Τζουζέπε Μπούσο - Προς τιμήν του «μουσουργού»

Ο κινητήρας που σημάδεψε τα Alfa Romeo, o V6 ο «μπουσάτος», ήταν η δική του συμφωνική. In memoriam

Eίκοσι χρόνια πριν, το 2006, ο Τζουζέπε Μπούσο άφησε τον μάταιο τούτο κόσμο σε ηλικία 92 ετών. Ωστόσο έγκυρες φήμες λένε ότι «ζει» ακόμη μέσα από το μπάσο, «μπoυσάτο» V6 μοτέρ που σχεδίασε κάποτε. Πρέπει να ισχύουν, έστω κι αν είναι πλέον είδος εν ανεπαρκεία. H ιταλική βιβλιογραφία στο Aρέζε μάς υπενθυμίζει ότι η καριέρα του ξεκίνησε το 1937 στο τμήμα αεροπορικών κινητήρων της FIAT. Όμως, το πεπρωμένο του σφραγίστηκε τον Ιανουάριο του 1939, όταν πέρασε το κατώφλι της Alfa Romeo, δίπλα στον σπουδαίο μηχανολόγο Οράτσιο Σάτα Πουλίγκα. Μεταγενέστερα, η μηχανολογική ευφυία του Μπούσο ελκύει την προσοχή του Ένζο Φερράρι.

Έτσι, το 1946, ο Μπούσο μετακομίζει στο Μαρανέλο ως ο πρώτος τεχνικός διευθυντής της νεοσύστατης Scuderia, επιβλέποντας την εξέλιξη του θρυλικού V12 κινητήρα Colombo για τη Ferrari 125 Sport. Έλα όμως που η καρδιά του ανήκε στο Μιλάνο. Επιστρέφοντας στην Alfa Romeo το 1948, ο Μπούσο ανέλαβε τα ηνία της τεχνικής εξέλιξης των μοντέλων δρόμου. Ήταν ο άνθρωπος πίσω από τον επαναστατικό τετρακύλινδρο κινητήρα Twin Cam (τον περίφημο Nord) των Giulietta και Giulia, εισάγοντας τη χρήση κραμάτων αλουμινίου σε μια εποχή που η βιομηχανία επέμενε στο βαρύ χυτοσίδηρο. Ναι, ήταν «μπροστά» οι Alfa από τότε.

O Tζουζέπε Μπούσο με την Alfa Romeo TZ στην Ιταλία. Το αυτοκίνητο κατασκευαζόταν από το 1963 έως το 1967 και ο σπουδαίος μηχανικός εργαζόταν για την ιταλική εταιρεία

Το αριστούργημά του, όμως, γεννήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Η Alfa Romeo χρειαζόταν ένα μεγάλο, εξακύλινδρο κινητήρα για τη νέα της ναυαρχίδα, την Alfa 6. Ο Μπούσο σχεδίασε έναν V6 60 μοιρών, αρχικά 2.5 λίτρων με μονό εκκεντροφόρο επικεφαλής ανά σειρά κυλίνδρων και έξι καρμπυρατέρ. Αυτό το μηχανικό σύνολο έμελλε να μείνει στην ιστορία απλά ως «ο V6 Busso». Κάποιοι χαρακτήρισαν αυτό το μοτέρ ως το «Βιολί του Aρέζε» (Il Violίνο di Arese). Δεν επρόκειτο για μια απλή μηχανή εσωτερικής καύσης, αλλά για ένα όργανο παραγωγής συναισθημάτων.

Πάνω από τις 4.000 στροφές, ο ήχος άλλαζε δραματικά: η εισαγωγή αλλάζει τόνο, η εξάτμιση αποκτά μια μεταλλική, άγρια χροιά και ο κινητήρας μεταμορφώνεται σε θεατρικό δρώμενο. Οι δε επιχρωμιωμένοι αυλοί εισαγωγής, που έλαμπαν κάτω από το καπό, ήταν το οπτικό αντίστοιχο του ακουστικού δράματος. Ο «μπουσάτος», λοιπόν, εξελίχθηκε για πάνω από ένα τέταρτο του αιώνα, φτάνοντας τα 3.0 και 3.2 λίτρα, αποκτώντας 24βάλβιδες κεφαλές και τροφοδοτώντας εμβληματικά αυτοκίνητα όπως τα GTV 6, 164 και οι εκδόσεις GTA (147 και 156). Ακόμα θυμάμαι εκείνη τη δημοσιογραφική 156 GTA, όπως και την αντίστοιχου κωδικού 147. Βαρύς, μουσικός ήχος, μοτέρ με προσωπικότητα – όχι ηλεκτρικά, άψυχα αντίτυπα.

Ο τιμημένος εξακύλινδρος και μερικά από τα μοντέλα της Alfa που τον έκρυψαν κάτω από το μπροστινό καπό

Η μοίρα, ωστόσο, επιφύλασσε ένα σχεδόν μεταφυσικό φινάλε για τον δημιουργό και το έργο του. Λόγω των αυστηρών προδιαγραφών ρύπων, η FIAT (ιδιοκτήτρια της Alfa Romeo) αποφάσισε να σταματήσει την παραγωγή του ιστορικού V6. Ο τελευταίος κινητήρας Busso βγήκε από τη γραμμή παραγωγής του εργοστασίου στις 31 Δεκεμβρίου 2005. Μόλις τρεις ημέρες αργότερα, στις 3 Ιανουαρίου 2006, ο Τζουζέπε Μπούσο πέθανε σε ηλικία 92 ετών.

Όπως γράφεται, ο Τζουζέπε Μπούσι ήταν ένας παλαιάς κοπής μηχανικός. Ταυτίστηκε δε τόσο με το σπουδαιότερο δημιούργημά του που «αποφάσισε» να αποχωρήσει από τη σκηνή μαζί, αφήνοντας πίσω του μια κληρονομιά που δεν θα σιωπήσει ποτέ στις καρδιές των alfisti. Μπορείτε να ακούσετε την ιστορία και τον μοναδικό ήχο αυτού του μηχανικού συνόλου στο βίντεο The Story Of The “Busso” V6 Engine το οποίο εξιστορεί την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής του από τα τέλη του ’60 μέχρι το τέλος της παραγωγής του.