ενημέρωση 11:55, 14 May, 2026

Βρέθηκε το βρακί της Ωραίας Ελένης

Μετά την φοβερή ανακάλυψη της Αμφίπολης -όπου βρέθηκε ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου αλλά ακούγονται φωνές μέσα από τον τάφο, οπότε μάλλον ο Αλέξανδρος ζει ακόμα-, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν το κρασοπότηρο του Περικλή στην Κηφισιά, δίπλα στο ταψί με τα γαλακτομπούρεκα του Βάρσου.

Οι αρχαιολόγοι είναι βέβαιοι πως το κρασοπότηρο ήταν του Περικλή γιατί γράφει πάνω το όνομά του, και στην αρχαία Αθήνα ο Περικλής ήταν ένας και δεν είχε επίθετο, αφού οι αρχαίοι Αθηναίοι ήταν σαν τις Κύπριες τραγουδίστριες.

Αν κάποιος αναρωτιέται γιατί το όνομα του Περικλή ήταν γραμμένο πάνω στο κρασοπότηρο, η απάντηση είναι πως ο Περικλής ήταν κρασοπατέρας και μπεκρούλιαζε όλη μέρα, οπότε σε κάθε καπηλειό της Αθήνας είχε κι από ένα ποτήρι, για να μην του βάζει ο κάπελας σε άλλα ποτήρια που μπορεί να ήταν βρόμικα και να κολλούσε ο Περικλής καμιά σύφιλη, αφού τότε σέρνονταν και πολλές αρρώστιες.

Βέβαια, πάνω στο κρασοπότηρο του Περικλή υπάρχουν άλλα πέντε ονόματα αλλά μπορεί αυτοί να ήταν τίποτα γκόμενοι του Περικλή -αφού οι αρχαίοι Αθηναίοι δεν είχαν ερωτικά ταμπού και μικροαστικές προκαταλήψεις-, οπότε ο Περικλής τους επέτρεπε να πίνουν από το ποτήρι του.

Όμως, η είδηση που έχει συγκλονίσει την Ελλάδα είναι πως βρέθηκε το βρακί της Ωραίας Ελένης μέσα σε ένα χωράφι στην Σπάρτη.

Αν και οι αρχαίοι Έλληνες δεν φορούσαν εσώρουχα -οι γυναίκες, όταν είχαν περίοδο τάπωναν το πράμα τους με μια πέτρα-, οι αρχαιολόγοι είναι βέβαιοι πως πρόκειται για την κιλότα της Ωραίας Ελένης, αφού στο μπροστινό μέρος είναι κεντημένο το όνομά της και στο πίσω μέρος γράφει «Όλοι οι καλοί χωράνε».

Το βρακί είναι σε άριστη κατάσταση γιατί η Ελένη πηδιόταν συνέχεια και δεν προλάβαινε να το φορέσει.

Εικάζεται πως το βρακί ήταν δώρο του Πάρι στην Ελένη αλλά το φορούσε πού και πού και ο Μενέλαος.

Ήδη, χιλιάδες τηλεοπτικά συνεργεία από όλες τις χώρες του κόσμου κατακλύζουν την Σπάρτη, για να παρουσιάσουν σε δισεκατομμύρια τηλεθεατές το βρακί της Ωραίας Ελένης.

Μετά τον τάφο του Μεγαλέξανδρου, το κρασοπότηρο του Περικλή και το βρακί της Ωραίας Ελένης, οι αρχαιολόγοι υποστηρίζουν πως έχουν ανακαλύψει το κομπολόι του Αγαμέμνονα, το γιογιό της Ιφιγένειας και τον δονητή της Κλυταιμουνήστρας.

Πηγή : πιτσιρίκος

Τα αγαπημένα βιβλία των λογοκριτών

Βιβλία που λογοκρίθηκαν επί Χούντας και δικτατορίας Μεταξά

Σε περιόδους δημοκρατίας, οι όποιες – συνήθως αποτυχημένες – απόπειρες διωγμών βιβλίων και συγγραφέων αφορούσαν σε περιπτώσεις «βλασφημίας», ανάμεσά τους ο «Τελευταίος Πειρασμός» του Καζαντζάκη και το κόμικ «Η Ζωή του Ιησού» του Γκέρχαρντ Χάντερερ. Σε περιόδους επιβολής δικτατορικών καθεστώτων, όμως, αλλάζουν τα πράγματα. Τόσο στη δικτατορία του Μεταξά, όσο και στην επταετή δικτατορία των συνταγματαρχών, βιβλία και συγγραφείς μπήκαν στη μαύρη λίστα. Ποια ήταν τα βιβλία που απαγορεύτηκαν από τις δύο δικτατορίες που βίωσε η Ελλάδα τον 20ο αιώνα;

Μεταξάς: Όταν καίγονταν τα βιβλία

Η φασιστικών αποχρώσεων δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά (1936-1941) δεν διακρίθηκε για την ιδιαίτερη αγάπη της προς όσα βιβλία θεωρούνταν αντίθετα προς τις αρχές του κράτους. Ακολουθώντας το γερμανικό παράδειγμα, ο Μεταξάς διέταξε τη δημόσια καύση των σχετικών «αντεθνικών» βιβλίων. Μεταξύ των βιβλίων που απαγορεύτηκαν εκείνη την περίοδο:

- Η «Ζωή εν Τάφω» του Στρατή Μυριβήλη, πιθανώς επειδή ήταν αντιπολεμικό βιβλίο
- Η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, έργο που κατεξοχήν στρέφεται κατά της εξουσίας (γενικότερα, όπως θα φανεί παρακάτω, η αρχαία γραμματεία βρέθηκε στο στόχαστρο του καθεστώτος)
- Έργα του Πλάτωνα, του Θουκυδίδη και του Ξενοφώντα. Υπήρξε ρητή διαταγή να μη διδαχθεί ο «Επιτάφιος» του Περικλή στα σχολεία, για να μην τον εκλάβουν οι μαθητές ως έμμεση αποδοκιμασία των μηχανισμών του κράτους
- Για προφανείς λόγους, το συνολικό έργο του Καρλ Μαρξ, καθώς και άλλα βιβλία με μαρξιστικό περιεχόμενο
- Η «Καταγωγή των Ειδών» του Δαρβίνου, έργο που απαγορεύτηκε κατά περιόδους ανά τον κόσμο και συνάντησε αντιδράσεις από την Εκκλησία, συντηρητικούς φορείς κλπ., λόγω της θεωρίας του Δαρβίνου περί συγγένειας του ανθρώπου με τον πίθηκο
- Έργα του Σίγκμουντ Φρόιντ (προφανώς οι ψυχοσεξουαλικές θεωρίες του κρίθηκαν ανήθικες), του Τζορτζ Μπέρναρντ Σο (λόγω του κοινωνικού σχολιασμού των έργων του), του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, του Ανατόλ Φρανς, του Χάινριχ Χάινε, των Μαξίμ Γκόρκι, Λέον Τολστόι και Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι (και μόνο η εθνικότητά τους ήταν αρκετή), του Γκαίτε και του Ιμάνουελ Καντ.

Δικτατορία 1967-1974: Στο στόχαστρο οι αριστεροί συγγραφείς

Την περίοδο 1967-1974, η δικτατορία των συνταγματαρχών ταυτίστηκε, μεταξύ άλλων, με τη λέξη «λογοκρισία». Λογοκρισία στη μουσική, τα τραγούδια, τις ταινίες, τα σχολικά και πανεπιστημιακά συγγράμματα. Λογοκρισία στο θέατρο (στο Εθνικό μοιράστηκε λίστα με τα επιτρεπτά έργα). Και φυσικά λογοκρισία και στα… εξωσχολικά βιβλία.

Η χούντα απαγόρευσε πολλά βιβλία και συνέταξε μαύρες λίστες, ιδίως με όσους συγγραφείς θεωρούνταν φιλικά προσκείμενοι στο σοβιετικό καθεστώς. Όσα βιβλία ελέγχονταν και κρινόταν αναγκαίο να λογοκριθούν, έφεραν και την αντίστοιχη σήμανση: μία σφραγίδα «Έχει λογοκριθεί» που πρακτικά μεταφραζόταν σε «εγκρίνεται με όποιες αλλαγές θεωρήσει αναγκαίες ο λογοκριτής». Η ψύχωση με τους Σοβιετικούς επεκτάθηκε και στα σοβιετικά ονόματα, που απαγορεύονταν να εμφανιστούν σε βιβλία. Απαγορεύθηκε επίσης στους συγγραφείς να τονίζουν ή να υπογραμμίζουν τη λέξη «κόκκινος» στα βιβλία τους, λόγω των κομμουνιστικών συνειρμών που εξέγειρε!

Πολλοί αριστεροί Έλληνες συγγραφείς υπέφεραν αυτή την περίοδο. Μεταξύ αυτών, η αυτοεξόριστη Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ, της οποίας χειρόγραφα βιβλίων καταστράφηκαν από τη χούντα, ο Άρης Αλεξάνδρου, ο Τίτος Πατρίκιος, η Έλλη Αλεξίου, που τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό και της απαγορεύτηκε το 1973 να ανεβάσει στο θέατρο το «Μια ημέρα στο γυμνάσιο», ο Κώστας Μουρσελάς για τα έργα του «Στάση λεωφορείου» και «Το αυγό», ο Ιάκωβος Καμπανέλλης για το εμφανώς αντιδικτατορικό «Το μεγάλο μας τσίρκο» (1973), με φυλάκιση μάλιστα των συντελεστών της παράστασης του τελευταίου (Κ. Καζάκος, Τ. Καρέζη) και πολλοί άλλοι. Ο Γιάννης Ρίτσος συνελήφθη το καλοκαίρι του 1967 για τα πολιτικά του φρονήματα.

Δεν έλειψαν και οι προσαγωγές συγγραφέων για συγκεκριμένα έργα τους που κρίθηκαν πως έχουν «άσεμνο περιεχόμενο». Ο Νίκος Κάσδαγλης δικάστηκε τον Απρίλιο του 1970 για το «άσεμνο» μυθιστόρημά του «Εγώ είμι Κύριος ο Θεός σου» (1961) και αθωώθηκε. Ομοίως αθωώθηκε και ο Μένης Κουμανταρέας που είχε οδηγηθεί στο δικαστήριο για τη συλλογή διηγημάτων του «Το αρμένισμα» (1967). Περισσότερο ταλαιπωρήθηκε ο Ηλίας Πετρόπουλος με τα ιδιαίτερα προχωρημένα για την εποχή γραπτά του. Για το βιβλίο του «Ρεμπέτικα τραγούδια», που δεν έφερε καν σφραγίδα λογοκρισίας, δικάστηκε και καταδικάστηκε το 1968 σε πεντάμηνη φυλάκιση. Το 1972 φυλακίστηκε για το τολμηρό για την εποχή «Καλιαρντά» (1971) αλλά και για το ποίημά του «Σώμα».

Το Νοέμβρη του 1969, σταμάτησε η προληπτική λογοκρισία των βιβλίων με τη θέσπιση ενός καινούριου νόμου, που επέτρεπε στους ίδιους τους συγγραφείς και τους εκδότες να λογοκρίνουν ή να απαγορεύουν μόνοι τους τη δουλειά τους. Κάθε καινούριο βιβλίο που εκδιδόταν υποχρεούταν επίσης να έχει έναν τίτλο που να αντιστοιχεί με ακρίβεια στα περιεχόμενά του: οι μεταφορικοί ή κρυπτικοί τίτλοι κρίθηκαν επικίνδυνοι. Στο μεταξύ, συντάχθηκε μία λίστα με περίπου 760 βιβλία από περίπου 200 συγγραφείς που κρίθηκαν απαγορευμένα. Μεταξύ αυτών, βιβλία του Ονορέ ντε Μπαλζάκ, των υπαρξιστών Ζαν Πολ Σαρτρ και Σιμόν ντε Μποβουάρ, του Τολστόι, του Σέξπιρ, όλες οι αρχαίες τραγωδίες και κωμωδίες (για παράδειγμα, η «Λυσιστράτη») και ακόμα και τα απομνημονεύματα ηρώων της Ελληνικής Επανάστασης όπως ο Κολοκοτρώνης και ο Καραϊσκάκης! «Επικίνδυνα» για το καθεστώς βιβλιοπωλεία υποχρεώθηκαν να κλείσουν.

Ακριβώς 40 χρόνια πριν, το 1972, η ελληνική λογοκρισία έκανε – τρόπον τινά – τον γύρο του κόσμου, όταν απασχόλησε ένα από τα άρθρα του νεοσύστατου τότε περιοδικού Index on Censorship, του μοναδικού περιοδικού αφιερωμένου αποκλειστικά στο φαινόμενο της λογοκρισίας (έκτοτε έχει διακριθεί πολλάκις για τη δράση και το έργο του). Το παρθενικό τεύχος του περιοδικού ήταν αφιερωμένο στη λογοκρισία σε χώρες με ολοκληρωτικά καθεστώτα, όπως η Πορτογαλία και φυσικά η Ελλάδα.

Το περιοδικό δημοσίευσε επίσης μία λίστα με βιβλία που απαγορεύονταν ή λογοκρίνονταν εκείνη την περίοδο στην Ελλάδα, βάσει μίας καινούριας λίστας που είχε συνταχθεί τον Οκτώβριο του 1971. Δίπλα στον τίτλο του απαγορευμένου βιβλίου και του συγγραφέα του αναγράφεται και ο λόγος της απαγόρευσης. Μπορεί να δει κανείς πως η επιλογή έγινε με γνώμονα κυρίως τον συγγραφέα και όχι τον βιβλίο. Οι blacklisted συγγραφείς (ή σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως π.χ. σε ένα βιβλίο του Χαριλάου Τρικούπη, ο μεταφραστής ή ο επιμελητής) είναι όσοι θεωρήθηκαν αριστεροί. (Διάβασε ολόκληρο το σχετικό άρθρο εδώ).

Στη λίστα με εγχώριους συγγραφείς βρίσκουμε τα «12 μαθήματα για τον κινηματογράφο» του Βασίλη Ραφαηλίδη («επειδή ο συγγραφέας είναι κομμουνιστής»), τον «Φόβο της ελευθερίας» του Δημήτρη Μαρωνίτη που είχε διαφύγει την περίοδο εκείνη στο εξωτερικό («λόγω του αντικυβερνητικού του περιεχόμενου»), «Δημοτικισμός και παιδεία» του (ήδη εκλιπόντος τότε) παιδαγωγού Αλέξανδρου Δελμούζου («επειδή η δουλειά του μπορεί να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης στα χέρια της κρυπτοκομμουνιστικής Ελληνοευρωπαϊκής Κίνησης Νέων»), την «Αλήθεια για τους Έλληνες Πολιτικούς» του Γεωργίου Ράλλη («δεξιός πολιτικός αλλά αντικυβερνητικό περιεχόμενο»), μία βιογραφία του Γεωργίου Παπανδρέου και απομνημονεύματα του Κολοκοτρώνη (με επιμέλεια του αριστερού Τάσου Βουρνά, που εξηγεί την αναπάντεχη αυτή λογοκρισία ενός βιβλίου αφιερωμένου στη ζωή ενός αγωνιστή του 1821).

Από βιβλία ξένων συγγραφέων εντοπίζουμε στη λίστα το «Έρως και πολιτισμός» του Χέρμπερτ Μαρκούζε («επειδή ο συγγραφέας ανήκει στη νέα αριστερά»), τη «Ζωή του Γαλιλαίου» και «Τρόμος και αθλιότητα του Τρίτου Ράιχ» του Μπέρτολτ Μπρεχτ («κομμουνιστής»), την «Κυρία με το σκυλάκι και άλλες ιστορίες» του Άντον Τσέχοφ («σκόπιμη προβολή της ρωσικής λογοτεχνίας»), την «Ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης» του Τρότσκι, «Μ’ανοιχτά χαρτιά» του Λουίς Αραγκόν («κομμουνιστικό περιεχόμενο»), τα «Προβλήματα οντολογίας και πολιτικής» του μαρξιστή Γκέοργκ Λούκατς και «Τι είναι λογοτεχνία;» του Ζαν-Πολ Σαρτρ.

Η στιγμή της κυκλοφορίας του περιοδικού δεν είναι τυχαία: είχε μόλις προηγηθεί η δημοσίευση ενός άρθρου στο «Βήμα» που κατήγγειλε την ύπαρξη μίας «μαύρης λίστας» συγγραφέων και βιβλίων, αναφέροντας μάλιστα πως είχε μοιραστεί  σε βιβλιοπωλεία προς συμμόρφωση. Το σχετικό άρθρο βασίστηκε σε πληροφορίες του Αμερικανού δημοσιογράφου Χένρι Καμ και δημοσίευσε τη σχετική λίστα – με περίπου 120 βιβλία. Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και εκπρόσωπος Τύπου της κυβέρνησης Βύρων Σταματόπουλος αρνήθηκε, σε σχετική ερώτηση των New York Times, την ύπαρξη μίας τέτοιας λίστας, αν και επισήμανε πως προβλέπεται συνταγματικά (άρθρο 14) η λήψη μέτρων για την αποφυγή της κομμουνιστικής προπαγάνδας, αφού «ο κομμουνισμός είναι ο χειρότερος εχθρός της δημοκρατίας».

Φυσικά, ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιο, και όπως μπορεί να δει κανείς και στα παρακάτω σκαναρισμένα κείμενα από το Index on Censorship, μια χαρά υπήρχε λίστα λογοκριμένων επί χούντας…

 

Πηγή : tvxs

«Δείπνο Ηλιθίων» - Η κλασσική γαλλική κωμωδία καταστάσεων

Μία από τις πιο κλασσικές γαλλικές κωμωδίες όλων των εποχών, το «Δείπνο Ηλιθίων» (Le Diner De Cons / The Dinner Game) του Φρανσίς Βεμπέρ κυκλοφορεί αυτή την εβδομάδα στις Κινηματογραφικές Αίθουσες σε επανέκδοση. Πρόκειται για μία έξυπνη κωμωδία με γρήγορους διαλόγους και συχνές εναλλαγές καταστάσεων, που κέρδισε κοινό και κριτικούς. Παράλληλα η εμπορική της επιτυχία είχε ως αποτέλεσμα να υπάρξει και αμερικανικό ριμέικ, χωρίς όμως ανάλογο αισθητικό αποτέλεσμα...

Κάθε Τετάρτη, ο Πιερ (Τιερί Λερμίτ - Thierry Lhermitte) και οι φίλοι του, διοργανώνουν μια εκκεντρική συνάντηση την οποία αποκαλούν «Δείπνο Ηλιθίων». Ο καθένας τους προσκαλεί στο δείπνο αυτό, τον πιο ηλίθιο άνθρωπο που έχει συναντήσει κατά τη διάρκεια της εβδομάδας. Αυτός που έχει φέρει μαζί του τον πιο χαζό προσκεκλημένο, ανακηρύσσεται νικητής της εβδομάδας.

Όλα όμως θα αλλάξουν όταν ο Πιέρ θα προσκαλέσει στο δείπνο τον αγαθό και καλόκαρδο Φρανσουά (Ζακ Βιλερέ - Jacques Villeret), ο οποίος εργάζεται ως υπάλληλος της τοπικής εφορίας...

Η κλασσική κωμική επιτυχία από τη Γαλλία - που μεταξύ άλλων έχει εμπνεύσει το αμερικάνικο ριμέικ καθώς και το αντίστοιχο θεατρικό έργο που έχει παιχτεί σε εκατοντάδες πόλεις ανά τον κόσμο - έρχεται να μας δροσίσει τα βράδια του Αυγούστου, αποτελώντας ιδανική προβολή σε κάποιο θερινό σινεμά.

Ο Φρανσίς Βεμπέρ, υπογράφει τόσο το σενάριο όσο και τη σκηνοθεσία στο φιλμ «Δείπνο Ηλιθίων» (Le Diner De Cons / The Dinner Game) του 1998. Ο Βεμπέρ, γνωστός κυρίως για τα σενάρια του όπως το «Κλουβί με τις Τρελές» (La Cage aux Folles) του 1978, για το οποίο κέρδισε και μία υποψηφιότητα για Όσκαρ, αλλά και το «Φτερά και Πούπουλα» (The Birdcage) του 1996, σε σκηνοθεσία του Mike Nichols.

Παράλληλα και ο ίδιος ο Φρανσίς Βεμπέρ έχει σκηνοθετήσει μέχρι σήμερα δώδεκα μεγάλου μήκους ταινίες, με ποιο γνωστές εκ των οποίων το "The Goat" του 1981, με τους Pierre Richard και Gérard Depardieu, το "Out on a Limb" του 1992, με τους Matthew Broderick, Jeffrey Jones, Heidi Kling, αλλά και το πιο πρόσφατο "The Closet" του 2001, με πρωταγωνιστές τους: Daniel Auteuil, Gérard Depardieu και Thierry Lhermitte.

Το φιλμ «Δείπνο Ηλιθίων» (Le Diner De Cons / The Dinner Game) απτελεί την όγδοη κατά σειρά μεγάλου μήκους δημιουργία του Φρανσίς Βεμπέρ και στους πρωταγωνιστικούς ρόλους συναντάμε τους ηθοποιούς: Τιερί Λερμίτ, Ζακ Βιλερέ και Φρανσίς Ουστέρ.

Ο ηθοποιός Τιερί Λερμίτ (Thierry Lhermitte), ο οποίος φέτος ήταν υποψήφιος για το βραβείο Lumiere, για την ερμηνεία του στην ταινία "The French Minister" (2013) του Bertrand Tavernier, έχει μία αξιόλογη φιλμογραφία ενώ είχε ξανασυνεργαστεί και το 2001 με τον Φρανσίς Βεμπέρ, στο φιλμ "The Closet" (2001), που προαναφέραμε.

Ο Ζακ Βιλερέ (Jacques Villeret), το 1979 κέρδισε το βραβείο César στην κατηγορία Β' Ανδρικού Ρόλου για τη συμμετοχή του στην ταινία "Robert et Robert" (1978). Πέντε χρόνια αργότερα, ο Βιλερέ ήταν υποψήφιος για βραβείο César και πάλι στην κατηγορία Β' Ανδρικού Ρόλου για τη συμμετοχή του στην ταινία "Garçon!" (1983). Η ερμηνεία του στην ταινία «Δείπνο Ηλιθίων» του χάρισε το 1999 τόσο το βραβείο César στην κατηγορία Α' Ανδρικού Ρόλου, όσο και το βραβείο Lumiere.

Η ταινία του Φρανσίς Βεμπέρ, υπήρξε σπουδαία εμπορική αλλά και καλλιτεχνική επιτυχία, η οποία ήτανυποψήφια το 1999 για έξι βραβεία César. Κατέφερε να αποσπάσει τρεις τιμητικές διακρίσεις στις κατηγορίες: Α' Ανδρικού Ρόλου για τον Ζακ Βιλερέ, Β' Ανδρικού Ρόλου για τον Daniel Prévost και Καλύτερου σεναρίου για τον Φρανσίς Βεμπέρ.

Το 2010 γυρίστηκε το αμερικανικό ριμέικ της ταινίας «Δείπνο Ηλιθίων» με τον τίτλο "Dinner for Schmucks" σε σκηνοθεσία του Jay Roach. Στο φιλμ πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Steve Carell, Paul Rudd, Stephanie Szostak και ο Zach Galifianakis. Όμως το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα ήταν πολύ κατώτερου του πρωτότυπου, όπως εξάλλου συχνά πυκνά συμβαίνει σε ανάλογες περιπτώσεις...

Το φιλμ «Δείπνο Ηλιθίων» (Le Diner De Cons / The Dinner Game) του Φρανσίς Βεμπέρ (Γαλλία - 1998), είναι μία έξυπνη, σπιρτόζικη κωμωδία, ιδανική επιλογή για προβολή σε θερινό σινεμά και από την Πέμπτη 14 Αυγούστου, κυκλοφορεί στις Κινηματογραφικές Αίθουσες σε διανομή από την Odeon.

 

Έτος: 1998 | Χώρα: Γαλλία | Διάρκεια: 80 λεπτά | Σκηνοθεσία: Francis Veber | Σενάριο: Francis Veber | Παίζουν: Thierry Lhermitte, Jacques Villeret, Francis Huster

 
 
 
 
 
Πηγή : tvxs
  • Κατηγορία ART-DISING
  • 0

Στη μαγική απεραντοσύνη του Αιγαίου

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 τα καταγάλανα νερά της Αμοργού και της Ιου έγιναν διάσημα ανά την υφήλιο χάρη στην επιτυχία της ευρωπαϊκής ταινίας «Απέραντο γαλάζιο». Με τα χρόνια απέκτησε διαστάσεις μύθου, λόγος για τον οποίο την εντάξαμε στην σειρά παρότι δεν ήταν παραγωγή του Χόλιγουντ
Στη μαγική απεραντοσύνη του Αιγαίου
Σκηνή από την παιδική ηλικία του Ζακ και του Ενζο γυρισμένη στο Μαγγανάρι της Ιου
 
Σκηνή από την παιδική ηλικία του Ζακ και του Ενζο γυρισμένη στο Μαγγανάρι της Ιου
Ειδυλλιακό το φόντο για τους πρωταγωνιστές του «Απέραντου γαλάζιου» Ζαν Μαρκ Μπαρ και Ζαν Ρενό
Χαρακτηριστικό στιγμιότυπο της Ζοζεφίν και του Ζακ (Ζαν Μαρκ Μπαρ) στο «Απέραντο γαλάζιο»
Το ναυάγιο του «Ολυμπία» στην Αμοργό παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία
Ο διάσημος δύτης Ζακ Μαγιόλ (1927 - 2001) συμμετείχε στη συγγραφή του σεναρίου και υπήρξε σύμβουλος παραγωγής
5  φωτογραφίες
«Ολοι μας που έχουμε δει τουλάχιστον από μια φορά την ταινία του Λικ Μπεσόν"Απέραντο γαλάζιο" έχουμε αναρωτηθεί πώς είναι δυνατόν ο άνθρωπος να μπορεί να καταδυθεί με μια μόνο ανάσα τόσο βαθιά» αναρωτιέται ο λέκτορας και διακεκριμένος δύτης Γιώργος Σακκάς. Είναι αλήθεια. Καμία άλλη ταινία μυθοπλασίας δεν έχει καταφέρει να μπει τόσο βαθιά μέσα στον ψυχισμό του δύτη. Και καμία άλλη ταινία δεν έχει μπορέσει να μπει στη συνείδηση εκατομμυρίων θεατών σε όλο τον κόσμο και να τους κάνει κοινωνούς αυτής της παράξενης σχέσης δύτη - θάλασσας σε ένα extreme σπορ στο οποίο ο αθλητής με μόνα όπλα τα χέρια και τα πόδια του και με μόνο μια ανάσα, θα πρέπει να καταδυθεί όσο πιο βαθιά μπορεί και να επιστρέψει στην επιφάνεια. Η ελληνική θάλασσα έχει παίξει τεράστιο ρόλο σε όλα τα παραπάνω, καθότι το μεγαλύτερο μέρος του «Απέραντου γαλάζιου» είναι η απεραντοσύνη του γαλάζιου Αιγαίου Πελάγους. Ολα ξεκίνησαν από μια πραγματικότητα· τη ζωή και τις δραστηριότητες των διάσημων αθλητών ελεύθερης κατάδυσης Ζακ Μαγιόλ και Ενζο Μαγιόρκα. Το μυθοπλαστικό σενάριο της ταινίας (ο Μπεσόν συνεργάστηκε με τέσσερις ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου του Μαγιόλ) είναι εμπνευσμένο από τις ζωές των δυο ανδρών και ο πυρήνας της ιστορίας που αφηγείται η ταινία ο ανταγωνισμός τους. Ξεκινώντας από τα παιδικά χρόνια τους με ασπρόμαυρες σκηνές γυρισμένες στο νότιο άκρο του νησιού της Ιου όπου βρίσκεται ο μικρός παραθαλάσσιος οικισμός Μαγγανάρι (γνωστός για την υπέροχη παραλία του η οποία ανήκει στις πιο διάσημες του νησιού), η ταινία σιγά-σιγά θα μεταφερθεί στην Αμοργό που χάρη στο «Απέραντο γαλάζιο» απέκτησε χιλιάδες θαυμαστές.
 
Ερωτευμένος με τη θάλασσα
Το ότι η σχέση Μαγιόλ (Ζαν Μαρκ Μπαρ) - Μαγιόρκα (που στην ταινία λέγεται Μολινάρι και έχει το πρόσωπο του Ζαν Ρενό) έγινε η ραχοκοκαλιά του «Απέραντου γαλάζιου» οφείλεται στο ότι από παιδί ακόμη ο μετέπειτα διάσημος γάλλος σκηνοθέτης και παραγωγός Λικ Μπεσόν είχε τρέλα με τη θάλασσα και τις καταδύσεις. Οι γονείς του Μπεσόν ήταν εκπαιδευτές καταδύσεων και ο γεννημένος στις 18 Μαρτίου 1959 στο Παρίσι σκηνοθέτης πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του ακολουθώντας τους σε διάφορα μέρη του κόσμου, ένα από τα οποία ήταν η Κέρκυρα όπου εργάστηκαν στο Club Med. Σιγά-σιγά ο Μπεσόν απέκτησε πολλές γνώσεις γύρω από τις καταδύσεις και μάλιστα εμφανίζεται στην ταινία του κρατώντας τον μικρό ρόλο-πέρασμα ενός δύτη. Προτού άλλωστε ακολουθήσει καριέρα στον κινηματογράφο, ο Μπεσόν ονειρευόταν μια καριέρα θαλάσσιου βιολόγου. Ωστόσο, στην ηλικία των 17 υπέστη ατύχημα κατά τη διάρκεια μιας δύσκολης κατάδυσης με αποτέλεσμα να μην μπορεί πια να κάνει καταδύσεις. «Το μεγαλύτερο μέρος της παιδικής ηλικίας μου το πέρασα μέσα στο νερό» έχει πει ο ίδιος ο σκηνοθέτης. Δεν πρέπει να μας προκαλεί εντύπωση που το «Απέραντο γαλάζιο», όπως και μια άλλη, εντελώς διαφορετική ταινία του, το «Πέμπτο στοιχείο», είναι δυο σχέδια που τον απασχολούσαν από τα εφηβικά χρόνια του, όταν ο Μπεσόν σκότωνε την ανία του στο σχολείο με τρομερά δείγματα δημιουργικότητας. Εγραφε προσχέδια σεναρίων και σχεδίαζε storyboards. Εκείνο το διάστημα ζούσε μεταξύ Ελλάδας και Γιουγκοσλαβίας, έχοντας επανειλημμένα εκφράσει τα φιλελληνικά του αισθήματα. Αργότερα εγκαταστάθηκε στο Παρίσι και όταν ενηλικιώθηκε άρχισε να προσαρμόζεται στην αστική ζωή και ενώ ο κινηματογράφος τον είχε πλέον σκλαβώσει δεν ξέχασε ποτέ μία από τις πρώτες του αγάπες.
 
Το ναυάγιο του «Ολυμπία»
Ο φυσικός σκηνικός χώρος στο «Απέραντο γαλάζιο», η τοποθεσία όπου επρόκειτο να γυριστεί η ταινία, υπήρξε όχι απλώς σημαντικός αλλά πρωταρχικός παράγοντας για τη δημιουργία της. Ετσι μπαίνει στη μέση η Ελλάδα. Με την εξαίρεση των σκηνών της Ιου, το μεγαλύτερο (και ελκυστικότερο) κομμάτι της ταινίας γυρίστηκε στη διάσημη παραλία της Αγίας Αννας, κάτω από το Μοναστήρι της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας στην Αμοργό. Το μέρος, όπως άλλωστε όλα τα μέρη γυρισμάτων της ταινίας (στη Σικελία, στις Παρθένες Νήσους κ.α.) ήταν επιλογή του ιδίου του Μπεσόν, ο οποίος πέρα από τη σχολαστική φροντίδα που επιδεικνύει για κάθε λεπτομέρεια όλων των ταινιών του (χάρισμα για το οποίο θεωρείται και ένας από τους καλύτερους κινηματογραφικούς παραγωγούς της Ευρώπης), μπορούσε να έχει και προσωπική άποψη για τα νερά του νησιού, καθότι ο ίδιος ο Μαγιόλ εργάστηκε στο «Απέραντο γαλάζιο» ως σύμβουλος παραγωγής. Ωστόσο, ένας από τους λόγους που οδήγησαν τον Μπεσόν στην απόφαση να γυρίσει την ταινία στην Αμοργό ήταν το ναυάγιο του πλοίου «Ολυμπία». Μετά τη λεηλασία του από πειρατές το «Ολυμπία» κατέληξε σε έναν όρμο στο δρόμο προς την Καλοταρίτισσα όπου ο Μπεσόν το είδε και με μια λέξη το ερωτεύθηκε χρησιμοποιώντας το σε σκηνές της ταινίας.

Χάρη στη σύλληψη του Μπεσόν, την οποία υπηρέτησε πιστά ο διευθυντής φωτογραφίαςΚάρλο Βαρίνι, η Αμοργός αναδύθηκε μέσα από το απέραντο, αιγαιοπελαγίτικο γαλάζιο και κάτω από το εκτυφλωτικό φως του δυνατού ήλιου· τα τέλεια φυσικά σκηνικά της ταινίας. Δεν χρειάζεται φυσικά να αναφερθούμε στην ολόκαρδη συμμετοχή πολλών κατοίκων του νησιού οι οποίοι πρόσφεραν όλο το είναι τους για την υλοποίηση πολλών σκηνών της ταινίας. Το κέρδος φυσικά ήταν η τρομερή διαφήμιση που έγινε για τον τόπο. Μετά την προβολή της ταινίας το νησί της Αμοργού γνώρισε τεράστια τουριστική άνθηση αφού άνθρωποι από κάθε γωνιά του πλανήτη ήθελαν να επισκεφτούν τον μαγευτικό παράδεισο με τα υπέροχα γαλάζια νερά. Το διάσημο Καφέ Μπαρ «Le Grand Bleu», που βρίσκεται στο Ξυλοκερατίδι στα Κατάπολα της Αμοργού, ακριβώς απέναντι από τη θάλασσα, είναι ένα μικρό παράδειγμα του αντίκτυπου που είχε η επιτυχία της ταινίας για το νησί.

Το «Απέραντο γαλάζιο» είναι ένα κλασικό παράδειγμα ταινίας που κατάφερε να διαψεύσει εκείνους που αρχικώς δεν την πίστευαν και να γίνει μια από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές επιτυχίες της δεκαετίας του 1980 (στη Γαλλία δε όπου προβαλλόταν επί έναν ολόκληρο χρόνο θεωρείται η πιο επιτυχημένη γαλλική ταινία για τη συγκεκριμένη δεκαετία (στην Αμερική είχε περιορισμένη διανομή αλλά σύντομα έγινε και εκεί cult). Μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά σχόλια που γράφτηκαν στον διεθνή Τύπο την εποχή που το «Απέραντο γαλάζιο» πρωτοπαίχθηκε στις αίθουσες αναφέρονται σε ταινία-ύμνο στη φύση, την ελευθερία, τη ζωή στην οποία οι εικόνες αρκούν και τα λόγια είναι περιττά. Η ταινία τιμήθηκε από τη Γαλλική Ακαδημία Κινηματογράφου με τα βραβεία Καλύτερης Εικόνας και Καλύτερης Μουσικής (Ερίκ Σερά) στην απονομή του 1988.
 
Φλερτάροντας τους ροφούς
Ο Λικ Μπεσόν δεν είναι μόνον φιλέλληνας αλλά και φιλόζωος, κάτι που μας υπενθυμίζει ο έλληνας διανομέας του «Απέραντου γαλάζιου» την εποχή της πρώτης προβολής του, κ.Αλέξανδρος Σπέντζος (πέρσι με αφορμή των 25 χρόνων ζωής της η ταινία επανακυκλοφόρησε το καλοκαίρι από άλλη διανομή). Η πρεμιέρα έγινε στον κινηματογράφο Αττικόν στις 29 Σεπτεμβρίου του 1988 παρουσία του Μπεσόν αλλά και της τότε υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη. Κατά τη διάρκεια της προβολής ο Μπεσόν μαζί με τον Σπέντζο περίμεναν στο εστιατόριο του ξενοδοχείου «Grande Bretagne» όπου θα ακολουθούσε δεξίωση. Οταν ο Σπέντζος, που είναι επίσης δύτης, είπε στον Μπεσόν ότι ψαρεύει ροφούς, ο Γάλλος ενοχλήθηκε λέγοντάς του ότι θα έπρεπε να ντρέπεται! «Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων», όπως μας είπε προσφάτως ο διανομέας, «ο Λικ αγόραζε από την ψαραγορά μοσχοχτάποδα και έκανε καταδύσεις για να ταΐσει με αυτά τους ροφούς. Και αργότερα οι ροφοί τρίβονταν πάνω του χαϊδευτικά για να τον ευχαριστήσουν. Περιττό να πω ότι από τότε δεν ψάρεψα ξανά ροφούς...».

Δελφίνι, δελφινάκι
Μια άλλη σταρ στο «Απέραντο γαλάζιο» υπήρξε η Ζοζεφίν, θηλυκό δελφίνι το οποίο από το 1979 διασκέδαζε με τα «χορευτικά» του τους θαμώνες του θαλάσσιου πάρκου της Αντίμπ στη Νότια Γαλλία όπου ζούσε.

Παίζοντας στο «Απέραντο γαλάζιο» η Ζοζεφίν μοιράστηκε πολλές σκηνές με τον Ζαν Μαρκ Μπαρ και επίσης ήταν εκείνη που επελέγη για να κοσμήσει την επίσημη αφίσα της ταινίας. Η εικόνα του φεγγαροφωτισμένου δελφινιού ενώ πετάγεται από το νερό αγαπήθηκε από εκατομμύρια φαν της ταινίας. Εδώ και μερικά χρόνια η Ζοζεφίν δεν βρίσκεται πλέον ανάμεσά μας. Επειτα από έναν βίο γεμάτο εμπειρίες, άφησε την τελευταία πνοή της τον Αύγουστο του 2011 σε ηλικία 40 ετών. Η εικόνα της όμως στην ταινία του Μπεσόν την έχει βάλει στην αθανασία...