κερκόπορτα» της Τουρκίας για το ρωσικό πετρέλαιο – Πώς περνάει στην Ευρώπη
Τα ενεργειακά προϊόντα της Ρωσίας συνεχίζουν να βρίσκουν «παραθυράκια» για να φθάνουν στη Δύση, παρακάμπτοντας τις κυρώσεις, οι οποίες έχουν επιβληθεί στη Μόσχα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Μία από τις χώρες που φαίνεται ότι παρέχουν «διαβατήριο νομιμότητας» στο ρωσικό πετρέλαιο, είναι και η Τουρκία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times (FT), ανάμεσα στους πορτοκαλεώνες της νότιας ακτής της Τουρκίας, βρίσκεται ένα απίθανο σημείο στάσης για τις ενεργειακές πωλήσεις της Ρωσίας. Πρόκειται για το Ντόρτιολ (Dörtyol), έναν παρηκμασμένο τερματικό σταθμό στην επαρχία Χατάι, η οποία καταστράφηκε από τον σεισμό του 2023. Παλαιότερα, ήταν μια παρακμάζουσα επιχείρηση, επικεντρωμένη στην εξαγωγή ιρακινού αργού που μεταφερόταν εκεί με φορτηγό.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, καθώς άρχισε να εφαρμόζεται το εμπάργκο στο ρωσικό εμπόριο, οι θαλάσσιες παραδόσεις πετρελαίου στο Ντόρτιολ αυξήθηκαν, όπως δείχνουν τα δεδομένα, πράγμα που δείχνει ότι ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έχει επανασχεδιάσει τις παγκόσμιες ροές ενέργειας.
Ομως, η Global Terminal Services AS (GTS), ιδιοκτήτης του Ντόρτιολ με έδρα την Κωνσταντινούπολη, σημείωσε ότι λειτουργεί ως «ανεξάρτητος τερματικός σταθμός αποθήκευσης» και δεν έχει καμία ανάμειξη στις συναλλαγές.
Ειδικοί αναφέρουν ωστόσο στους FT, ότι το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που φτάνει στον σταθμό δια θαλάσσης, είναι διυλισμένο καύσιμο από τη Ρωσία και μεγάλο μέρος αυτού έχει αποσταλεί στην Ευρώπη, κατά παράβαση των κυρώσεων της ΕΕ. Σημειώνεται, ότι στην ΕΕ, η εισαγωγή διυλισμένου ρωσικού πετρελαίου έχει απαγορευτεί από τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους και αργού πετρελαίου από τον προηγούμενο Δεκέμβριο.
Η Τουρκία ενεργειακή «κερκόπορτα» της Ρωσίας
Από τότε που η ΕΕ και η G7 επέβαλαν περιορισμούς στο εμπόριο πετρελαίου της Μόσχας, η Τουρκία αποτελεί βασικό κόμβο για το ρωσικό αργό και τα διυλισμένα προϊόντα. Η γειτονική χώρα είναι πλέον ο τρίτος μεγαλύτερος αποδέκτης ρωσικού αργού μετά την Ινδία και την Κίνα, αλλά και η μεγαλύτερη αγορά ρωσικών διυλισμένων προϊόντων.
Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις, η Τουρκία μπόρεσε να χρησιμοποιήσει εισαγωγές ρωσικών καυσίμων με έκπτωση, όπως το ντίζελ, για να καλύψει την εγχώρια ζήτηση, ενώ εξάγει ντίζελ που παράγεται σε τουρκικά διυλιστήρια σε αγοραστές στην Ευρώπη.
Σε άλλες περιπτώσεις, όπως στο Ντόρτιολ, τα διυλισμένα καύσιμα από τη Ρωσία φάνηκε να έχουν αποσταλεί στην Ευρώπη χωρίς σημαντική μετατροπή, κατά παράβαση των κυρώσεων της ΕΕ.
Το 2023, μεταξύ Ιανουαρίου και Νοεμβρίου, προϊόντα ιρακινής προέλευσης αποτελούσαν λίγο περισσότερο από το ήμισυ των 3,2 εκατομμυρίων τόνων πετρελαίου που αποστέλλονται από τον τερματικό σταθμό, δήλωσε η GTS τον Δεκέμβριο. Τα υπόλοιπα, περίπου 10,5 εκατομμύρια βαρέλια (περίπου 1,5 εκατομμύρια τόνοι), έφτασαν δια θαλάσσης και 9,2 εκατομμύρια βαρέλια από αυτά, σχεδόν το 90%, προέρχονταν από τη Ρωσία, σύμφωνα με τα ναυτιλιακά στοιχεία της εταιρείας Kpler.
