48 ώρες στο Καρπενήσι

Στην πρωτεύουσα της Ευρυτανίας, προμηθευόμαστε τοπικά προϊόντα, κάνουμε εκδρομές στα γύρω χωριά, θυμόμαστε στιγμές της ελληνικής Ιστορίας και δεν ξεχνάμε να τιμήσουμε την ντόπια κουζίνα πίνοντας τσίπουρο.

Ευρυτανία έχει όλα όσα ονειρεύονται οι λάτρεις των ορεινών διακοπών: ατελείωτα καταπράσινα βουνά και φαράγγια, ποτάμια, καταρράκτες, μαγικά πέτρινα χωριά, χιονοδρομικό και μια ζωντανή πρωτεύουσα, το Καρπενήσι.

Όσο υπέροχα και αν ακούγονται τα παραπάνω, τα έχουμε δει συχνά να «ελκύουν» μοιραίες για το περιβάλλον και την αυθεντικότητα του τοπίου επενδύσεις, μετατρέποντας ευλογημένους τόπους σε θεματικά πάρκα απόδρασης από την καθημερινότητα των πόλεων, με όσα αυτό συνεπάγεται.

Από αυτές τις συνταγές καταστροφής το Καρπενήσι και η Ευρυτανία γενικότερα έχουν γλιτώσει, διατηρώντας τον χαρακτήρα τους και ένα ήπιο τουριστικό προφίλ – η απόσταση «ασφαλείας» από την Αθήνα και ο σχετικά απαιτητικός ορεινός δρόμος, μετά την έξοδο από την εθνική οδό, φαίνεται πως έχουν παίξει σωτήριο ρόλο.   

Πρώτη ημέρα

Το Καρπενήσι, η πρωτεύουσα της Ευρυτανίας, είναι χτισμένο στις νότιες πλαγιές του Βελουχίου, σε υψόμετρο περίπου 960 μέτρων, περιβάλλεται από πυκνά ελατοδάση, επιβλητικά βουνά και ποτέ δεν θα το βρείτε «μαραζωμένο», καθώς εδώ χτυπά η καρδιά της ευρύτερης περιοχής.

Μια άλλη, πιο περιπετειώδης επιλογή είναι να ξεκινήσετε για το Πάντα Βρέχει, ένα στενό φαράγγι κοντά στον Κρικελλοπόταμο, όπου τα νερά κατεβαίνουν από τα ψηλά βράχια και σχηματίζουν δεκάδες μικρούς καταρράκτες, δημιουργώντας την αίσθηση μιας αδιάκοπης φυσικής βροχής – εξού και το χαρακτηριστικό όνομα.   

Η κεντρική πλατεία Μάρκου Μπότσαρη, «το μόνο επίπεδο κομμάτι της Ευρυτανίας» κατά τον Ζαχαρία Παπαντωνίου, είναι μια αρχετυπική πλατεία ορεινού χωριού, με τον απαραίτητο αιωνόβιο πλάτανο, τις βρύσες αλλά και τον ανδριάντα του Μάρκου Μπότσαρη.

Ανεβείτε τα σκαλιά της πλατείας για να δείτε από κοντά τον περίοπτο διατηρητέο ναό της Αγίας Τριάδας (δεύτερο μισό του 16ου αιώνα), που καταστράφηκε το 1684, το 1756 μαζί με τη σημαντική βιβλιοθήκη του και το 1821 – τη σημερινή, επιβλητική του μορφή την απέκτησε το 1960.

Στην οδό Ζηνοπούλου, εκτός από τα απαραίτητα cafe, μπορείτε να βρείτε καταστήματα εξοπλισμού σκι –αν κατέχετε το άθλημα– αλλά και παντοπωλεία με τοπικά προϊόντα – ελατόμελο, αρωματικά βότανα, χυλοπίτες και τσαλαφούτι ΠΟΠ, το χαρακτηριστικό κρεμώδες τυρί της περιοχής, είναι μερικά μόνο από αυτά που θα πάρετε ως «ενθύμιο». 

Λίγα μόλις χιλιόμετρα από το Καρπενήσι, μέσα στα έλατα και σε υψόμετρο περίπου 940 μέτρων, οι Κορυσχάδες είναι ένα από τα πιο γραφικά και ιστορικά χωριά της Ευρυτανίας. Με πετρόχτιστα αρχοντικά, λιθόστρωτα καλντερίμια και την απαραίτητη πλατεία με τον πλάτανο και τον Άγιο Αθανάσιο (1865), οι Κορυσχάδες δεν είναι ένα τυχαίο χωριό: στο παλιό πέτρινο δημοτικό σχολείο (1938) συνεδρίασε, στις 14 Μαΐου 1944, το Εθνικό Συμβούλιο της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ), γνωστής και ως «Κυβέρνηση του Βουνού».

Η επιλογή του οικισμού –που κατά τη διάρκεια της Κατοχής λειτούργησε ως έδρα της ΧIIIης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ– για τη σύγκληση του Εθνικού Συμβουλίου δεν οφειλόταν μόνο στη μεγάλη χωρητικότητα του σχολείου αλλά και στην καταλληλότητα της τοποθεσίας για αεράμυνα, την οποία μάλιστα είχαν οργανώσει δυνάμεις του ΕΛΑΣ.

Σήμερα, στο δημοτικό σχολείο λειτουργεί το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Κορυσχάδων, όπου παρουσιάζονται ιστορικά τεκμήρια και φωτογραφικό υλικό από την περίοδο της Κατοχής και της Εθνικής Αντίστασης – στο κτίριο έχουν αποκαλυφθεί οι παλιές τοιχογραφίες με ήρωες της Επανάστασης και συνθήματα, που είχαν φιλοτεχνηθεί για να διακοσμήσουν την αίθουσα όπου θα γίνονταν οι συνεδριάσεις.

Κοντά στο Καρπενήσι είναι και το Μεγάλο Χωριό, χτισμένο στις κατάφυτες πλαγιές του όρους Καλιακούδα. Χωριό γραφικό, με ανθισμένες αυλές, όμορφη πλατεία με παραδοσιακές ταβέρνες αλλά και ένα ενδιαφέρον λαογραφικό μουσείο, το Μεγάλο Χωριό έχει γεύση γαλακτομπούρεκου, καθώς όλοι σπεύδουν –εμού συμπεριλαμβανομένης– να απολαύσουν το φημισμένο γαλακτομπούρεκο του Καρβέλη.

Όπου υπάρχει μεγάλο, υπάρχει και μικρό. Το Μικρό Χωριό, στους πρόποδες της Χελιδόνας, χωρίζεται σε Παλαιό και Νέο, καθώς τον Ιανουάριο του 1963, μετά από δεκατρία εικοσιτετράωρα ασταμάτητης βροχής, ένα μεγάλο κομμάτι από το όρος Κρι αποκολλήθηκε και καταπλάκωσε αρκετά σπίτια, προκαλώντας τον θάνατο δεκατριών ανθρώπων – θα δείτε το σχετικό μνημείο στην είσοδο του εναπομείναντα οικισμού και, αν ακολουθήσετε τον χωματόδρομο, θα φτάσετε στη λίμνη που δημιουργήθηκε έκτοτε.

Στο Παλαιό Μικρό Χωριό σώζεται το σχολείο, στο οποίο στεγάζεται λαογραφικό μουσείο, καθώς και η Μεταμόρφωση του Σωτήρος, στην οποία το 1823 προσευχήθηκε ο Μάρκος Μπότσαρης, πριν από τη μάχη στο Κεφαλόβρυσο, όπου πολέμησε μέχρι θανάτου.

Στο Μικρό Χωριό θα βρείτε ταβέρνες με τα εξαιρετικά κρέατα της περιοχής αλλά και μαγειρευτά, αν όμως προτιμάτε ψάρι, κατευθυνθείτε στον Γάβρο, στις όχθες του Καρπενησιώτη, όχι για γαύρο αλλά για πέστροφες ιχθυοτροφείου – εδώ εξάλλου σταματούσαν κατά το παρελθόν και οι προσκυνητές που πήγαιναν με μουλάρια στην Προυσιώτισσα.

Δεύτερη ημέρα

Η δεύτερη ημέρα θα αρχίσει με μια επίσκεψη στην Προυσιώτισσα, την Παναγία στην οποία προσευχόταν με ζέση ο Καραϊσκάκης, παρά την αθυρόστομη και ανυπότακτη φύση του· για να τον γιατρέψει από τη φθίση, της έταξε μέχρι και το μουλάρι του.

Το μοναστήρι της Παναγίας Προυσιώτισσας, που ξεχωρίζει πολιορκημένο από εντυπωσιακή, άγρια φύση, είναι εκ των ων ουκ άνευ για όποιον βρεθεί στην Ευρυτανία. Σύμφωνα με την παράδοση, οι μοναχοί Διονύσιος και Τιμόθεος ίδρυσαν τη μονή το 829, μεταφέροντας από την Προύσα την εικόνα της Παναγίας, η οποία αποδίδεται στον Ευαγγελιστή Λουκά, για να τη σώσουν από τους εικονομάχους. Τα ιστορικά στοιχεία, ωστόσο, δείχνουν ότι η μονή άρχισε να λειτουργεί μεταξύ του 12ου και του 14ου αιώνα.

Αυτό που δεν αμφισβητείται είναι ο ρόλος της μονής κατά την Επανάσταση, καθώς υπήρξε κρησφύγετο, στρατηγείο αλλά και θεραπευτήριο του Γεώργιου Καραϊσκάκη. Εκεί τον φρόντισαν ενόσω υπέφερε από φυματίωση και σε ένδειξη ευγνωμοσύνης ο στρατηγός «έντυσε» την εικόνα της Προυσιώτισσας με αργυρόχρυσο «πουκάμισο», πάνω στο οποίο ξεχωρίζουν και τα τρία ασημένια αστέρια-παράσημά του – επιβάλλεται, λοιπόν, να προσκυνήσετε.

Στο Ιστορικό Μουσείο της Μονής Προυσού θα δείτε και τα προσωπικά άρματα του Καραϊσκάκη, ανάμεσα στα οποία το σπαθί, το καριοφίλι και το φέσι του, ενώ λίγο πάνω από το μοναστήρι ορθώνονται δύο πέτρινοι αμυντικοί πύργοι –γνωστοί ως Πύργοι του Καραϊσκάκη–, όπου ο στρατηγός είχε εγκαταστήσει μόνιμη στρατιωτική φρουρά για να προστατεύει τη μονή από τις οθωμανικές επιδρομές – τελικά την πυρπόλησαν οι Γερμανοί το 1944.

Πολύ κοντά στο μοναστήρι βρίσκεται η φημισμένη αλλαντοποιία Στρεμμένου, ιδιαίτερα γνωστή για το ελληνικό προσούτο, που έχει πλέον συνδεθεί με την τοπική γαστρονομική παράδοση – υπάρχει και ένα όμορφο μονοπάτι κατά μήκος του Προυσιώτικου ρέματος που τη συνδέει με τη μονή, σε περίπτωση που είστε ελαφρώς αθλητικοί τύποι ή θέλετε να κάψετε μερικές θερμίδες, ώστε να «φορτώσετε» χωρίς τύψεις.

Μια καλή ιδέα για τη συνέχεια είναι να κατευθυνθείτε προς τη Λίμνη Κρεμαστών, οδηγώντας σε μια μαγική διαδρομή. Τέσσερις ποταμοί ενώθηκαν για να δημιουργηθεί το 1965 η μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της Ελλάδας: ο Αχελώος, ο Αγραφιώτης, ο Τρικεριώτης και ο Μέγδοβας.

Η κατασκευή του φράγματος στον Αχελώο είχε ως αποτέλεσμα να βυθιστούν χωριά, καλλιεργήσιμες εκτάσεις, γεφύρια και μοναστήρια. Δημιούργησε, ωστόσο, ένα τοπίο μοναδικής ομορφιάς, που έχει πλέον ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000.

Πηγαίνοντας μέχρι τη γέφυρα της Επισκοπής, που ενώνει την Ευρυτανία με την Αιτωλοακαρνανία, μπορείτε να απολαύσετε τα γαλήνια γαλαζοπράσινα νερά, τα νησάκια και τα «φιορδ», τις δασωμένες πλαγιές των Αγράφων αλλά και την ηρεμία που έχουμε τόσο ανάγκη – υπάρχει η δυνατότητα και για οργανωμένη βαρκάδα από διάφορες αφετηρίες.

Μια άλλη, πιο περιπετειώδης επιλογή είναι να ξεκινήσετε για το Πάντα Βρέχει, ένα στενό φαράγγι κοντά στον Κρικελλοπόταμο, όπου τα νερά κατεβαίνουν από τα ψηλά βράχια και σχηματίζουν δεκάδες μικρούς καταρράκτες, δημιουργώντας την αίσθηση μιας αδιάκοπης φυσικής βροχής – εξού και το χαρακτηριστικό όνομα.   

Οι σταγόνες μπορεί να δημιουργούν μια παραμυθένια ατμόσφαιρα και η ομορφιά του φαραγγιού να είναι απαράμιλλη, η πρόσβαση ωστόσο απαιτεί οργάνωση, ιδιαίτερα αν είστε άσχετοι, όπως εγώ.

Αν το αποφασίσετε, να είστε προσεκτικοί, ειδάλλως τιμήστε την εξαιρετική κουζίνα της περιοχής, πιείτε ένα τσιπουράκι και απολαύστε κάθε στιγμή σε ένα από τα πιο όμορφα και παρθένα μέρη της Ελλάδας.

Πηγή: lifo