Όλη η εξουσία των μετεωρολόγων
του Άρη Χατζηστεφάνου
Σε περιόδους κλιματικής αλλαγής ένα δελτίο καιρού μπορεί να μετατραπεί σε πανίσχυρο πολιτικό εργαλείο ● Οι «αρνητές» της αλλαγής το γνωρίζουν και επιχειρούν να επιβάλουν τη δική τους αφήγηση με φόντο έναν μετεωρολογικό χάρτη.
Υποκριτές, τη μεν όψη του ουρανού ξέρετε να διακρίνετε, τα δε σημεία των καιρών δεν μπορείτε να αντιληφθείτε.
(Κατά Ματθαίον 16:3)
Το 1854 πραγματοποιήθηκε στη βρετανική Βουλή των Κοινοτήτων ίσως η πιο «διασκεδαστική» συνεδρίαση στην ιστορία του κοινοβουλευτισμού. Όταν ένα μέλος του σώματος υποστήριξε ότι με τη συλλογή δεδομένων από τα μετεωρολογικά φαινόμενα οι επιστήμονες θα μπορέσουν κάποτε να προβλέπουν τον καιρό της επόμενης ημέρας, οι βουλευτές άρχισαν να γελάνε τόσο δυνατά ώστε ο πρόεδρος αναγκάστηκε να διακόψει τη συνεδρίαση.
Στην πραγματικότητα ο άνθρωπος πίσω από την «καταγέλαστη» ιδέα των μετεωρολογικών προβλέψεων ήταν ο αντιναύαρχος Ρόμπερτ Φίτζροϊ (ο καπετάνιος που συνόδευσε τον Δαρβίνο στα ταξίδια όπου ανέπτυξε τη θεωρία για την εξέλιξη των ειδών). Ο Φίτζροϊ πίστευε ότι η επιστημονική καταγραφή και ανάλυση καιρικών φαινομένων θα επέτρεπε μεταξύ άλλων να σωθούν χιλιάδες ζωές ναυτικών και επιβατών σε πλοία που βρίσκονταν αντιμέτωπα με ακραία καιρικά φαινόμενα.
Όπως μας διδάσκει όμως και η πορεία του σύγχρονου αντιεμβολιαστικού κινήματος, συχνά πίσω από τον σκοταδισμό και την άρνηση της επιστημονικής προόδου δεν κρύβονται μόνον η άγνοια και ο φόβος αλλά και ισχυρά οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα. Αρκετοί από τους βουλευτές που σαμποτάριζαν με κάθε ευκαιρία τα σχέδια του Φίτζροϊ και τις νομοθετικές προτάσεις για δημιουργία εθνικής μετεωρολογικής υπηρεσίας, εξυπηρετούσαν συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα.
Θα περίμενε κανείς ότι αυτές οι ιστορίες ανήκουν στο μακρινό παρελθόν της βικτοριανής Αγγλίας και κανένας δεν θα τολμούσε να αμφισβητήσει σήμερα τα επιστημονικά δεδομένα της μετεωρολογίας. Το ίδιο βέβαια πιστεύαμε και για τα εμβόλια, που αναπτύχθηκαν την ίδια περίπου εποχή με τη μετεωρολογία, αλλά κάθε μέρα μάς επιφυλάσσεται και μια πιο πικρή απογοήτευση.
Σε έρευνα που πραγματοποίησε η οργάνωση Public Citizen διαπίστωσε ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2019 το Fox News αναφέρθηκε 247 φορές στην κλιματική κρίση και «στο 86% των περιπτώσεων αρνήθηκε ότι υπάρχει πρόβλημα, απέρριψε ότι ο πλανήτης υπερθερμαίνεται και απάντησε με τρομολαγνικά σενάρια απέναντι σε κάθε πρόταση επίλυσης του προβλήματος».
Ο σταθμός του Μέρντοχ έχει την τέταρτη μεγαλύτερη τηλεθέαση στις ΗΠΑ, με μέσο όρο 4,6 εκατομμυρίων τηλεθεατών και μέχρι πρότινος αποτελούσε τη βασική πηγή ενημέρωσης του… Λευκού Οίκου. Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2019 στο επιστημονικό περιοδικό Nature έδειξε ότι οι Ρεπουμπλικανοί στις ΗΠΑ συμφωνούσαν σε γενικές γραμμές με τις προτάσεις για το λεγόμενο πράσινο Νιου Ντιλ, αλλά μέσα σε διάστημα έξι μηνών –όταν το κανάλι ξεκίνησε την επίθεσή του στα σχέδια για τη διάσωση του πλανήτη– η στήριξη, μεταξύ των θεατών του Fox, έπεσε στο μηδέν. Και το κανάλι του Μέρντοχ είναι απλώς το πιο κραυγαλέο παράδειγμα απέναντι σε δεκάδες ιδιωτικές εταιρείες που ασχολούνται με την παρουσίαση μετεωρολογικών δεδομένων (τα οποία παράγει ο δημόσιος τομέας μέσω των εθνικών μετεωρολογικών υπηρεσιών), πουλώντας γραφήματα, εφαρμογές για κινητά και υπολογιστές, τηλεοπτικές εκπομπές κτλ.
Όπως οι επιχειρηματίες και οι πολιτικοί της βικτοριανής Αγγλίας, που σαμποτάριζαν τη γέννηση της μετεωρολογίας αδιαφορώντας για το ότι θα χάνονταν χιλιάδες ζωές, έτσι και οι σύγχρονοι βιομήχανοι τρέμουν τη διάδοση των επιστημονικών δεδομένων. Ίσως μάλιστα σε λίγα χρόνια να δούμε και Έλληνες αρνητές της κλιματικής αλλαγής να διαδηλώνουν στο Σύνταγμα ενάντια στα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος… σε θερμοκρασίες 60 βαθμών Κελσίου.
Info:
Διαβάστε
The Weather Experiment (εκδ. Farrar)
Ο Βρετανός ιστορικός Πίτερ Μουρ περιγράφει το συναρπαστικό ταξίδι για την εξέλιξη της μετεωρολογίας.