Πυρσόγιαννη Ιωαννίνων - Στη γη των πελεκάνων

Το Μουσείο περιλαμβάνει πλουσιότατο φωτογραφικό αρχείο, σχέδια, αποτυπώσεις, χαρτογραφήσεις, καθώς και μαγνητοφωνημένες συνεντεύξεις και κινηματογραφικά ντοκιμαντέρ, που αφορούν τη ζωή και το έργο των φημισμένων άλλοτε μαστόρων της περιοχής.

Στο βόρειο τμήμα της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων, βορείως και νοτίως του ποταμού Σαραντάπορου, ανάμεσα στα ορεινά συγκροτήματα του Γράμμου και του Σμόλικα, βρίσκονται τα Μαστοροχώρια.

Οι εντυπωσιακοί ορεινοί όγκοι των Αρένων με τις κάθετες ορθοπλαγιές και τα δάση οξιάς, το αλπικό τοπίο του Γράμμου, το επιβλητικό τοπίο της Γύφτισσας, οι παραποτάμιες περιοχές, η πλούσια χλωρίδα και πανίδα συνθέτουν ένα θαυμάσιο φυσικό περιβάλλον.

Οι κάτοικοι των Μαστοροχωρίων, αρχής γενομένης από το 16ο αιώνα, ανέπτυξαν σταδιακά έναν ιδιαίτερο πολιτισμό και εξελίχθηκαν σε φημισμένους μαστόρους, εξειδικευμένους στο χτίσιμο της πέτρας (τεχνικές πελεκημένης πέτρας και ξερολιθιάς), την ξυλογλυπτική και την αγιογραφία.

Οργανωμένοι σε συντεχνίες («μπουλούκια»), με άγραφους αυστηρούς κανονισμούς και ιεραρχία, αλλά και δική τους συνθηματική γλώσσα (τα «κουδαραίικα»), οι μαστόροι της περιοχής άρχισαν να ταξιδεύουν σε όλον τον ελλαδικό χώρο και τη Βαλκανική χερσόνησο, κατασκευάζοντας κάθε είδους δημόσια και ιδιωτικά κτίρια (γεφύρια, σχολεία, μονές, εκκλησίες, καμπαναριά, ξωκλήσια, στέρνες, νερόμυλους, νεροτριβές, αποθήκες, ελαιοτριβεία κ.ά.), μεγάλης αρχιτεκτονικής αξίας.

Από τα τέλη του 19ου αιώνα οι φημισμένοι αυτοί μαστόροι ανέπτυξαν δραστηριότητα και στην Αφρική (Αίγυπτος, Σουδάν, Αιθιοπία, Κονγκό, Τανγκανίκα), την Περσία, την Τουρκία (Σμύρνη, Προύσα κ.α.), τη Ρωσία, τη Γαλλία και την Αμερική.

Πέραν της Πυρσόγιαννης, η Βούρμπιανη, η Οξυά, ο Γοργοπόταμος, η Δροσοπηγή, η Καστανιά, η Πλαγιά, το Πληκάτι, οι Χιονάδες, το Ασημοχώρι, χωριά με παραδοσιακό χρώμα, ξυπνούν μνήμες, συγκινούν και μαγεύουν τους ταξιδιώτες.