Για «πολιτικούς που μιλούν για ανεξάρτητη και αποτελεσματική Δικαιοσύνη, μέχρι να θιγούν οι ίδιοι και μέχρι να πλησιάσεις τον στενό τους κύκλο» μιλά η Λάουρα Κοβέσι στο Politico, αναφερόμενη στην επίθεση που δέχθηκε από την Αθήνα.

Ένα εστιατόριο θέλησε να προσφέρει στους πελάτες του μία πιο υγιεινή εκδοχή του αγαπημένου λεβαντίνικου τυλιχτού, γνωστού ως σις ταούκ, τιμολογώντας το περίπου στα 13 δολάρια

Επτά χρόνια μετά την οικονομική κατάρρευση που έπληξε τον Λίβανο, η αντιπαράθεση για ένα σάντουιτς με κοτόπουλο ανέδειξε το ολοένα και μεγαλύτερο χάσμα ανάμεσα σε όσους εξακολουθούν να μπορούν να ξοδεύουν χωρίς περιορισμούς και σε εκείνους που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα.

Ένα μοντέρνο εστιατόριο υγιεινής διατροφής θέλησε να προσφέρει στους πελάτες του που προσέχουν τις θερμίδες μια πιο υγιεινή εκδοχή του αγαπημένου λεβαντίνικου τυλιχτού, γνωστού ως σις ταούκ (shish taouk). Έτσι, το The Glow Paradise παρουσίασε το «Chic Taouk», τιμολογώντας το περίπου στα 13 δολάρια, σχεδόν διπλάσια τιμή από εκείνη ενός συνηθισμένου σάντουιτς με κοτόπουλο στη Βηρυτό.

Λίβανος: Χρόνια οικονομικής αναταραχής, πολιτικής δυσλειτουργίας και συγκρούσεων

Το ακριβό λογοπαίγνιο προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, με επικριτές να κατηγορούν το εστιατόριο ότι χρεώνει υπερβολικά, σε μια χώρα όπου πολλά νοικοκυριά δυσκολεύονται να καλύψουν ακόμη και τις βασικές τους ανάγκες.

Ωστόσο, ενώ η συζήτηση συνεχιζόταν με ένταση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι πελάτες εξακολουθούσαν να αγοράζουν το προϊόν. Σύμφωνα με τον Χραγκ Τζεγκαλιάν, συνδιαχειριστή της επιχείρησης, το The Glow Paradise πούλησε περισσότερα από 20.000 σάντουιτς Chic Taouk μέσα σε μόλις 11 ημέρες. Ο ίδιος χαρακτήρισε τις διαδικτυακές αντιπαραθέσεις «φυσική διαφήμιση».

Λίβανος: Η αντιπαράθεση απέσπασε την προσοχή από τις επείγουσες κρίσεις

Ο Σάμι Νάντερ, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο Saint Joseph της Βηρυτού, δήλωσε ότι η μεγάλη προσέλευση στο The Glow Paradise δεν αποτυπώνει ολόκληρη την πραγματικότητα.

«Βλέπεις, λοιπόν, κόσμο στο εστιατόριο, αλλά αυτό που δεν βλέπεις είναι ότι τον περασμένο μήνα έκλεισαν 22 εστιατόρια», δήλωσε ο Νάντερ στο Reuters.

Η κοινότητα των χρηστών του Instagram στον Λίβανο διχάστηκε: ορισμένοι κατηγόρησαν το εστιατόριο για αισχροκέρδεια, ενώ άλλοι υποστήριξαν ότι το σάντουιτς απευθύνεται σε όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα να το αγοράσουν.

Κάποιοι αναρωτήθηκαν αν η ίδια η αντιπαράθεση αντανακλά λανθασμένες προτεραιότητες σε μια χώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με επείγουσες κρίσεις, από την ισραηλινή κατοχή μεγάλων τμημάτων του νότιου Λιβάνου έως τις χρόνιες κρίσεις στην ηλεκτροδότηση και την υδροδότηση.

Η οικονομική κατάρρευση του Λιβάνου το 2019 προκλήθηκε από δεκαετίες διαφθοράς και αλόγιστων δαπανών από την κυβερνώσα ελίτ. Έκτοτε, διαδοχικοί γύροι συγκρούσεων έχουν επιδεινώσει τις οικονομικές προοπτικές της χώρας.

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, το ΑΕΠ έχει μειωθεί σχεδόν κατά 40% από το 2019, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να ανέλθει στο 17,5%, καθώς η άνοδος των διεθνών τιμών της ενέργειας και των μεταφορών επιβαρύνει την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Το ποσοστό αυτό είναι υπερτετραπλάσιο του παγκόσμιου γενικού πληθωρισμού που είχε επισημάνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο τον Ιούλιο.

Τέσσερα στα πέντε νοικοκυριά στον Λίβανο δυσκολεύονται να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες, σύμφωνα με ανακοίνωση της UNICEF τον Σεπτέμβριο.

Λίβανος: «Οι άνθρωποι δεν μπορούν πλέον να τα βγάλουν πέρα»

Η μεσαία τάξη της χώρας έχει «εξαφανιστεί», δήλωσε ο Νάντερ, καθώς αποδιαρθρώθηκε από μια σειρά κρίσεων, μεταξύ των οποίων η κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος το 2019, η έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού το 2020 και δύο πόλεμοι μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια.

Οι μηνιαίοι λογαριασμοί από ιδιωτικούς παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι τροφοδοτούν πολλά νοικοκυριά και επιχειρήσεις κατά τις διακοπές ρεύματος στο προβληματικό εθνικό δίκτυο του Λιβάνου, αυξήθηκαν κατά σχεδόν 20% μόνο τον Αύγουστο του 2026. Σύμφωνα με τις τιμές ανά κιλοβατώρα που καθορίζει το υπουργείο Ενέργειας του Λιβάνου, οι χρεώσεις είναι πλέον σχεδόν 60% υψηλότερες σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους.

Για πολλούς, αυτό σημαίνει ότι η εξασφάλιση ηλεκτροδότησης όλο το 24ωρο κοστίζει πλέον αρκετές εκατοντάδες δολάρια τον μήνα, σε μια χώρα όπου ο κατώτατος μισθός έχει οριστεί στα 400 δολάρια.

«Τα πάντα έχουν γίνει ακριβά και οι άνθρωποι δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα», δήλωσε ο 53χρονος Φουάντ Φαχρεντίν, εργαζόμενος σε εστιατόριο στη γειτονική συνοικία Χάμρα. «Πλέον πληρωνόμαστε και μετά χρεωνόμαστε, μόνο και μόνο για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε».

Τα χρόνια οικονομικής αστάθειας, πρόσθεσε, έχουν δημιουργήσει «μια τάξη ανθρώπων που ζει και μια τάξη που δεν είναι νεκρή, αλλά περιμένει να πεθάνει εξαιτίας της αφόρητης κατάστασης στην οποία βρίσκεται».

Οι νέοι στην Ελλάδα, παρά τα εφόδια και τις σπουδές τους, ξεκινούν τη ζωή τους εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε χαμηλούς μισθούς, ακριβή στέγαση και μια Ευρώπη που τρέχει με διπλάσια ταχύτητα.

Οι δρόμοι των μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων φλέγονται τις τελευταίες εβδομάδες. Από το Παρίσι μέχρι τη Μαδρίτη, ένα μαζικό κύμα οργής και διαδηλώσεων σαρώνει την Ευρώπη, με τους νέους να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων.

Η νέα γενιά ξεσηκώνεται ενάντια στο δυσβάσταχτο κόστος ζωής, τα απλησίαστα ενοίκια, τους καθηλωμένους μισθούς και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών, διεκδικώντας το δικαίωμα σε ένα αξιοπρεπές μέλλον.

Τα πρόσφατα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το 2025 αποκαλύπτουν μια ζοφερή πραγματικότητα και εξηγούν απόλυτα την απόγνωση της νεολαίας. Και αυτό γιατί η χώρα μας φιγουράρει σταθερά στον πάτο της Ευρώπης, με τη νέα γενιά στην Ελλάδα να ζει σε νοικοκυριά που διαθέτουν σχεδόν το μισό εισόδημα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ο Alberto Alemanno, ειδικός στο δίκαιο της ΕΕ, πιστεύει ότι η περιγραφή των διαμαρτυριών ως «εφηβικής επανάστασης» είναι βαθιά παραπλανητική και τονίζει ότι οι διαμαρτυρίες των νέων σε όλη την Ευρώπη είναι πολύπλευρες.

Τι δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat

Πώς, λοιπόν, συγκρίνεται το εισόδημα των νοικοκυριών των νέων σε όλη την Ευρώπη; Ποια είναι η οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους; Και πώς συγκρίνεται η Ελλάδα με άλλες ευρωπαϊκές χώρες;

Πρόκειται για «το συνολικό εισόδημα ενός νοικοκυριού, μετά από φόρους και άλλες κρατήσεις, που είναι διαθέσιμο για δαπάνες ή αποταμίευση, διαιρούμενο με τον αριθμό των μελών του νοικοκυριού που μετατρέπονται σε εξισωμένους ενήλικες», σύμφωνα με την Eurostat. Αυτό περιλαμβάνει επίσης τα κοινωνικά επιδόματα.

Τα στοιχεία της Eurostat αφορούν νέους ηλικίας 18 έως 24 ετών. Τα στοιχεία δείχνουν το εισόδημα των νοικοκυριών στα οποία ζουν και όχι τι κερδίζουν οι ίδιοι οι νέοι.

Αισθητά χαμηλό το εισόδημα των νέων σε σχέση με τις χώρες του Νότου

Οι νέοι στην Ελλάδα ζουν σε νοικοκυριά με εισόδημα 719 ευρώ χαμηλότερο σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό της χώρας. Το διάμεσο εισόδημα των νοικοκυριών στα οποία ζουν νέοι στην Ελλάδα είναι 10.981, ενώ το διάμεσο εισόδημα για το σύνολο του πληθυσμού στη χώρα ανέρχεται σε 11.700 ευρώ.

Το εισόδημα των νέων στην Ελλάδα (10.981 ευρώ) είναι σχεδόν το μισό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των νέων, ο οποίος βρίσκεται στα 21.482 ευρώ.

Η Ελλάδα βρίσκεται αισθητά πίσω από άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, όπως η Ιταλία (20.315 ευρώ), η Ισπανία (19.338 ευρώ) και η Κύπρος (21.337ευρώ), ενώ κινείται σε ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα και από την Πορτογαλία (14.146 ευρώ).

Η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη μοίρα σε σχέση με τη Βουλγαρία (8.650 ευρώ), τη Σερβία (7.754 ευρώ), αλλά υπολείπεται από χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης όπως η Τσεχία (14.820 ευρώ) και η Πολωνία (13.455 ευρώ).

Πηγή: Eurostat

Η Ελβετία έχει το υψηλότερο μέσο ισοδύναμο εισόδημα νοικοκυριού για νέους, με 52.206 ευρώ. Ακολουθούν το Λουξεμβούργο (43.028 ευρώ) και η Αυστρία (37.299 ευρώ).

Η αναγκαστική συγκατοίκηση των νέων με τους γονείς τους

Η γραμματεία του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Νεολαίας σημείωσε ότι το εισόδημα είναι μόνο ένα μέρος της εξίσωσης. Σε ορισμένες χώρες, οι νέοι μπορεί να φαίνονται καλύτερα στα χαρτιά επειδή μένουν στο πατρικό σπίτι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αλλά πίσω από αυτά τα στοιχεία κρύβεται μια γενιά που δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να μετακομίσει, να νοικιάσει ή να αγοράσει ένα σπίτι και να χτίσει τη ζωή της μόνη της.

«Το παράδοξο είναι ότι οι νέοι μπορεί να φαίνονται καλύτεροι όταν εξαρτώνται από τις οικογένειές τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και φτωχότεροι όταν ζουν μόνοι τους», δήλωσε η γραμματεία στο Euronews Business.

Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται η αναλογία του διαθέσιμου εισοδήματος των νέων (18-24 ετών) σε σύγκριση με το εισόδημα του συνολικού πληθυσμού της κάθε χώρας για το 2025.

Κάθε τιμή κάτω από το 100% σημαίνει ότι οι νέοι ζουν σε νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα από τον εθνικό μέσο όρο της χώρας τους.

Πηγή: Eurostat

Για την Ελλάδα, ο πίνακας δείχνει τα εξής:

Το εισόδημα των νοικοκυριών στα οποία ζουν οι νέοι στην Ελλάδα βρίσκεται στο 93,9% του εισοδήματος του γενικού πληθυσμού της χώρας.

Οι νέοι στην Ελλάδα βρίσκονται σε ελαφρώς δυσμενέστερη οικονομική θέση σε σχέση με τον μέσο όρο της χώρας (έχουν περίπου 6% λιγότερο διαθέσιμο εισόδημα).

Η Ελλάδα βρίσκεται ελάχιστα πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (EU: 93,6%). Αυτό σημαίνει ότι η «ψαλίδα» μεταξύ της νέας γενιάς και των μεγαλύτερων στην Ελλάδα είναι σχεδόν ίδια με τον μέσο όρο ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αν και το 93,9% ακούγεται σχετικά «καλό» (δείχνει μικρή ανισότητα), στην πραγματικότητα οφείλεται στο ότι οι περισσότεροι νέοι στην Ελλάδα αναγκάζονται να μένουν μαζί με τους γονείς τους. Επειδή τα εισοδήματα υπολογίζονται ανά νοικοκυριό, το εισόδημα των γονιών «κρύβει» τη φτώχεια και τη χαμηλή αγοραστική δύναμη της Gen Z.

Αγοραστική δύναμη υπό το μηδέν για τους νέους στην Ελλάδα

Ο πίνακας που ακολουθεί αποτυπώνει ανάγλυφα την οικονομική πίεση που δέχεται η νέα γενιά στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το 2025, η πραγματική αγοραστική δύναμη των νέων ηλικίας 18 έως 24 ετών στην Ελλάδα βρίσκεται σε δραματικά χαμηλά επίπεδα.

Πηγή: Eurostat

Συγκεκριμένα, το διάμεσο εισόδημα των νοικοκυριών στα οποία ζουν οι νέοι στην Ελλάδα, όταν προσαρμοστεί με βάση το κόστος ζωής και τις τιμές των προϊόντων στη χώρα, ανέρχεται σε μόλις 12.775 Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (PPS).

Το νούμερο αυτό φέρνει την Ελλάδα στην 6η χαμηλότερη θέση σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι χαοτική, καθώς η μέση αγοραστική δύναμη ενός νέου στην ΕΕ διαμορφώνεται στις 21.077. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι ένας νέος στην υπόλοιπη Ευρώπη μπορεί να αγοράσει σχεδόν τα διπλάσια αγαθά και υπηρεσίες σε σχέση με έναν νέο που ζει στην Ελλάδα.

Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο απογοητευτική αν συγκρίνουμε την Ελλάδα με τις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, οι οποίες αντιμετωπίζουν παρόμοια οικονομικά προβλήματα.

Χώρες όπως η Κύπρος (22.995 PPS), η Ισπανία (21.275 PPS) και η Ιταλία (20.833 PPS) προσφέρουν στους νέους τους μια καθημερινότητα με πολύ μεγαλύτερη οικονομική άνεση, αφού η αγοραστική τους δύναμη ξεπερνάει ή αγγίζει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ακόμα και η Πορτογαλία βρίσκεται αισθητά πιο ψηλά από την Ελλάδα, με 16.267 PPS.

Στον αντίποδα, οι μόνες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καταγράφουν χαμηλότερες επιδόσεις από την Ελλάδα είναι η Ουγγαρία με 11.665 PPS και η Ρουμανία με 11.369 PPS. Κάτω από την Ελλάδα βρίσκονται επίσης ορισμένες χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Σερβία (11.500 PPS), η Τουρκία (11.305 PPS), το Μαυροβούνιο, η Βόρεια Μακεδονία και η Αλβανία.

Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι στην Ελλάδα, η νέα γενιά έρχεται αντιμέτωπη με έναν ασφυκτικό συνδυασμό χαμηλών εισοδημάτων και πολύ υψηλού κόστους ζωής.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι περισσότεροι Έλληνες νέοι αδυνατούν να καλύψουν τα έξοδα της καθημερινότητας, να νοικιάσουν δικό τους σπίτι και να ανεξαρτητοποιηθούν οικονομικά, με αποτέλεσμα να παρατείνουν για χρόνια τη διαμονή τους στο πατρικό τους.

Γιατί πρέπει να κοιτάξουν πέρα ​​από το εισόδημα

Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας ζητά να δούμε πέρα ​​από το απλό εισόδημα και να λάβουμε υπόψη την ιδέα του κοινωνικού μισθού: την προσιτή στέγαση, τις δημόσιες υπηρεσίες, την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη και την κοινωνική προστασία που καθορίζουν πόσο μακριά φτάνουν στην πραγματικότητα τα εισοδήματά μας.

«Μια αξιοπρεπής ζωή δεν θα πρέπει να εξαρτάται μόνο από έναν καλό μισθό ή από την οικογενειακή περιουσία στην οποία μπορεί κανείς να βασιστεί. Απαιτεί αξιοπρεπείς μισθούς παράλληλα με ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες που καθιστούν τα απαραίτητα προσιτά», ανέφερε η γραμματεία.