Όταν τα Ι.Χ. μάς έσωσαν από την κοπριά

του Άρη Χατζηστεφάνου

Πριν από έναν αιώνα ο κινητήρας εσωτερικής καύσης των Ι.Χ. αυτοκινήτων θεωρούνταν η απόλυτη λύση στα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι μητροπόλεις των δυτικών χωρών ● Σήμερα πέφτουμε στην ίδια παγίδα με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Όπως μας θύμιζε πρόσφατα ο δημοσιογράφος Τομ Στάνταζ στις σελίδες του Guardian, κάθε ένα από τα περίπου 300.000 άλογα που χρησιμοποιούνταν για τις μεταφορές ανθρώπων και προϊόντων στο Λονδίνο παρήγε καθημερινά περίπου 10 κιλά κοπριά και ένα λίτρο ούρα, τα οποία σχημάτιζαν μικρούς λόφους στα πεζοδρόμια. Ένας αυτόπτης μάρτυρας, στη δεκαετία του 1890, παρομοίαζε την κοπριά στη Στραντ με μια «παχύρευστη σούπα» την οποία οι διερχόμενες άμαξες εκσφενδόνιζαν με δύναμη στα φορέματα των κυριών αλλά και στις βιτρίνες των καταστημάτων.

Το ίδιο πρόβλημα παρατηρούνταν και στους δρόμους της Νέας Υόρκης, όπου περίπου 20.000 άτομα πέθαιναν ετησίως από ασθένειες που σχετίζονταν με τη συσσωρευμένη κοπριά αλλά και με τα δεκάδες νεκρά άλογα, που οι ιδιοκτήτες τους άφηναν να σαπίζουν σε κεντρικούς δρόμους. Τα δε ζωντανά άλογα, που χρησιμοποιούνταν στην αμερικανική επικράτεια, δέσμευαν για την τροφή τους το ένα τρίτο των καλλιεργήσιμων εκτάσεων των ΗΠΑ.

Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, παρά τις αισθητά χαμηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, δεν θα λύσουν το πρόβλημα της κυκλοφοριακής συμφόρησης ενώ οι μπαταρίες που χρησιμοποιούν θα αποτελούν την «κοπριά» του μέλλοντός μας καθώς δεν έχει βρεθεί τρόπος για την ασφαλή καταστροφή ή ανακύκλωσή τους. Το λίθιο και κυρίως το κοβάλτιο που απαιτούνται για την κατασκευή τους θα συνεχίσουν να εξάγονται από παιδιά σκλάβους, εν μέσω εμφύλιων συρράξεων, σε χώρες όπως το Κονγκό, ενώ τα κράτη που ελέγχουν τις σπάνιες γαίες θα βρεθούν στο επίκεντρο νεοαποικιακών συρράξεων (ή και παγκοσμίου πολέμου στην περίπτωση γεωπολιτικών γιγάντων όπως η Κίνα).

Στη θέση του αντισημίτη και φιλοναζιστή Χένρι Φορντ, που προσέφερε στην ανθρωπότητα το θρυλικό μοντέλο Τ, θα ζήσουμε με τα μοντέλα της Tesla, του ακραίου νεοφιλελεύθερου Ίλον Μασκ, ο οποίος έμαθε τι σημαίνει εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο στο καθεστώς απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής όπου γεννήθηκε. Παρατηρώντας, μάλιστα, τις τάσεις στον χώρο του ηλεκτρικού αυτοκινήτου (όπου η πολυτέλεια έχει προτεραιότητα σε σχέση με την παραγωγή φτηνών οχημάτων για το μέσο νοικοκυριό) αξίζει να αναρωτηθούμε εάν η νέα τεχνολογία έρχεται να καθαρίσει το περιβάλλον ή απλώς να ξεπλύνει τις συνειδήσεις των μεσαίων και ανώτερων στρωμάτων των αναπτυγμένων χωρών. Αν κρίνουμε μάλιστα από τα σχέδια εξηλεκτρισμού της αυτοκίνησης σε χώρες όπως η Γερμανία (με το Πρόγραμμα Κλιματικής Δράσης 2030) είναι προφανές ότι ο δημόσιος τομέας, δηλαδή οι φορολογούμενοι, θα επωμιστούν σχεδόν το σύνολο του κόστους της μετάβασης.

Προφανώς η λύση δεν είναι ούτε η διατήρηση μιας παλαιάς τεχνολογίας που δολοφονεί καθημερινά το περιβάλλον αλλά ούτε και τα τεχνολογικά «μπαλώματα» που απλώς μεταφέρουν τον περιβαλλοντικό εφιάλτη στις επόμενες γενιές. Ένα νέο μοντέλο θα πρέπει να αλλάξει όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο μετακινούμαστε αλλά και τους λόγους για τους οποίους μετακινούμαστε (π.χ. με αύξηση της τηλεργασίας). Αεροπλάνα που εκτελούν πτήσεις μικρών αποστάσεων θα πρέπει να αντικατασταθούν με τρένα, τα αυτοκίνητα με μηχανάκια, πατίνια και ποδήλατα κ.ο.κ. Για όσο διάστημα όμως η μετακίνηση θα θεωρείται ατομικό προνόμιο και όχι κοινωνικό δικαίωμα το μόνο που θα πετυχαίνουμε θα είναι να δίνουμε νέα μορφή στο πρόβλημα.

Αυτές βέβαια είναι δύσκολες σκέψεις να τις κάνεις αν ζεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που φέτος γιορτάζει το «Ευρωπαϊκό Έτος Σιδηροδρόμων», αλλά και σε μια χώρα που ξεπούλησε τους σιδηροδρόμους της στο όνομα μιας «αριστερής» διαχείρισης των μνημονίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πηγή: efsyn via infowar