Ένα κρίσιμο εργαλείο του δουλεμπορίου, τα δεσμά θυμίζουν ένα άσχημο κομμάτι του παρελθόντος της Αμερικής

ΦΟΙΝΙΞ (AP) — Από τις πολλές σκληρές πτυχές της δουλείας, τα δεσμά που χρησιμοποιήθηκαν για να περιορίσουν και να απανθρωποποιήσουν πάνω από 12 εκατομμύρια Αφρικανούς σε διάστημα τριών αιώνων μπορεί να είναι η πιο έντονη απτή υπενθύμιση.

Στο Μουσείο Roots 101 στο Λούισβιλ του Κεντάκι, δεσμά που κατασκευάστηκαν πριν από 400 χρόνια στην Γκάνα είναι ανάμεσα στα πολλά κειμήλια της αφροαμερικανικής εμπειρίας που εκτίθενται. Δωρίστηκαν από έναν συλλέκτη και ακτιβιστή. Αλλά ο Λαμόντ Κόλινς, ο οποίος ίδρυσε το μουσείο το 2020, δεν τα δείχνει απλώς. Τα βάζει στις χούφτες των πρόθυμων επισκεπτών.

«Είναι ένα τόσο εις βάθος εργαλείο μάθησης», λέει ο Collins. «Ανεξάρτητα από το πώς ακούμε τους ανθρώπους να αφηγούνται ιστορίες, πώς προσπαθούν να αλλάξουν την ιστορία, η πραγματικότητα των ιστοριών βρίσκεται μέσα σε αυτά τα δεσμά. Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την πραγματικότητα αυτού που νιώθεις μέσα σε αυτά τα δεσμά».

Για τους Ευρωπαίους και Αμερικανούς δουλεμπόρους, τα σιδερένια δεσμά θεωρούνταν απλώς εργαλεία που βοηθούσαν στη διεξαγωγή του διατλαντικού δουλεμπορίου. Τα δεσμά κατασκευάζονταν για τους καρπούς, τους αστραγάλους, τη μέση και τον λαιμό. Κατασκευάζονταν ακόμη και σε παιδικά μεγέθη. Τα χρησιμοποιούσαν με το ζόρι σε Αφρικανούς που είχαν απαχθεί και πωληθεί, οι οποίοι στοιβάζονταν βάναυσα σε πλοία, καθώς και σε σκλαβοπάζαρα στον Νότο. Το να βλέπεις ένα ποτήρι σκλάβους αλυσοδεμένους σε μια γραμμή ήταν συνηθισμένο.

Τα δεσμά ενίσχυαν τους σκλάβους ώστε να μην μπορούν ούτε καν να ονειρευτούν την ελευθερία. Ήταν τιμωρία και αποτρεπτικό μέσο. Ένα δεσμό με κολάρο είχε ακόμη και κουδούνια ή καρφιά για να βοηθά τους συλλέκτες σκλάβων να εντοπίζουν τους δραπέτες.

Πέρυσι, ένα βίντεο του Collins να βάζει αλυσίδες στους καρπούς μιας λευκής γυναίκας στο μουσείο τράβηξε την προσοχή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πιστεύει ότι αυτό συμβαίνει επειδή οι άνθρωποι θέλουν να μιλήσουν για την ιστορία μέσα από ένα φυλετικό πρίσμα, καθώς άλλοι συνεχίζουν να αντιστέκονται σε αυτήν.

«Αυτό που συνειδητοποίησα είναι ότι μερικές φορές πολλοί άνθρωποι νομίζουν ότι θέλουν να μάθουν την ιστορία. Αλλά θέλουν να μάθουν την ιστορία εντός των ορίων τους», λέει ο Κόλινς.

Λευκοί άνδρες και γυναίκες έχουν κλάψει αφού δοκίμασαν τα δεσμά. Κάποιοι αρνούνται ακριβώς τη στιγμή που ο Κόλινς ετοιμάζεται να τα σφίξει στους καρπούς τους.