Κατά τους Financial Times μοιάζει με «Mission Impossible», κατά τον Ζαν Κλοντ Γιούνκεραποτελεί «ηράκλειο άθλο» και, κατά τις πρώτες εκτιμήσεις, θα χρειαστεί την άμεση αποστολή τουλάχιστον 4.000 υπαλλήλων κι ειδικών από την Ευρώπη μόνον για να αρχίσει και να δρομολογηθεί η διαδικασία ταχείας εξέτασης των αιτήσεων ασύλου.

Τα 4 ερωτήματα

Πέρα από τα θολά σημεία και τις πιθανές πολιτικές παγίδες της συμφωνίας, υπάρχουν τέσσερα βασικά ζητήματα που αφορούν τη διοικητική και υλικοτεχνική επάρκεια για την εφαρμογή της:

• Ο μεγάλος όγκος των αιτήσεων ασύλου και η ταχεία διεκπεραίωσή του

• Η δυνατότητα διεκπεραίωσης της συγκεκριμένης διαδικασίας στα νησιά χωρίς να εγκλωβίζονται επί μακρόν εκεί οι πρόσφυγες

• Η εξεύρεση της νομικής φόρμουλας που θα επιτρέψει την συμμετοχή ευρωπαίων στελεχών δημόσιας διοίκησης στην διαδικασία

• Η αντιμετώπιση και εσωτερική μετεγκατάσταση των 50.000 προσφύγων που ήδη έχουν εγκλωβιστεί στην Ελλάδα και δεν εντάσσονται στις προβλέψεις της συμφωνίας

Η υπηρεσία ασύλου

Σύμφωνα με τους Financial Times, το ελληνικό σύστημα ασύλου θα πρέπει να ενισχυθεί ώστε να μπορέσει να επεξεργάζεται έως και 10.000 νέες αιτήσεις ασύλου την εβδομάδα. Η Ελλάδα χειρίστηκε μόλις 2.000 αιτήσεις ασύλου το περασμένο έτος, και η διαδικασία για την κάθε αίτηση χρειάστηκε αρκετούς μήνες για να ολοκληρωθεί, ανέφερε Έλληνας αξιωματούχος. Με το νέο σχέδιο, θα πρέπει να χειρίζεται αυτόν τον αριθμό αιτήσεων κάθε μέρα, διαφορετικά θα υπάρξει επικίνδυνη αύξηση των καθυστερήσεων.

Η υπηρεσία ασύλου είναι επίσης υποστελεχωμένη, και εκτιμάται ότι θα χρειαστεί ενίσχυση τουλάχιστον 2.500 υπαλλήλων από άλλα κράτη μέλη, για τα οποία ωστόσο δεν έχει βρεθεί ακόμη η νομική φόρμουλα ένταξης στην ελληνική δημόσια διοίκηση.

Το μεγάλο ζήτημα είναι πως οι αιτήσεις ασύλου πρέπει να εξετάζονται σε εξατομικευμένη βάση, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε αίτηση, με τις ιδιαιτερότητες που θα έχει, μπορεί να απαιτεί χρονοβόρες διαδικασίες. Σοβαρό ερώτημα αποτελεί και το τι θα γίνει όταν απορρίπτεται μία αίτηση καθώς οι πρόσφυγες έχουν δικαίωμα έφεσης. Όμως, από το περασμένο καλοκαίρι δεν λειτουργεί η δευτεροβάθμια επιτροπή προσφυγών ασύλου και στο σχέδιο νόμου που εκπονήθηκε πρόσφατα για να λυθεί το ζήτημα προβλέπονται εξαιρετικά χρονοβόρες διαδικασίες για τη στελέχωση της.

Θολό σημείο της συμφωνίας αποτελεί και η ακριβής διαδικασία επιστροφής των Σύρων στην Τουρκία: Εάν τους δοθεί άσυλο στην Ελλάδα δεν μπορούν στη συνέχεια να σταλούν στην Τουρκία, άρα είναι ανοιχτό ερώτημα το πώς θα εφαρμοστεί η συμφωνία «ανταλλαγής» σε βάση έναν προς έναν – δηλαδή, η απ’ ευθείας μετεγκατάσταση ενός Σύρου στην Ευρώπη για κάθε Σύρο που επιστρέφει στην Τουρκία.