48 ώρες στο Παράλιο Άστρος Κυνουρίας

Ένας από αυτούς είναι το Παράλιο Άστρος Κυνουρίας, από τα σημαντικότερα καλοκαιρινά θέρετρα της Αρκαδίας, μιας περιοχής περισσότερο γνωστής για τα ορεινά χωριά της – νομίζω πως κάποια στιγμή θα πρέπει να αποκατασταθεί αυτή η αδικία.

Λιγότερο από δυόμισι ώρες μακριά από το κλεινόν άστυ, το Παράλιο Άστρος είναι ιδανικό για όσους αποζητούν ηρεμία, ομορφιά αλλά και κάτι από τις ξέγνοιαστες διακοπές του παρελθόντος, τότε που ο χρόνος φαινόταν να κυλά πολύ πιο αργά.

Πρώτη ημέρα

Το Παράλιο Άστρος έχει παρατσούκλι, μπορεί να ακούσεις να το λένε και «Νησί». Έτσι ονομάζεται ο λόφος, ο οποίος κατά την αρχαιότητα δεν ήταν ενωμένος με τη στεριά, όπως σήμερα. Ο οικισμός του λόφου –που είναι χαρακτηρισμένος ως παραδοσιακός– κατηφορίζει προς την πεδιάδα με τα λιοστάσια και προς τη θάλασσα, ενώ στην κορυφή του βρίσκεται το ερειπωμένο μεσαιωνικό κάστρο.

Λιγότερο από δυόμισι ώρες μακριά από το κλεινόν άστυ, το Παράλιο Άστρος είναι ιδανικό για όσους αποζητούν ηρεμία, ομορφιά αλλά και κάτι από τις ξέγνοιαστες διακοπές του παρελθόντος.

Όπως γράφει ο άγνωστος –αλλά σε γενικές γραμμές αξιόπιστος– συγγραφέας στο «Χρονικόν του Μορέως», το φρούριο το έχτισε το 1256 ο Ηγεμόνας του Πριγκιπάτου της Αχαΐας, Γουλιέλμος Β’ Βιλλεαρδουίνος. Το κάστρο ονομάστηκε «Castello della Estella» («Κάστρο του Άστρου»), καθώς η χερσόνησος στην οποία βρίσκεται μοιάζει με αστέρι – όπως ίσως υποψιάζεστε, σε αυτό θεωρείται ότι χρωστά το όνομά της η πόλη.

Ανεβείτε το μονοπάτι προς το κάστρο, το οποίο κατάφερε να αντισταθεί στον Ιμπραήμ, όχι όμως και στον χρόνο: σήμερα σώζονται μόνο μερικά ετοιμόρροπα ερείπια, τα οποία καλό είναι να αντιμετωπίσετε με επιφύλαξη, η θέα όμως στον Αργολικό Κόλπο αλλά και στον κάμπο είναι συγκλονιστική.

Από ψηλά φαίνονται και οι «χορταστικές» παραλίες που απλώνονται στα πόδια του Νησιού, η κεντρική, οργανωμένη Καλλιστώ, με άμμο και βοτσαλάκι, καθώς και ο Ατσίγγανος, πίσω από το κάστρο, που αγαπά η νεολαία.

Ωραιότατες είναι και οι κοντινές παραλίες Πόρτες –η παλιά εκβολή της λίμνης Μουστού– και το Παλιόχανο, με το πέτρινο χάνι του 1800 και τα ρηχά, κατάλληλα για τον «άμαχο πληθυσμό», νερά.

Κοντά στο Κάστρο βρίσκεται ο Άγιος Βασίλειος (1838), η μητρόπολη, ενώ δίπλα στέκει και η Ευαγγελίστρια, η παλαιότερη σωζόμενη εκκλησία του Παραλίου Άστρους.

Κατηφορίστε προς την κεντρική πλατεία, με την προτομή του οπλαρχηγού Πάνου Ζαφειρόπουλου ή Άκουρου, του ήρωα της Επανάστασης που μαζί με τα αδέλφια του επισκεύασαν το Κάστρο και έχτισαν μέσα τις «σωζόμενες» κατοικίες τους – εξού και Κάστρο των Ζαφειρόπουλων.

Πάρτε την οδό Ζαφειροπούλου για να θαυμάσετε τα σπίτια της ενετικής περιόδου και του 19ου αιώνα, καθώς και το δημοτικό σχολείο (1937) – ο δρόμος θα σας οδηγήσει στη θάλασσα.

Η ώρα για μια βόλτα στο παράλιο μέτωπο έχει φτάσει και είναι σίγουρο ότι θα την απολαύσετε. Περπατήστε μέχρι το ανοιχτό θέατρο «Μελίνα Μερκούρη» που κυριαρχεί πάνω στον βράχο, δείτε τον πετρόχτιστο φάρο (1893) και το γραφικό ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία, που βρίσκεται μέσα σε ένα περιποιημένο παρκάκι.

Στη σύγχρονη μαρίνα τα σκάφη προδίδουν τη δημοφιλία της περιοχής, ενώ μια στήλη υπενθυμίζει πως εδώ αποβιβάστηκε τον Ιούνιο του 1821 ο πρίγκιπας Δημήτριος Υψηλάντης, ως εκπρόσωπος του αδελφού του Αλέξανδρου και της Φιλικής Εταιρείας, για να ηγηθεί συμβολικά της Επανάστασης – δύο χρόνια αργότερα θα πάρει μέρος στη Β’ Εθνοσυνέλευση του Άστρους.

Στο Παλιό Λιμάνι ορθώνεται περήφανη η γοργόνα Σθενώ, το εμβληματικό γλυπτό της Λουκίας Γεωργαντή. Η αθάνατη Σθενώ, η πιο ανεξάρτητη και άγρια από τις τρεις γοργόνες –και αδελφή της Μέδουσας–, είναι πλέον το σήμα κατατεθέν του Παράλιου Άστρους και εξαιρετικά φωτογενής.

Στην ατελείωτη περαντζάδα θα βρείτε τα πάντα: café, εστιατόρια, ψαροταβέρνες εναλλάσσονται στο διηνεκές. Καθίστε και απολαύστε ό,τι αγαπάτε. Εδώ, ο χρόνος διαστέλλεται.

Δεύτερη ημέρα

Το Παράλιο Άστρος χρειάζεται τον επιθετικό προσδιορισμό του για να διαχωρίζεται από το Μεσόγειο Άστρος, το διοικητικό και εμπορικό κέντρο της περιοχής, που βρίσκεται στην εύφορη πεδιάδα της Θυρέας, λιγοστά χιλιόμετρα μακριά από τον Αργολικό Κόλπο.

Αν και η σύγχρονη ανάπτυξή του συνδέεται με τη μετακίνηση κατοίκων από τα γύρω ορεινά χωριά, το Άστρος έχει ταυτιστεί και με ένα ξεχωριστό ιστορικό γεγονός: τη Β΄ Εθνοσυνέλευση του 1823.

Η Εθνοσυνέλευση –κατά τη διάρκεια της οποίας ψηφίστηκε το αναθεωρημένο Σύνταγμα της επαναστατημένης Ελλάδας, που ενίσχυσε την κεντρική διοίκηση του Αγώνα και περιόρισε τις τοπικές εξουσίες– πραγματοποιήθηκε στο προαύλιο της Σχολής Καρυτσιώτη (1805) από τις 29 Μαρτίου έως τις 18 Απριλίου του 1823.

Σήμερα, η Σχολή Καρυτσιώτη έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο ιστορικό μνημείο και στεγάζει το Αρχαιολογικό Μουσείο του Άστρους, όπου εκτίθενται σημαντικά ευρήματα από την ευρύτερη περιοχή της Κυνουρίας – ιδιαίτερα από τη ρωμαϊκή έπαυλη του Ηρώδη του Αττικού.

Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια το μουσείο παραμένει κλειστό, μετά τις ζημιές που προκάλεσε ο σεισμός του 2008, οπότε θα αρκεστείτε στο εξωτερικό του και σε έναν καφέ στην πλατεία Καρυτσιώτη ή στην παρακείμενη πλατεία Δημαρχείου, πέριξ της οποίας σώζονται αρκετά παλιά πέτρινα σπίτια.

Κλειστή παραμένει όμως και η κοντινή Έπαυλη του Ηρώδη Αττικού (2ος αιώνας μ.Χ.) στη Λουκού Κυνουρίας, ένα από τα σπουδαιότερα ρωμαϊκά μνημεία της Πελοποννήσου, χτισμένο από τον ρήτορα και πολιτικό Ηρώδη Αττικό – τον γνωστό, του Ηρωδείου.

Το πολυτελές συγκρότημα, που χρησιμοποιούνταν ως εξοχική κατοικία και διέθετε αυλές, λουτρά, στοές, ψηφιδωτά δάπεδα, υδραυλικές εγκαταστάσεις και όλα τα κομφόρ, μπορείτε προς το παρόν να το δείτε μόνο απ’ έξω, καθώς οι ανασκαφές και τα έργα ανάδειξης δεν έχουν ολοκληρωθεί.

Αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη από την Έπαυλη θα δείτε και στον εσωτερικό περίβολο της γειτονικής Μονής Λουκούς (12ος αιώνας), ενός από τα πιο αξιόλογα μοναστήρια της Αρκαδίας, το οποίο έκαψε το 1826 ο Ιμπραήμ, εξαιτίας της επαναστατικής δράσης των μοναχών – ευτυχώς σώθηκε τουλάχιστον το Καθολικό.

Οι τοίχοι του Καθολικού (1117), που είναι χτισμένο πάνω στα ερείπια παλαιοχριστιανικού ναού του 5ου αιώνα, έχουν ενσωματωμένα αρχαία γλυπτά, ενώ σε πολύ καλή κατάσταση διατηρούνται οι εξαιρετικές, λαϊκού χαρακτήρα τοιχογραφίες του 1649.

Αν πάλι αναρωτιέστε για το μυστήριο όνομα του μοναστηριού, το οποίο είναι αφιερωμένο στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος, μία από τις επικρατέστερες εκδοχές είναι ότι αυτό οφείλεται στη λατινική λέξη «lucus», που σημαίνει ιερό άλσος. 

Επειδή δεν είναι μόνο τα «ανθρώπων έργα» άξια προσοχής, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και ο υγρότοπος του Μούστου, που βρίσκεται κοντά στο Παράλιο Άστρος και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράκτιους υγροτόπους της Πελοποννήσου.

Το σύνθετο οικοσύστημα που περιλαμβάνει λιμνοθάλασσα, αλμυρόβαλτους και πηγές γλυκού νερού φιλοξενεί πλήθος από διαφορετικά είδη πουλιών, ειδικά μεταναστευτικών, αποτελώντας αναγκαίο σταθμό ξεκούρασης και διατροφής κατά τις μετακινήσεις τους. Επιπλέον, εδώ διαβιούν ψάρια, αμφίβια και υδρόβια φυτά, ενώ έχει ενταχθεί στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000.

Στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Άστρους, που λειτουργεί κοντά στον υγρότοπο, μπορείτε να ενημερωθείτε γι’ αυτόν αλλά και να οργανώσετε μια περιήγηση, ώστε με τη χρήση κατάλληλου εξοπλισμού να επιδοθείτε στο ευγενές «άθλημα» του bird watching.

Επαφή με τη φύση και χαλαροί ρυθμοί. Σκέφτεστε τίποτα καλύτερο;