Ellerman House - Μια κατοικία με θέα στον Ατλαντικό

Μια κοντινή ματιά στο art & wine retreat της Relais & Chateaux στο Κέιπ Τάουν, όπου η τέχνη, το κρασί, η γαστρονομία και η φύση συνθέτουν ένα πορτρέτο της σύγχρονης Νότιας Αφρικής.

Το Κέιπ Τάουν είναι μια πόλη που διαβάζεται σε «στρώσεις». Η γεωγραφία της, σμιλεμένη ανάμεσα στον Ατλαντικό Ωκεανό, το Table Mountain (Τραπεζοειδές Ορος) και τη χαρακτηριστική κορυφογραμμή Lion’s Head (Κεφάλι του Λιονταριού), υπήρξε για αιώνες σημείο συνάντησης πολιτισμών και θαλάσσιων διαδρομών. Η ιστορία της πόλης αποτυπώνεται στην αρχιτεκτονική, στις γειτονιές και στις γλώσσες που ακούγονται στους δρόμους, αλλά και σε μια δημιουργική σκηνή, η οποία συνεχίζει να επαναπροσδιορίζεται μέσα από την τέχνη, τη γαστρονομία, το κρασί και τη σχέση με το φυσικό περιβάλλον.

Για να γνωρίσει κανείς την Πόλη του Ακρωτηρίου δεν αρκεί να επισκεφθεί τα αξιοθέατά της. Χρειάζεται ένα σημείο εκκίνησης που να φωτίζει τις διαφορετικές όψεις της, και το Ellerman House, που δεσπόζει περισσότερο από έναν αιώνα στη δυτική ακτογραμμή της πόλης, εκεί όπου η Μπάντρι Μπέι συναντά τον Ατλαντικό, λειτουργεί ακριβώς με αυτόν τον τρόπο.

Χτισμένο το 1906 στις πλαγιές πάνω από τον ωκεανό, το πάλαι ποτέ Mount Florida υπήρξε εξαρχής ιδιωτική κατοικία και όχι ένα κτίριο σχεδιασμένο για να λειτουργήσει ως ξενοδοχείο. Το 1962 πέρασε στα χέρια του σερ Τζον Ελερμαν, του βρετανού εφοπλιστή που δημιούργησε μία από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές αυτοκρατορίες της εποχής του, και της συζύγου του, λέιντι Εστερ.

Η αρχιτεκτονική του διατηρεί ακόμη τα χαρακτηριστικά ενός ιδιωτικού σπιτιού: τις γενναιόδωρες αναλογίες των χώρων, τη διαδοχή των σαλονιών, τη σύνδεση με τους κήπους και την προνομιακή θέση απέναντι στον ωκεανό. Αυτός ο χαρακτήρας παρέμεινε βασικό στοιχείο της ταυτότητάς του όταν, στα τέλη της δεκαετίας του 1980, το ακίνητο πέρασε στην οικογένεια Χάρις και τον διακεκριμένο νοτιοαφρικανό επιχειρηματία Πολ Χάρις, ο οποίος το μετέτρεψε σε χώρο φιλοξενίας διατηρώντας την αίσθηση μιας ιδιωτικής κατοικίας και τον ιδιαίτερο δεσμό της με το τοπίο.

Η ένταξη του Ellerman House στα Relais & Châteaux, τη διεθνή ένωση ξεχωριστών ξενοδοχείων και εστιατορίων που μοιράζονται την προσήλωση στην αυθεντικότητα και την εκάστοτε τοπική κουλτούρα, αποτέλεσε τη φυσική εξέλιξη μιας αντίληψης που βλέπει τη φιλοξενία ως έκφραση της πολιτιστικής ταυτότητας.

Μια κατοικία με θέα στον Ατλαντικό

Το αρχικό κτίριο, που υπήρξε για χρόνια το σπίτι της οικογένειας Ελερμαν, διατηρεί ακόμη την αίσθηση μιας αυθεντικής κατοικίας, ενώ η τέχνη, τα βιβλία και τα προσωπικά αντικείμενα συνυπάρχουν με το τοπίο και την αρχιτεκτονική. Η θέση του σπιτιού στην Μπάντρι Μπέι εξασφαλίζει χορταστική θέα προς την ακτογραμμή και τα ορμητικά κύματα που παφλάζουν στα βράχια, ενώ στο βάθος η πόλη απλώνεται μέχρι τις πλαγιές του Table Mountain. Εδώ, η γεωγραφία δεν λειτουργεί ως σκηνικό, αλλά ως αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας, με το «soundtrack» του Ατλαντικού να παίζει σε λούπα.

Photo Credits: Felix Studios

Αυτό φαίνεται ακόμη και στις μικρότερες λεπτομέρειες της φιλοξενίας, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων που προσφέρονται στους επισκέπτες και τα οποία συνδέονται με τη σύγχρονη δημιουργική σκηνή της Νότιας Αφρικής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το τζιν, το οποίο εμφιαλώνεται αποκλειστικά για την ιδιοκτησία – μια διακριτική αναφορά στην άνθηση των τοπικών αποσταγμάτων μικρής παραγωγής και στη σταθερή επιδίωξη να ενσωματώνονται στοιχεία του τόπου στην εμπειρία της διαμονής.

Η σχέση με το φυσικό περιβάλλον αποτυπώνεται έντονα και στους κήπους, οι οποίοι ξεπερνούν τον ρόλο μιας απλής αισθητικής προέκτασης του κτιρίου. Αποτελούν έναν μικρό βιότοπο με ενδημικά φυτά του Ακρωτηρίου, όπως πρωτέες και αλόες, υδάτινα είδη, με νούφαρα και κυπρίνους, αλλά και πλούσια ορνιθοπανίδα, με τα ενδημικά sugarbirds και άλλα, ενίοτε μεγαλύτερα πτηνά να περιπολούν διακριτικά ανάμεσα στη βλάστηση καραδοκώντας για τους κυπρίνους.

Σε αυτό το φυσικό πλαίσιο εντάσσεται και το spa, όπου η ευεξία προσεγγίζεται ως συνέχεια της επαφής με το περιβάλλον και όχι ως μια απομονωμένη εμπειρία. Στο τέλος της ημέρας, καθώς το φως αλλάζει πάνω από την Μπάντρι Μπέι, το Κέιπ Τάουν μοιάζει με μια κινηματογραφική μαρκίζα που αλλάζει εικόνες, χωρίς ποτέ να χάνει τον πρωταγωνιστή: το ίδιο το τοπίο.

Το πορτρέτο μιας χώρας

Στο Ellerman House, η τέχνη αποτελεί έναν από τους βασικούς τρόπους γνωριμίας με τη σύγχρονη Νότια Αφρική. Πίνακες, γλυπτά, χαρακτικά, φωτογραφίες και εγκαταστάσεις συνυπάρχουν με τους χώρους του boutique ξενοδοχείου, χωρίς διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στην καθημερινότητα και την εικαστική δημιουργία.

Η οικογένεια Χάρις αφιερώνει εδώ και δεκαετίες σημαντικό μέρος της δραστηριότητάς της στη στήριξη και ανάδειξη της νοτιοαφρικανικής τέχνης, με τα έργα να αποτελούν οργανικό κομμάτι του ίδιου του Ellerman House. Η ιδιωτική συλλογή, μία από τις σημαντικότερες της χώρας, καλύπτει περισσότερα από εκατό χρόνια καλλιτεχνικής παραγωγής, φέρνοντας σε διάλογο πρωτοπόρους του 20ού αιώνα με δημιουργούς που καταγράφουν τις κοινωνικές και πολιτιστικές μεταμορφώσεις της σύγχρονης Νότιας Αφρικής.

Photo Credits: Felix Studios

Φυσική προέκταση αυτής της διαδρομής αποτελεί η Contemporary Gallery, στην είσοδο της οποίας δεσπόζει το γλυπτό «Hier» του Ανγκους Τέιλορ: μια επιβλητική ανθρώπινη κεφαλή ύψους 3,5 μέτρων, κατασκευασμένη από διαδοχικές στρώσεις φυσικού σχιστόλιθου. Η περιήγηση εξελίσσεται χωρίς προκαθορισμένη διαδρομή, με κάθε δωμάτιο να φωτίζει μια διαφορετική όψη μιας χώρας που εξακολουθεί να επαναπροσδιορίζει την ταυτότητά της.

Αντί λοιπόν να επιδιώκει μια εγκυκλοπαιδική αποτύπωση της νοτιοαφρικανικής τέχνης, η συλλογή λειτουργεί ως ένα ζωντανό πορτρέτο των ανθρώπων, των ιδεών και των κοινωνικών αλλαγών που διαμόρφωσαν τη Νότια Αφρική τις τελευταίες δεκαετίες. Μάλιστα, κατόπιν ραντεβού, μπορούν να περιηγηθούν στους χώρους της art gallery και επισκέπτες που δεν διαμένουν στο Ellerman House, συνοδευόμενοι από εξειδικευμένο επιμελητή που αναδεικνύει τις ιστορίες πίσω από τα έργα και τους δημιουργούς τους.

Η γεωγραφία του κρασιού

Στο Κέιπ Τάουν είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς για τη γαστρονομία χωρίς να αναφερθεί και στο κρασί. Η αμπελουργική ιστορία της περιοχής ξεκινά τον 17ο αιώνα, και σήμερα το Δυτικό Ακρωτήριο συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες οινοπαραγωγικές ζώνες του Νότιου Ημισφαιρίου. Τα τελευταία χρόνια, μια νέα γενιά παραγωγών έχει επαναπροσδιορίσει τον χαρακτήρα του νοτιοαφρικανικού κρασιού, δίνοντας έμφαση στην αυθεντική έκφραση του terroir, στις ήπιες οινοποιητικές παρεμβάσεις και στην ανάδειξη παλαιών αμπελώνων.

Η Wine Gallery του Ellerman House λειτουργεί ως μια εισαγωγή σε αυτή τη σύγχρονη οινική πραγματικότητα. Η συλλογή, που περιλαμβάνει περισσότερες από 10.000 φιάλες, καλύπτει τόσο εμβληματικούς όσο και ανερχόμενους παραγωγούς από όλες τις σημαντικές οινοπαραγωγικές περιοχές του Δυτικού Ακρωτηρίου. Από την Κονστάντια, όπου ξεκίνησε η οινική ιστορία της χώρας, μέχρι το Στέλενμπος, το Φράνσχουκ, το Σβάρτλαντ και την κοιλάδα Χέμελ-εν-Αρντε, η κάβα χαρτογραφεί τη γεωγραφική και πολιτισμική ποικιλομορφία του νοτιοαφρικανικού αμπελώνα.

Photo Credits: Felix Studios

Πρόκειται, όμως, για κάτι περισσότερο από έναν χώρο φύλαξης σπάνιων ετικετών, αφού η Wine Gallery έχει σχεδιαστεί ως ένας χώρος εξερεύνησης της 350 ετών οινικής παράδοσης της Νότιας Αφρικής, όπου η αρχιτεκτονική, τα διαδραστικά εκθέματα και οι γευσιγνωσίες συνθέτουν μια εμπειρία μάθησης γύρω από το κρασί. Πολλές από τις φιάλες προέρχονται από περιορισμένες εμφιαλώσεις ή σπάνιες σοδειές που αποκτήθηκαν σε δημοπρασίες και διατίθενται μόνο όταν βρίσκονται στο ιδανικό στάδιο ωρίμασης, ενώ η δυνατότητα δοκιμής πολλών από αυτές και σε ποτήρι ή σε κάθετες γευσιγνωσίες διαφορετικών εσοδειών επιτρέπει στους επισκέπτες να αντιληφθούν πώς εξελίσσεται ένα κρασί στον χρόνο.

Η αξία της εμπειρίας, ωστόσο, βρίσκεται κυρίως στις συζητήσεις με την ομάδα των sommeliers, που μετατρέπουν κάθε δοκιμή σε μια ιστορία για τους ανθρώπους πίσω από το κρασί. Κάθε φιάλη οδηγεί σε έναν παραγωγό, μια οικογένεια, μια διαφορετική φιλοσοφία καλλιέργειας και έναν ιδιαίτερο τρόπο να διαβάζει κανείς το έδαφος, το κλίμα και τον χρόνο.

Ετσι, το κρασί παύει να είναι απλώς συνοδευτικό του δείπνου και γίνεται ένας ακόμη τρόπος κατανόησης της Νότιας Αφρικής, όπως η τέχνη ή η γαστρονομία. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί επισκέπτες συνδυάζουν τη διαμονή τους με επισκέψεις στους αμπελώνες του Δυτικού Ακρωτηρίου. Αντίστοιχης λογικής είναι και το μπαρ, όπου η σύγχρονη σκηνή των νοτιοαφρικανικών αποσταγμάτων και των κοκτέιλ αναδεικνύεται με την ίδια έμφαση στην προέλευση των πρώτων υλών.

Στο τραπέζι της Νότιας Αφρικής

Η γαστρονομική ταυτότητα του Ellerman House εκφράζεται μέσα από δύο διαφορετικές εκδοχές της ίδιας φιλοσοφίας. Το εστιατόριο OneEighty, με πιο χαλαρό αλλά σοφά ραφιναρισμένο χαρακτήρα και θέα 180 μοιρών στον Ατλαντικό (εξ ου και το όνομά του), αναδεικνύει τη νοτιοαφρικανική κουζίνα μέσα από εποχικές πρώτες ύλες και πιάτα που συνομιλούν με την καθημερινή γαστρονομική κουλτούρα της χώρας.

Photo Credits: Felix Studios

Στον αντίποδα βρίσκεται το Curate: με περιορισμένο αριθμό θέσεων και εγκατεστημένο στον ιδιαίτερο χώρο της Wine Gallery, δημιουργεί ένα οικείο περιβάλλον όπου η κουζίνα και το κρασί συνυπάρχουν αβίαστα. Το μενού γευσιγνωσίας, υπό το αέρινο σκηνοθετικό άγγιγμα του σεφ Κίραν Γουάιτ, ακολουθεί τον ρυθμό των εποχών και στηρίζεται σε ένα δίκτυο παραγωγών που εκτείνεται σε ολόκληρη τη Νότια Αφρική.

Θαλασσινά από τις ακτές της χώρας, λαχανικά από μικρές καλλιέργειες του Δυτικού Ακρωτηρίου και προϊόντα που αποτυπώνουν τον πλούτο της τοπικής βιοποικιλότητας συνθέτουν μια κουζίνα με ακρίβεια, καθαρότητα και μέτρο, όπου η τεχνική υπηρετεί την πρώτη ύλη αντί να την επισκιάζει.

Photo Credits: Felix Studios

Η άμεση επαφή με την ομάδα τής κουζίνας επιτρέπει στον επισκέπτη να γνωρίσει την προέλευση των υλικών, τους παραγωγούς και τη σκέψη πίσω από κάθε πιάτο, ενώ οι οινικές προτάσεις συνοδεύουν διακριτικά το μενού, ενισχύοντας τον χαρακτήρα κάθε δημιουργίας. Κάπως έτσι η υψηλή γαστρονομία γίνεται ένας ακόμη τρόπος να διαβαστεί η Νότια Αφρική μέσα από τις πρώτες ύλες, τους ανθρώπους και τα τοπία που τη διαμορφώνουν.

Ευχαριστούµε θερµά το Ellerman House για τη φιλοξενία.