BBC - Η Deloitte Cyprus «εξαφάνισε» φορολογικά τα γιοτ, τις βίλες και τα τζετ του Αμπράμοβιτς

Σύμφωνα με το BBC, τα επίμαχα περιουσιακά στοιχεία βρίσκονταν στην κατοχή της κυπριακής εταιρείας Amiscan Investments. Στα περιουσιακά στοιχεία περιλαμβάνονταν πολυτελείς κατοικίες στη Βρετανία και τη Γαλλία, ελικόπτερα, ιδιωτικά αεροσκάφη και σκάφη αναψυχής, μεταξύ των οποίων το υπερπολυτελές γιοτ Pelorus, αξίας περίπου 147,5 εκατ. δολαρίων.

Ανάμεσα στα ακίνητα που αναφέρονται στην έρευνα ήταν η έπαυλη Fyning Hill στο Δυτικό Σάσεξ της Αγγλίας, καθώς και μια πολυτελής κατοικία στο Λονδίνο και ένα κτήμα στη νότια Γαλλία.

Η υπόθεση συνδέεται με αλλαγές στο κυπριακό πλαίσιο δημοσιοποίησης εταιρικών οικονομικών καταστάσεων, οι οποίες δημιουργούσαν τον κίνδυνο να καταστούν ορατά περιουσιακά στοιχεία που μέχρι τότε δεν εμφανίζονταν με τον ίδιο τρόπο στα δημοσιευμένα εταιρικά αρχεία.

Τα έγγραφα που εξέτασε το BBC φέρονται να δείχνουν ότι συνεργάτες του Αμπράμοβιτς επιχείρησαν να μεταφέρουν τα περιουσιακά στοιχεία στη μητρική εταιρεία της Amiscan, η οποία ήταν εγκατεστημένη στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η μεταβίβαση εμφανίστηκε στα έγγραφα ως γεγονός που είχε πραγματοποιηθεί το 2003, παρότι η σχετική τεκμηρίωση καταρτίστηκε αργότερα.

Με αυτόν τον τρόπο, όταν οι οικονομικές καταστάσεις υπογράφηκαν το 2006, τα περιουσιακά στοιχεία δεν εμφανίζονταν πλέον στους λογαριασμούς της κυπριακής εταιρείας. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η αξία τους ανερχόταν σε 672 εκατ. δολάρια, ενώ στις τελικές καταστάσεις εμφανίζονταν περιουσιακά στοιχεία μόλις 75.000 δολαρίων.

Η Κύπρος στο στόχαστρο

Η έρευνα εξετάζει τη συνεργασία της Deloitte Κύπρου με το δίκτυο εταιρειών και συμβούλων που διαχειριζόταν τις οικονομικές υποθέσεις του Αμπράμοβιτς.

Η Deloitte είχε προηγουμένως στην ιδιοκτησία της τη MeritServus, εταιρεία παροχής εταιρικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών με έδρα την Κύπρο. Μετά τον διαχωρισμό των δύο επιχειρήσεων οι εταιρείες συνέχισαν να συνεργάζονται σε ζητήματα που αφορούσαν τη διαχείριση της περιουσίας του Ρώσου επιχειρηματία.

Στα έγγραφα που εξετάστηκαν, η Deloitte εμφανίζεται να έχει συμμετάσχει σε συζητήσεις για τις αλλαγές στα εταιρικά αρχεία και να έχει αποδεχθεί τα σχετικά δικαιολογητικά ως επαρκή για την αφαίρεση των περιουσιακών στοιχείων από τους λογαριασμούς της Amiscan.

Ο καθηγητής λογιστικής Lord Sikka, τον οποίο επικαλείται το BBC, χαρακτήρισε την ανακριβή παρουσίαση των ημερομηνιών συναλλαγών και τη μη δημοσίευση πραγματικών και ακριβοδίκαιων οικονομικών καταστάσεων ως σοβαρή παραβίαση υποχρεώσεων.

Η έρευνα, ωστόσο, δεν συνιστά από μόνη της δικαστική απόφαση που να αποδεικνύει ποινική ευθύνη της εταιρείας ή συγκεκριμένων στελεχών της.

Ακόμα 2 δισ. δολάρια που «εξαφανίστηκαν»

Ο Αμπράμοβιτς απέκτησε τις πετρελαιοπηγές της Sibneft έναντι 250 εκατ. δολαρίων, για να τις πουλήσει αργότερα στη Gazprom έναντι 16 δισ. δολαρίων.

Τα κεφάλαια αυτά διοχετεύονταν μέσω υπεράκτιων εταιρειών, όπως η κυπριακή Kravin Investments, η οποία το 2003 διατηρούσε περίπου 2 δισ. δολάρια.

Για να αποτραπεί μια τεράστια φορολογική επιβάρυνση στην Κύπρο, ο επικεφαλής της Deloitte Κύπρου, Δημήτρης Ιωαννίδης (και μετέπειτα ιδρυτής της Meritservus), μαζί με στελέχη της ελεγκτικής, συνέταξαν αναδρομικά έγγραφα.

Παρουσίασαν έτσι τα 2 δισ. δολάρια ως κεφάλαια που η Kravin απλώς διακρατούσε για λογαριασμό εταιρείας στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους. Η Deloitte ενέκρινε τους λογαριασμούς, εξαφανίζοντας την οφειλή.

Το 2000, προκειμένου ο Αμπράμοβιτς να εισπράξει σχεδόν 100 εκατ. δολάρια από κυπριακές εταιρείες χωρίς να αποκαλυφθεί η ταυτότητά τους, επιστρατεύτηκε μια εικονική συμφωνία.

Συντάχθηκαν αναδρομικές συμβάσεις συμβουλευτικών υπηρεσιών μέσω μιας εταιρείας-κέλυφος (PB Mediapower Enterprises). Η «προμήθεια» του Αμπράμοβιτς μετατράπηκε σε 50 υποσχετικές επιστολές, τις οποίες εξαργύρωσε τα επόμενα χρόνια – κάθε αίτηση αποπληρωμής έφερε την ιδιόχειρη υπογραφή του.

Το ευρύτερο δίκτυο υπεράκτιων εταιρειών

Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα εταιρειών που χρησιμοποιήθηκαν για τη διαχείριση της περιουσίας του Αμπράμοβιτς σε διαφορετικές δικαιοδοσίες.

Η έρευνα αναφέρεται επίσης στην Electus Investments, εταιρεία στην Κύπρο μέσω της οποίας φέρονται να διαχειρίζονταν περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 10 δισ. δολαρίων. Σύμφωνα με τα έγγραφα, μεταγενέστερες αλλαγές στη σχετική τεκμηρίωση εμφάνιζαν τα περιουσιακά στοιχεία ως ιδιοκτησία άλλης εταιρείας με την ίδια επωνυμία στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους.

Η πρακτική της αναδρομικής χρονολόγησης εγγράφων εμφανίζεται ως κεντρικό στοιχείο των αποκαλύψεων. Εφόσον οι ημερομηνίες και οι συναλλαγές παρουσιάστηκαν σκόπιμα με τρόπο που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, το ζήτημα δεν θα αφορούσε απλώς τη χρήση υπεράκτιων εταιρικών δομών, αλλά ενδεχομένως και την παραποίηση της οικονομικής εικόνας επιχειρήσεων.

Η έρευνα αναδεικνύει, επομένως, ερωτήματα για το πώς εταιρείες παροχής επαγγελματικών υπηρεσιών ελέγχουν την ακρίβεια των εγγράφων και των οικονομικών καταστάσεων που εγκρίνουν ή υπογράφουν.

Τι απαντούν Αμπράμοβιτς και Deloitte

Οι δικηγόροι του Ρομάν Αμπράμοβιτς δήλωσαν ότι ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες περί φοροδιαφυγής ή απόκρυψης της περιουσίας του. Υποστήριξαν ότι η εκπομπή δεν προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο πελάτης τους γνώριζε, ενέκρινε ή κατηύθυνε την πλαστογράφηση οποιουδήποτε εγγράφου, ενώ τόνισαν ότι η βασιμότητα στις συμβουλές επαγγελματιών αποτελεί νόμιμη πρακτική.

Η Deloitte Κύπρου δήλωσε ότι «ενεργεί σε συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία».