Σήμα κινδύνου από Λαγκάρντ - Ο πόλεμος ανεβάζει τις τιμές και φρενάρει την ανάπτυξη

Η ΕΚΤ αύξησε τα βασικά επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, με την Κριστίν Λαγκάρντ να προειδοποιεί ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις, επιβαρύνει την ανάπτυξη και διατηρεί υψηλή την αβεβαιότητα στην ευρωζώνη 

Σε νέα αύξηση των βασικών επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης προχώρησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με την πρόεδρό της Κριστίν Λαγκάρντ να προειδοποιεί ότι η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή δημιουργεί νέες πληθωριστικές πιέσεις και επιβαρύνει τις προοπτικές ανάπτυξης της οικονομίας της ευρωζώνης. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου, η επικεφαλής της ΕΚΤ υπογράμμισε ότι η απόφαση για περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής ελήφθη με γνώμονα την ανάγκη διασφάλισης της επιστροφής του πληθωρισμού στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%, παρά το δυσμενές γεωπολιτικό περιβάλλον.

«Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά η Κριστίν Λαγκάρντ, προσθέτοντας ότι η σημερινή απόφαση της ΕΚΤ είναι «ανθεκτική σε ένα ευρύ φάσμα σεναρίων» σχετικά με την εξέλιξη της κρίσης και τις επιπτώσεις της στην οικονομία της ευρωζώνης. Η ΕΚΤ εμφανίζεται πλέον πιο επιφυλακτική τόσο για την πορεία του πληθωρισμού όσο και για τις αναπτυξιακές προοπτικές. Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3% το 2026, να υποχωρήσει στο 2,3% το 2027 και να επιστρέψει στον στόχο του 2% το 2028.

Παράλληλα, ο δομικός πληθωρισμός, δηλαδή ο δείκτης που εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 2,5% το 2026 και το 2027 και στο 2,2% το 2028. Οι προβλέψεις αυτές είναι υψηλότερες σε σχέση με εκείνες του Μαρτίου, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στη σημαντική άνοδο του ενεργειακού κόστους. Η πρόεδρος της ΕΚΤ εξήγησε ότι η αύξηση των τιμών της ενέργειας δεν επηρεάζει μόνο τους λογαριασμούς ηλεκτρισμού ή καυσίμων, αλλά μεταφέρεται σταδιακά σε ολόκληρη την οικονομία, επηρεάζοντας το κόστος παραγωγής, τις μεταφορές, τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες.

«Η αύξηση των τιμών της ενέργειας θα ενισχύσει περαιτέρω τον πληθωρισμό κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και θα τον διατηρήσει σημαντικά πάνω από τον στόχο έως το πρώτο εξάμηνο του 2027», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η ΕΚΤ παρακολουθεί ιδιαίτερα τον κίνδυνο δευτερογενών επιδράσεων στις τιμές και στους μισθούς. Πιο αδύναμη ανάπτυξη για την ευρωζώνη Παράλληλα με την άνοδο του πληθωρισμού, η ΕΚΤ υποβάθμισε τις προβλέψεις της για την οικονομική ανάπτυξη. Η οικονομία της ευρωζώνης εκτιμάται πλέον ότι θα αναπτυχθεί κατά μόλις 0,8% το 2026, 1,2% το 2027 και 1,5% το 2028, με τις προβλέψεις για τα δύο πρώτα χρόνια να είναι χαμηλότερες σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις.

Η αναθεώρηση αυτή αντικατοπτρίζει την επιβάρυνση που προκαλεί η γεωπολιτική κρίση στις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων, στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και στο επενδυτικό κλίμα. Η Λαγκάρντ σημείωσε ότι η οικονομία της ευρωζώνης εμφάνισε ανθεκτικότητα στις αρχές του έτους, στηριζόμενη στην εγχώρια ζήτηση και στις εξαγωγές. Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν επιβράδυνση της δραστηριότητας, κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών, καθώς επιχειρήσεις και καταναλωτές επηρεάζονται από την αβεβαιότητα και το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Η αγορά εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες στήριξης της οικονομίας.

Το ποσοστό ανεργίας παρέμεινε τον Απρίλιο στο 6,3%, κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα στην ιστορία της ευρωζώνης, ενώ συνεχίστηκε η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Παρ’ όλα αυτά, η ζήτηση για εργατικό δυναμικό εμφανίζει σημάδια εξασθένησης και οι προσδοκίες για τους επόμενους μήνες έχουν επιδεινωθεί. Οι εμπειρογνώμονες της ΕΚΤ εκτιμούν ότι η ιδιωτική κατανάλωση θα συνεχίσει να στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα, χάρη στη σχετικά καλή κατάσταση των ισολογισμών των νοικοκυριών. Ωστόσο, οι ιδιωτικές επενδύσεις αναμένεται να δεχθούν πιέσεις βραχυπρόθεσμα εξαιτίας του υψηλού κόστους ενέργειας και της αυξημένης αβεβαιότητας.

Από την άλλη πλευρά, οι δημόσιες επενδύσεις αναμένεται να παραμείνουν ισχυρές, με κινητήριους μοχλούς τις αυξημένες δαπάνες για άμυνα και υποδομές, καθώς και τις επενδύσεις σε νέες ψηφιακές τεχνολογίες. Το ενεργειακό σοκ στο επίκεντρο των ανησυχιών Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ στις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας, οι οποίες θεωρούνται πλέον ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για την οικονομία της ευρωζώνης. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,2% τον Μάιο από 3% τον Απρίλιο, με τις τιμές της ενέργειας να καταγράφουν άνοδο σχεδόν 11% σε ετήσια βάση.

Παράλληλα, επιταχύνθηκε και ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες ότι οι αρχικές ανατιμήσεις αρχίζουν να μεταφέρονται σε ευρύτερα τμήματα της οικονομίας. «Οσο περισσότερο οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψηλές, τόσο πιθανότερο είναι να ενισχύσουν ευρύτερα τον πληθωρισμό μέσω έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων», προειδοποίησε η Λαγκάρντ. Η ίδια επισήμανε ότι η ΕΚΤ θα παρακολουθεί στενά τον τρόπο με τον οποίο οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος επηρεάζουν τη διαμόρφωση των μισθών, τις τιμολογιακές πολιτικές των επιχειρήσεων και τις προσδοκίες νοικοκυριών και επενδυτών για τον μελλοντικό πληθωρισμό.

Οι κίνδυνοι παραμένουν υψηλοί Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι κίνδυνοι για την οικονομική ανάπτυξη παραμένουν κυρίως καθοδικοί. Ενα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ ή ενδεχόμενες διαταραχές στις βασικές θαλάσσιες εμπορικές οδούς θα μπορούσαν να επιδεινώσουν σημαντικά την κατάσταση, προκαλώντας νέες ελλείψεις πρώτων υλών και αυξήσεις στο κόστος παραγωγής. Ταυτόχρονα, η επιδείνωση του κλίματος στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές ή μια αυστηρότερη πολιτική χορηγήσεων από τις τράπεζες θα μπορούσαν να περιορίσουν περαιτέρω τη ζήτηση και τις επενδύσεις. Η Λαγκάρντ δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στις υπόλοιπες γεωπολιτικές εστίες έντασης, σημειώνοντας ότι ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πηγή αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Ωστόσο, η ΕΚΤ αναγνωρίζει ότι υπάρχουν και θετικά σενάρια. Μια ταχύτερη προσαρμογή των αγορών ενέργειας, μια αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή ή η ταχύτερη υιοθέτηση νέων τεχνολογιών από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ισχυρότερη ανάπτυξη από αυτή που προβλέπεται σήμερα. Καμία δέσμευση για τα επιτόκια Οσον αφορά τις επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ, η πρόεδρος της τράπεζας απέφυγε να δώσει συγκεκριμένες κατευθύνσεις, επαναλαμβάνοντας τη στρατηγική της εξάρτησης από τα οικονομικά δεδομένα. «Θα συνεχίσουμε να ακολουθούμε μια προσέγγιση που βασίζεται στα δεδομένα και λαμβάνει αποφάσεις σε κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά», δήλωσε.

Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι «δεν προδεσμευόμαστε σε συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων εφόσον οι πληθωριστικές πιέσεις αποδειχθούν πιο επίμονες από τις σημερινές εκτιμήσεις. Το κεντρικό μήνυμα που επιχείρησε να εκπέμψει η ΕΚΤ είναι ότι η σταθερότητα των τιμών παραμένει αδιαπραγμάτευτος στόχος. Όπως τόνισε η Κριστίν Λαγκάρντ, η ΕΚΤ είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία της προκειμένου να διασφαλίσει τη βιώσιμη επιστροφή του πληθωρισμού στο 2%, ακόμη και σε ένα περιβάλλον έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων και αυξημένης αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή οικονομία.