Τουρκία - Δεν θα επιτρέψουμε το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου χωρίς την έγκρισή μας

Κλιμακώνει την προκλητική ρητορική το τουρκικό υπουργείο Αμυνας για την ηλεκτρική διασύνδεση - Βολές και για τη στρατιωτική παρέλαση στην Κύπρο

Την απαίτηση να προηγηθεί δική της έγκριση για τις εργασίες ηλεκτρική διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου επαναφέρει η Τουρκία, συντηρώντας την αντιπαράθεση γύρω από το έργο.

Στην ενημέρωση της 1ης Οκτωβρίου, το τουρκικό υπουργείο Αμυνας υποστήριξε ότι δεν θα επιτρέψει μη αδειοδοτημένες δραστηριότητες σε περιοχές που θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Επικαλέστηκε τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης με τη Λιβύη και το ψευδοκράτος, καθώς και τα όρια που κοινοποίησε στον ΟΗΕ το 2020.

«Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, οποιαδήποτε εγκατάσταση καλωδίων, αγωγών ή επιστημονική έρευνα στην υφαλοκρηπίδα μας οφείλει να συντονίζεται εκ των προτέρων με τη χώρα μας ως παράκτιο κράτος», αναφέρει το τουρκικό ΥΠΑΜ, συμπληρώνοντας: «Στο πλαίσιο των δικαιωμάτων μας στην Ανατολική Μεσόγειο, δεν θα επιτρέψουμε καμία μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα».

Η θέση της Αθήνας

Η ελληνική θέση, πάντως, έχει ήδη διατυπωθεί δημοσίως: η ενημέρωση για τις εργασίες δεν συνεπάγεται αναγνώριση τουρκικής αρμοδιότητας αδειοδότησης. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στον ΣΚΑΪ στις 29 Σεπτεμβρίου, τόνισε ότι το σχετικό αίτημα θα υποβληθεί στην ελληνική κυβέρνηση. «Άδεια όμως θα δοθεί μόνον από την Ελλάδα», δήλωσε, εξηγώντας ότι η NAVTEX εξυπηρετεί την ενημέρωση των παρακείμενων κρατών και των ναυτιλλομένων για την ασφάλεια των πλόων.

Η τουρκική απαίτηση μετατοπίζει τη συζήτηση από την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην αποδοχή δικαιοδοσίας επί των εργασιών. Για την Αθήνα, ωστόσο, το διακύβευμα υπερβαίνει την κατασκευή μιας ενεργειακής υποδομής: αφορά και το ενδεχόμενο δημιουργίας προηγουμένου για μελλοντικές δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό εξηγεί γιατί η διάκριση μεταξύ ενημέρωσης και άδειας βρίσκεται στο επίκεντρο των ελληνικών τοποθετήσεων.

Σε κάθε περίπτωση, οι δημόσιες τοποθετήσεις της Ελλάδας δεν αφορούν κάποια καινούργια κυβερνητική γραμμή. Τον Ιούλιο του 2025, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει ότι η όδευση ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών καλωδίων δεν απαιτεί έγκριση παράκτιου κράτους, χαρακτηρίζοντας αδικαιολόγητες τις τουρκικές ενστάσεις. Είχε επισημάνει, ωστόσο, και την ανάγκη δίκαιου επιμερισμού του κόστους κατασκευής, αναδεικνύοντας την οικονομική παράμετρο της διασύνδεσης.

Το προηγούμενο της Κάσου παραμένει κρίσιμο υπόβαθρο. Μετά την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή των ερευνών το καλοκαίρι του 2024, ο κ. Γεραπετρίτης είχε υποστηρίξει στη Βουλή ότι οι εργασίες ολοκληρώθηκαν σύμφωνα με τον προγραμματισμό, χωρίς να ζητηθεί τουρκική άδεια και χωρίς αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων. Είχε επίσης επαναλάβει ότι η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η Αθήνα προβάλλει ταυτόχρονα την ευρωπαϊκή διάσταση του έργου. Στις 12 Σεπτεμβρίου, ο υπουργός Εξωτερικών το χαρακτήρισε Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος και ανέφερε ότι Ελλάδα, Γαλλία και Κύπρος έχουν εκφράσει την πολιτική στήριξή τους στην υλοποίησή του. Απέφυγε, ωστόσο, να συνδέσει εκ των προτέρων μια υποθετική παρεμπόδιση με ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής.

Το επόμενο κρίσιμο στάδιο θα είναι η ημερομηνία έναρξης των εργασιών: Εκεί θα φανεί εάν η τουρκική επιμονή θα παραμείνει στο επίπεδο των ανακοινώσεων ή θα εκδηλωθεί με κινήσεις παρεμπόδισης, δοκιμάζοντας στην πράξη τις ελληνικές δεσμεύσεις και την πολιτική στήριξη των εταίρων

Βολές και για τη στρατιωτική παρέλαση στην Κύπρο

Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας στρέφει τα βέλη του κατά της Αθήνας και της Λευκωσίας με αφορμή τη στρατιωτική παρέλαση για την 66η επέτειο από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, κάνοντας λόγο για «προκλητικές ενέργειες».

«Παρακολουθήσαμε στενά τη στρατιωτική παρέλαση. Είναι σαφές ότι οι προβοκατόρικες ενέργειες της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν συμβάλλουν στην εμπιστοσύνη, αλλά αντίθετα οξύνουν την ένταση και τορπιλίζουν το περιβάλλον σταθερότητας στο νησί», καταλήγει η ανακοίνωση της Άγκυρας.

Στα κατεχόμενα το Oruc Reis για αγωγό φυσικού αερίου

Η νέα παρέμβαση της Άγκυρας εκδηλώνεται την ίδια ώρα που η Τουρκία θέτει σε εφαρμογή τους σχεδιασμούς της για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου μήκους 101 χιλιομέτρων προς τα κατεχόμενα.

Ήδη έχει εκδοθεί η NAVTEX 0953/26, με την οποία προαναγγέλλεται η έξοδος του ερευνητικού σκάφους Oruc Reis —συνοδευόμενου από τρία υποστηρικτικά πλοία— στη θαλάσσια περιοχή από την Αττάλεια και τη Μερσίνη έως τα νότια των κατεχομένων. Οι έρευνες, που θα διαρκέσουν έως τις 25 Οκτωβρίου, αποτελούν το πρώτο βήμα υλοποίησης της συμφωνίας που υπέγραψε η Τουρκία με το ψευδοκράτος στις 10 Ιουλίου, επιβεβαιώνοντας τη βούληση της Άγκυρας να επιβάλει τετελεσμένα στην περιοχή.