άρχισε ήδη ο νομισματικός πόλεμος;
Πρώτα ήταν η επίθεση του Πίτερ Ναβάρο, του επικεφαλής του αμερικανικού συμβουλίου εμπορίου, που κατηγόρησε τη Γερμανία ότι χρησιμοποιεί ένα «εξαιρετικά υποτιμημένο» ευρώ για να έχει πλεονέκτημα έναντι των ΗΠΑ και των εταίρων της στην ΕΕ. Κι έπειτα ακολούθησε εκείνη του Ντόναλντ Τραμπ προσωπικώς στην Κίνα και την Ιαπωνία, που «κερδίζουν σε βάρος της Αμερικής μέσω της υποτίμησης» κάνοντας παιχνίδι στο «money market».
Μήπως, λοιπόν, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ένας πόλεμος σε ένα τόσο ευαίσθητο πεδίο όπως είναι αυτός των νομισμάτων; Την απάντηση επιχειρούν να δώσουν οι Financial Times με (πολεμικές;) ανταποκρίσεις από την Ουάσινγκτον, το Λονδίνο και το Τόκιο: «Οι αμερικανοί πρόεδροι απέφευγαν πάντα να κάνουν σχόλια για την αξία του δολαρίου και των άλλων νομισμάτων – κι όταν το έκαναν ήταν για να εκφράσουν την εμπιστοσύνη τους στη δύναμη του αμερικανικού νομίσματος.
Παραδοσιακά, αυτή ήταν μια δουλειά που έκαναν οι υπουργοί Οικονομικών. Και από τη δεκαετία του ’90 όλοι διακήρυτταν την εμπιστοσύνη τους στο “ισχυρό δολάριο”, στο οποίο υποτίθεται ότι αντανακλούσε η ισχύς της αμερικανικής οικονομίας».
Ο νέος υπουργός Οικονομικών Στίβεν Μνοσίν είχε κινηθεί έως τώρα στο ίδιο πνεύμα. Ο Τραμπ και ο Ναβάρο, ωστόσο, αυτό το πνεύμα το τσάκισαν από κάθε άποψη.
Το παράδοξο είναι ότι η πλειονότητα των οικονομολόγων είναι πεπεισμένη ότι το οικονομικό σχέδιο του Τραμπ (χαμηλότεροι φόροι και δημόσιες επενδύσεις στις υποδομές για την ενίσχυση της ανάπτυξης), καθώς και εκείνο των Ρεπουμπλικανών για έναν συνοριακό φόρο στις εισαγωγές οδηγούν απευθείας σε ένα πιο ισχυρό δολάριο κι επομένως σε μεγαλύτερο εμπορικό έλλειμμα. Με άλλα λόγια, η Ουάσινγκτον σκάβει με τις αντιφάσεις της τον λάκκο της.
Προς το παρόν ο Τραμπ έχει αποφύγει να ρίξει μια ακόμη μεγαλύτερη βόμβα. Είχε, όμως, προαναγγείλει τη ρίψη της στην προεκλογική του εκστρατεία. Και δεν είναι άλλη από την επίσημη διακήρυξη της Κίνας ως χώρας που υιοθετεί πρακτικές χειραγώγησης στη νομισματική της πολιτική.
Απ’ όπου προκύπτει και το ερώτημα: πώς θα περάσουν στην αντεπίθεση οι άλλοι; Στη Γερμανία, πάντως, οι δηλώσεις του Πίτερ Ναβάρο δεν υποτιμήθηκαν καθόλου. Για το Βερολίνο ήταν «η πρώτη κανονιά στον νομισματικό πόλεμο».
