ενημέρωση 6:14, 21 November, 2026

NYT - ΗΠΑ και Ισραήλ σχεδιάζουν νέες επιθέσεις στο Ιράν μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές

Στο τραπέζι μια σύντομη, εντατική επιχείρηση κατά ενεργειακών και πυρηνικών εγκαταστάσεων και οπλικών αποθεμάτων - Ο Τραμπ δεν έχει δώσει το πράσινο φως - Η Τεχεράνη προειδοποιεί για διεύρυνση των αντιποίνων και απορρίπτει το σενάριο ενός πολέμου «72 ωρών»

Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν καταρτίσει συγκεκριμένα σχέδια για την επανάληψη των επιθέσεων κατά του Ιράν μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και άλλα πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για τις σχετικές διαβουλεύσεις που επικαλούνται οι New York Times.

Καθώς προχωρά ο σχεδιασμός μιας σύντομης αλλά εντατικής επιχείρησης, οι δύο χώρες έχουν ενισχύσει τις στρατιωτικές ασκήσεις τους, με αεροσκάφη να πραγματοποιούν πτήσεις πάνω από το Ιράκ για την εξάσκηση σε ελιγμούς προσβολής στόχων. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, συναντήθηκε αυτή την εβδομάδα στο Ισραήλ με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, προκειμένου να συζητήσουν το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων, όπως ανέφεραν Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Στους πιθανούς στόχους περιλαμβάνονται οι ενεργειακές υποδομές και οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, καθώς και το οπλοστάσιο πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών του. Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ένας ακόμη μεγάλος κύκλος επιθέσεων θα μπορούσε να εξωθήσει την ιρανική οικονομία στην κατάρρευση και να υποχρεώσει την Τεχεράνη σε διπλωματικές παραχωρήσεις, έπειτα από σχεδόν οκτώ μήνες πολέμου.

Ωστόσο, υπάρχουν σοβαροί λόγοι αμφισβήτησης της εκτίμησης ότι μια νέα πολεμική επιχείρηση θα ήταν αποτελεσματικότερη από την πρώτη φάση των σφοδρών αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων, μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου. Εκείνες οι επιχειρήσεις εκτόξευσαν τις τιμές της ενέργειας και ενίσχυσαν τον πληθωρισμό διεθνώς, επιδείνωσαν την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή και άσκησαν ισχυρή πίεση στα αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης του Πενταγώνου.

Παράλληλα, κάθε άλλο παρά βέβαιο είναι ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα εγκρίνει νέες επιθέσεις. Επανειλημμένα μέσα στη χρονιά έχει απορρίψει σχέδια επιστροφής σε μείζονες πολεμικές επιχειρήσεις, ακόμη και αυτόν τον μήνα, όταν οι αμερικανικές και οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις βρίσκονταν σχεδόν σε ετοιμότητα για να επιτεθούν.

Όλοι οι αξιωματούχοι που παραχώρησαν συνέντευξη για το ρεπορτάζ στους New York Times μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, ώστε να συζητήσουν ανοιχτά τον στρατιωτικό σχεδιασμό.

Η στρατιωτική πίεση ως διαπραγματευτικό μέσο

Την ώρα που οι ΗΠΑ συγκεντρώνουν ένα τεράστιο οπλοστάσιο, η ανάπτυξη του οποίου αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως τις αρχές Νοεμβρίου, οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται. Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές χρησιμοποιούν το ενδεχόμενο επιστροφής στον πόλεμο ως μοχλό πίεσης, επιδιώκοντας πρόοδο στις απαιτήσεις τους για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι Ιρανοί διαπραγματευτές δεν εμφανίζονται διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε παραχωρήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, επιμένοντας ότι το ζήτημα πρέπει να εξεταστεί σε μεταγενέστερο στάδιο των συνομιλιών. Ορισμένοι Αμερικανοί επιτελείς είναι πεπεισμένοι ότι μια εντατική τριήμερη εκστρατεία θα μπορούσε να προκαλέσει αρκετά μεγάλη οικονομική ζημιά ώστε να μεταβάλει τη στάση της Τεχεράνης.

Δεν είναι, όμως, η πρώτη φορά που Αμερικανοί αξιωματούχοι προεξοφλούν την κατάρρευση του Ιράν. Άλλοι Δυτικοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η ιρανική κυβέρνηση έχει μέχρι σήμερα αντέξει τις πιέσεις στην οικονομία της.

«Σε αυτή τη φάση του πολέμου, είναι σαφές ότι ούτε η εκστρατεία συμβατικών στρατιωτικών επιχειρήσεων που έχει διεξαχθεί μέχρι σήμερα ούτε οι εξοντωτικές οικονομικές κυρώσεις και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχουν επαναφέρει το καθεστώς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με ουσιαστική διάθεση διαπραγμάτευσης», δήλωσε η Ντέινα Στρουλ, η οποία επί προεδρίας Μπάιντεν ήταν η ανώτατη αξιωματούχος του Πενταγώνου αρμόδια για την πολιτική στη Μέση Ανατολή.

Ούτε ο Τραμπ ούτε ο Νετανιάχου, πρόσθεσε, «έχουν εξηγήσει πειστικά πώς η συνέχιση του πολέμου θα άλλαζε αυτό το στρατηγικό αδιέξοδο σε μια περιοχή ολοένα πιο ασταθή και σπαρασσόμενη από συγκρούσεις». Η Στρουλ εργάζεται πλέον στο Washington Institute for Near East Policy.

Ο εκλογικός παράγοντας σε ΗΠΑ και Ισραήλ

Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ θα μπορούσαν να περιπλέξουν τον σχεδιασμό. Εάν ο Νετανιάχου ηττηθεί, θα παραμείνει πρωθυπουργός μεταβατικής κυβέρνησης και, σύμφωνα με ειδικούς, θα δυσκολευτεί να ξεκινήσει έναν πόλεμο.

Ορισμένοι αναλυτές, πάντως, θεωρούν ότι θα μπορούσε να αξιοποιήσει την προοπτική μιας επικείμενης κοινής αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης για να πιέσει τους πολιτικούς αντιπάλους του να συμμετάσχουν σε κυβέρνηση εθνικής ενότητας για τη διαχείριση του πολέμου, παρατείνοντας έτσι την παραμονή του στην εξουσία.

Μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο Νετανιάχου σχημάτισε κυβέρνηση εθνικής ενότητας, εντάσσοντας ορισμένα στελέχη της αντιπολίτευσης σε πολεμικό υπουργικό συμβούλιο, με αντικείμενο τη λήψη αποφάσεων εθνικής ασφάλειας.

«Θα μπορούσε να το χρησιμοποιήσει για να ζητήσει μια ευρεία κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης, αλλά θα αντιμετωπίσει βαθιά καχυποψία από τους πολιτικούς αντιπάλους του», δήλωσε η Μαζάλ Μουαλέμ, Ισραηλινή πολιτική σχολιάστρια και συγγραφέας βιογραφίας του Νετανιάχου.

«Εάν επιτεθεί το Ιράν, είναι άλλο ζήτημα. Το να αναλάβει όμως ο ίδιος την πρωτοβουλία μιας επίθεσης θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο» σημείωσε.

Σύμφωνα με αξιωματούχους, παραμένει μια μικρή πιθανότητα ο Τραμπ να αποφασίσει την έναρξη επιχειρήσεων μέσα στον Οκτώβριο. Υπάρχουν, ωστόσο, πολλοί πολιτικοί λόγοι για τους οποίους είναι πιθανότερο να περιμένει μέχρι μετά τις αμερικανικές εκλογές, μεταξύ αυτών και η δική του δέσμευση στις αρχές του μήνα, ότι δεν θα επιτεθεί πριν από την ψηφοφορία.

Επιπλέον, το σύνολο των προβλεπόμενων αμερικανικών δυνάμεων και μέσων -μεταξύ των οποίων τρία αεροπλανοφόρα, χιλιάδες πεζοναύτες, μαχητικά αεροσκάφη και δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων- δεν θα έχει αναπτυχθεί στις προβλεπόμενες θέσεις πριν από τις αρχές Νοεμβρίου. Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις προτιμούν να επιτίθενται υπό την κάλυψη του σκότους, ενώ στις αρχές του επόμενου μήνα η διάρκεια της νύχτας στο Ιράν θα είναι μεγαλύτερη.

Φόβοι για ευρύτερη ανάφλεξη

Τον σχεδιασμό συνοδεύει η ανησυχία ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ευρύτερη σύγκρουση. Χθες, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διέταξε την αποχώρηση από τη Σαουδική Αραβία των Αμερικανών κρατικών υπαλλήλων που δεν υπηρετούν σε κρίσιμες θέσεις, καθώς και των οικογενειών τους, ενώ η υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή των Χούθι συνεχίζει να επιτίθεται σε στόχους στη χώρα.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε την ίδια ημέρα ότι η κυβέρνηση δεν σχολιάζει στρατιωτικά σχέδια «που μπορεί να υπάρχουν ή και να μην υπάρχουν». Πρόσθεσε ότι ο Τραμπ διατηρεί όλες τις επιλογές ανοιχτές, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι, αυτή τη φορά, τα αντίποινα δεν θα περιοριστούν στα εμπορικά πλοία και στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής, αλλά θα επεκταθούν σε κέντρα δεδομένων και υποθαλάσσια καλώδια διαδικτύου.

Διαμηνύουν επίσης ότι οι εχθροπραξίες δεν θα είναι ούτε σύντομες ούτε περιορισμένες.

Τα πυρηνικά και το σχέδιο για το Κουχ Κολάνγκ

Παρότι οι ενεργειακές υποδομές περιλαμβάνονται στους πιθανούς στόχους, ορισμένοι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο σχεδιασμός θα εξαιρεί διυλιστήρια και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, καθώς ο Τραμπ επιδιώκει να αποτρέψει μια ακόμη μεγαλύτερη άνοδο στις τιμές της βενζίνης.

Παράλληλα, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ καταρτίζουν σχέδια επιχειρήσεων κατά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί σχετικά. Σε αυτά θα μπορούσε να περιλαμβάνεται επίθεση στο όρος που είναι γνωστό στα αγγλικά ως Pickaxe Mountain και το οποίο οι Ιρανοί αποκαλούν Κουχ Κολάνγκ, όπου βρίσκεται πυρηνική εγκατάσταση σε μεγάλο βάθος κάτω από το έδαφος.

Ο Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι εξετάζει τη χρήση εναντίον της εγκατάστασης μιας βόμβας GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast, γνωστής ως MOAB, βάρους περίπου δέκα τόνων. Αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ενθουσιάζεται με το συγκεκριμένο όπλο, εν μέρει λόγω του προσωνυμίου του: «η μητέρα όλων των βομβών».

Ωστόσο, ειδικοί στα οπλικά συστήματα επισημαίνουν ότι η MOAB εκρήγνυται πάνω από το έδαφος, προκαλώντας ωστικό κύμα μεγάλης έκτασης, και πιθανότατα δεν θα κατέστρεφε μια υπόγεια εγκατάσταση μέσα σε γρανιτικό πέτρωμα, όπως αυτή στο Κουχ Κολάνγκ.

Στρατιωτικοί αξιωματούχοι προειδοποιούν επίσης ότι η ρίψη της πρέπει να γίνει από μεταγωγικό αεροσκάφος MC-130, το οποίο πετά με χαμηλή ταχύτητα και θα ήταν ευάλωτο στα ιρανικά αντιαεροπορικά πυρά.

Διαδοχικές προετοιμασίες και αναβολές

Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έφτασαν κοντά σε επίθεση κατά του Ιράν στις αρχές του μήνα. Ο Τραμπ, όμως, αποφάσισε και πάλι την τελευταία στιγμή να την αναβάλει, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους της άμυνας που γνωρίζουν τις λεπτομέρειες.

Η απόφαση ελήφθη λίγο πριν από την προγραμματισμένη έναρξη της επιχείρησης, αφού οι δύο στρατοί είχαν ολοκληρώσει εκτεταμένες προετοιμασίες και είχαν θέσει τις αεροπορικές δυνάμεις τους στον υψηλότερο βαθμό ετοιμότητας.

Οι επαναλαμβανόμενοι κύκλοι σχεδιασμού, τους οποίους διαδέχονται αποφάσεις του Τραμπ να μην εγκρίνει νέες επιθέσεις, προκαλούν «καθημερινές απότομες μεταστροφές» στο έργο των στρατιωτικών επιτελών, όπως ανέφερε διοικητής που μίλησε ανώνυμα για επιχειρησιακά ζητήματα. Οι επιτελείς προσπαθούν να παραμένουν έτοιμοι να υλοποιήσουν οποιαδήποτε στρατιωτική επιλογή προκρίνει ο πρόεδρος τις επόμενες εβδομάδες.

Η Τεχεράνη προετοιμάζει νέα αντίποινα

Σε κάθε γύρο του πολέμου στο Ιράν μέχρι σήμερα, η Τεχεράνη εμφανίζεται λιγότερο διαλλακτική, πεπεισμένη ότι ο απώτερος στόχος των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι η ανατροπή της.

Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παραμένει αίνιγμα για τις αμερικανικές και τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών. Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι δεν διαθέτει την ισχύ του πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε στις αρχές του πολέμου, και ότι τις κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνουν σκληροπυρηνικά στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης.

Ιρανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι γνωρίζουν τον αμερικανικό πολεμικό σχεδιασμό και ότι επεξεργάζονται νέους στόχους και τακτικές.

Ο Πεϊμάν Σαλεχί, πολιτικός αναλυτής στην Τεχεράνη, δήλωσε ότι εάν πληγεί η εγκατάσταση στο Κουχ Κολάνγκ, μέρος των ιρανικών σχεδίων αντιποίνων προβλέπει επιθέσεις σε μεγάλα διυλιστήρια της Σαουδικής Αραβίας, μεταξύ αυτών και εγκαταστάσεις της Aramco, καθώς κάτι τέτοιο θα προκαλούσε άμεση εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και της ενέργειας.

«Ο πόλεμος μας έκανε να καταλάβουμε ότι ο καλύτερος μοχλός πίεσης στον Τραμπ είναι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και της ενέργειας, επειδή θα πλήξει τους Αμερικανούς πολίτες», είπε.

Ο Μαχντί Μοχαμαντί, ανώτερος σύμβουλος του Ιρανού διαπραγματευτή, στρατηγού Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, χαρακτήρισε αυτή την εβδομάδα, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, «φαντασίωση» την ιδέα ότι οι ΗΠΑ θα ολοκληρώσουν έναν νέο γύρο επιθέσεων κατά του Ιράν μέσα σε 72 ώρες. Υποστήριξε ότι το Ιράν θα καθορίσει πότε θα τελειώσει ο πόλεμος, υπενθυμίζοντας πως ο Τραμπ είχε δηλώσει τον Φεβρουάριο ότι θα διαρκούσε δύο εβδομάδες.

«Οι επιθέσεις μας θα είναι πιο σφοδρές, πιο ευρηματικές και διαφορετικές. Είμαστε αποφασισμένοι, έχουμε αυτοπεποίθηση και έχουμε καταρτίσει ισχυρά σχέδια», δήλωσε.

Με πληροφορίες από New York Times

Το κύμα διαμαρτυριών στην ΕΕ έχει αντικειμενικές αιτίες, θα συνεχίσει να αυξάνεται — Politico

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι διαμαρτυρίες στους δρόμους αναμένεται να ενταθούν ενόψει μιας σειράς βουλευτικών και προεδρικών εκλογών που θα διεξαχθούν σε όλες τις μεγάλες χώρες της ΕΕ εντός εννέα μηνών, ξεκινώντας με τις εκλογές στην Ισπανία τον Νοέμβριο.

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ, 23 Οκτωβρίου. /TASS/. Το κύμα διαμαρτυριών στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ενταθεί καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, με αντικειμενικούς λόγους γι' αυτό, ανέφερε η έκδοση European Politico.

Η ΕΕ οδεύει σε μια περίοδο σοβαρής αναταραχής σε ολόκληρο το μπλοκ αυτό το φθινόπωρο και τον χειμώνα, καθώς το αυξανόμενο κόστος ζωής και οι ραγδαίες τιμές των καυσίμων επιδεινώνουν την αυξανόμενη δυσαρέσκεια μεταξύ των νέων σε πολλές χώρες, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Μια σειρά βουλευτικών και προεδρικών εκλογών θα διεξαχθεί σε όλες τις μεγάλες χώρες της ΕΕ εντός εννέα μηνών, ξεκινώντας με τις εκλογές στην Ισπανία τον Νοέμβριο, ανέφερε το Politico. Οι διαμαρτυρίες στους δρόμους αναμένεται να ενταθούν ενόψει αυτών των εκλογών, περιπλέκοντας περαιτέρω τις προετοιμασίες για αυτές.

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Anthropic - Αντί για το τέλος του κόσμου, ήρθαν οι λομπίστες

Η αμερικανική εταιρεία Anthropic ασκεί παρασκηνιακές πιέσεις στο Κογκρέσο για την υιοθέτηση νομοσχεδίου που θα περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα των αρχών να παρεμβαίνουν στη λειτουργία των συστημάτων AI, παρά τις δημόσιες τοποθετήσεις του CEO της, Ντάριο Αμοντέι, για ανάγκη θεσμικής ρύθμισης ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι από την εξάπλωση του ΑΙ.

Σύμφωνα με το Politico, που εξασφάλισε αντίγραφο του προσχεδίου, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα μπορούσε να διατάξει τη διακοπή λειτουργίας ενός ανεξέλεγκτου μοντέλου, μόνο εφόσον υπάρχει άμεσος κίνδυνος θανάτου ή σοβαρού τραυματισμού περισσότερων από 50 ανθρώπων ή πρόκλησης υλικών ζημιών άνω του 1 δισ. δολαρίων από ένα μεμονωμένο περιστατικό.

Το νομοσχέδιο προβλέπει επιπλέον ότι οι ομοσπονδιακές αρχές θα πρέπει να αποδείξουν πως η απειλή είναι επικείμενη και ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος αποτροπής της καταστροφής. Παράλληλα, θα εμπόδιζε τις επιμέρους πολιτείες να εφαρμόζουν αυστηρότερους κανόνες ασφαλείας και θα περιόριζε τη δυνατότητα των δικαστηρίων να αναστέλλουν τη λειτουργία επικίνδυνων συστημάτων.

Όπως αναφέρει στο ρεπορτάζ της η Σοράγια Κιστουάρι για το Novara Media, οι προτάσεις αυτές έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στην κοινότητα της ασφάλειας της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Ζβι Μοσόβιτς, αρθρογράφος ειδικός στα θέματα τεχνητής νοημοσύνης, χαρακτήρισε τα κριτήρια παρέμβασης «παράλογα», υποστηρίζοντας ότι η υιοθέτηση του νομοσχεδίου θα καθιστούσε τους πολίτες λιγότερο ασφαλείς ακόμη και από την πλήρη νομοθετική αδράνεια. Κατά την εκτίμησή του, η Anthropic φαίνεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για τον περιορισμό της κρατικής επιβολής κανόνων ασφαλείας παρά για την αποτελεσματική εποπτεία ολόκληρου του κλάδου. Αντίστοιχες ανησυχίες εξέφρασαν και άλλοι ειδικοί, προειδοποιώντας ότι το νομοσχέδιο θα αποδυνάμωνε τις υφιστάμενες δικλίδες προστασίας.

Απαντώντας στην κριτική, ο επικεφαλής ομοσπονδιακών υποθέσεων της Anthropic, Άντονι Τσιμίνο, υποστήριξε ότι τα επίμαχα όρια κινδύνου προέρχονται από την ισχύουσα νομοθεσία της Καλιφόρνιας. Διευκρίνισε ότι το νομοσχέδιο δεν θα απάλλασσε τις εταιρείες από τη νομική τους ευθύνη ούτε θα στερούσε από την κυβέρνηση άλλα μέσα προστασίας των πολιτών. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι -ενδεχομένως- χρειάζεται επανεξέταση των ορίων, ώστε το εθνικό πλαίσιο ασφαλείας να είναι όσο το δυνατόν ισχυρότερο.

Μοιραία λοιπόν, αναδεικνύεται η ευρύτερη αντίφαση στη δημόσια συζήτηση για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης για την οποία είχε μιλήσει ο Α. Χατζηστεφάνου στη σειρά του Infowar “News Analysis”. Τον προηγούμενο μήνα, ο πρώην εργαζόμενος της Anthropic Τζέικομπ Κόξον προειδοποίησε ότι η AI θα μπορούσε να οδηγήσει στην εξαφάνιση της ανθρωπότητας μέσα σε μία δεκαετία, προκαλώντας ανάλογες προειδοποιήσεις από άλλους ερευνητές. Ωστόσο, οι δραματικές προβλέψεις αυτές προβλέψεις μας βάζουν σε υποψίες. Ο Τζέρεμι Καν, συντάκτης του Fortune ΑΙ, τις χαρακτήρισε με τη σειρά του ως ένα «κυνικό τέχνασμα», που αποσπά την προσοχή των ρυθμιστικών αρχών και της κοινής γνώμης από τους υπαρκτούς, συγκεκριμένους κινδύνους της τεχνολογίας.

Πηγή: infowar

Ευγονική - Από τους λόρδους στη Σίλικον Βάλεϊ

του Έκτορα-Ξαβιέ Δελαστίκ

Οι φετινές εκλογές (πανευρωπαϊκά) είναι εκλογές γύρω από τη μετανάστευση και το ρατσισμό. Ως εκ τούτου, προχωρούμε σε μια σειρά άρθρων που αναλύουν το σύγχρονο δεξιό και ακροδεξιό λόγο. Το πρώτο άρθρο της σειράς για το φασισμό της υπογεννητικότητας είναι διαθέσιμο εδώ.

Αν θέλουμε να κάνουμε μια βαθιά αναδρομή στην ιστορία του ότι κάποιοι άνθρωποι «αξίζουν λιγότερο», πρέπει να ξεκινήσουμε με μια στάση στην Παπική Βούλα “Inter Caetera” του 1493. Αυτή όριζε, μεταξύ άλλων, πως κατά την Παπική Εκκλησία, οι περιοχές που δεν τελούν υπό την ιδιοκτησία χριστιανών ευγενών ήταν ανοιχτές προς «ανακάλυψη» και κατάκτηση. Σιωπηρά αναγνώριζε πως οι αυτόχθονες πληθυσμοί δεν είχαν κάποιο δικαίωμα στον τόπο τους, ανοίγοντας το δρόμο για τη μετατροπή της αποικιοκρατίας στο σημαντικότερο… εξαγώγιμο προϊόν της Ευρώπης. Κυρίως όμως, θα περιηγηθούμε στην πορεία που οδηγεί από τους ξεπεσμένους Βρετανούς λόρδους έως τον Ίλον Μασκ και τους σύγχρονους ευγονιστές.

Λόρδος απ’ τον τόπο σου, κι ας είν’ και χρεωμένος

Η Μ. Βρετανία του 19ου αιώνα συνδύαζε την εκρηκτική οικοδόμηση μιας αστικής τάξης με ένα κράτος, στο οποίο η φεουδαλική νοοτροπία και τάξη πραγμάτων δεν είχε εκλείψει. Το χαρακτηριστικότερο ίσως παράδειγμα είναι η υπάρχουσα μέχρι σήμερα Βουλή των Λόρδων, η οποία ασκεί μέρος της νομοθετικής εξουσίας, με τα μέλη της να κληρονομούν τις θέσεις τους έως και το… 1999.

Την περίοδο 1800-1900, η ανάπτυξη της βρετανικής αστικής τάξης απαιτούσε και μια ιδεολογική αντίληψη για την κοινωνική θέση κάθε ανθρώπου. Από τη μία, η αστική τάξη προωθούσε την αντίληψη ότι ο άνθρωπος έρχεται στον κόσμο κατά βάση «άγραφος χάρτης» και πως η αξία του βρίσκεται στις επιλογές, τη φερεγγυότητα και την οικονομική και πολιτική ισχύ, που καλλιεργεί κατά τη διάρκεια της ζωής του. Από την άλλη πλευρά, οι θιασώτες της φεουδαρχικής αντίληψης υποστήριζαν πως ο χαρακτήρας, η φερεγγυότητα και η αόριστη «αξία» ενός ατόμου είναι ζήτημα καταγωγής.

Το ζήτημα της καταγωγής δεν αφορούσε μόνο το ζήτημα της ανατροφής σε ένα περιβάλλον υψηλής κοινωνίας. Ήταν η αντίληψη πως οι άνθρωποι «ευγενούς» καταγωγής ήταν σε ένα βαθύτερο επίπεδο κάτι διαφορετικό από τους υπόλοιπους, με τον ίδιο τρόπο που οι κοινοί πολίτες της βρετανικής αυτοκρατορίας ήταν κάτι διαφορετικό από τους αποικιοκρατούμενους πολίτες. Αυτή η κοσμοθεωρία ήταν εξαιρετικά σημαντική για μια τάξη ευγενών, που απαιτούσε να κρατήσει την εξουσία στα χέρια της, την ίδια στιγμή που βρισκόταν υπερχρεωμένη απέναντι σε τραπεζίτες και βιομήχανους, που δεν προέρχονταν από τη μήτρα της. Ταυτόχρονα, ευθυγραμμιζόταν με την αποικιοκρατία ως κρατική πολιτική, την οποία και οι δύο αυτές άρχουσες τάξεις στήριζαν με κάθε δυνατό μέσο.

Το πιο γλαφυρό ίσως παράδειγμα αυτής διαπάλης είναι η σταδιακή εγκατάλειψη του όρου «a man of breeding», με τον οποίο η γενεαλογία και η ανατροφή ενός ευγενούς αντιμετωπίζονταν ως ένα και το αυτό. Επί της ουσίας, βλέπουμε από το 1810 έως το 1860 τον παραγκωνισμό της «γλώσσας των ευγενών για τον εαυτό τους», καθώς η οικονομική δύναμη και το πολιτιστικό βάρος έφευγαν από τα χέρια τους.
Εικόνα1 2 Η αστική τάξη διατηρεί εδώ και δεκαετίες μια πολύπλοκη σχέση με την ευγονική και τη φρενολογία. Ιχνηλατούμε αυτή τη σχέση, από τους Βρετανούς λόρδους έως τον Ίλον Μασκ - του Έκτορα-Ξαβιέ Δελαστίκ

Την ακριβώς αντίθετη, ανοδική πορεία της αστικής τάξης δείχνει ο όρος «αυτοδημιούργητος» (self-made), κυρίως από το 1840 και μετά.

Εικόνα2 1 Η αστική τάξη διατηρεί εδώ και δεκαετίες μια πολύπλοκη σχέση με την ευγονική και τη φρενολογία. Ιχνηλατούμε αυτή τη σχέση, από τους Βρετανούς λόρδους έως τον Ίλον Μασκ - του Έκτορα-Ξαβιέ Δελαστίκ

Δαρβίνος και κοινωνικός δαρβινισμός

Το 1859 εκδίδεται ένα από τα πιο σημαντικά βιβλία της ιστορίας: το «Περί της καταγωγής των ειδών», με το οποίο ο Κάρολος Δαρβίνος εκθέτει τη θεωρία του για την εξέλιξη των ειδών και την εμφάνιση νέων. Η λεπτομέρεια που μας ενδιαφέρει εδώ είναι πως στις πρώτες εκδόσεις του βιβλίου χρησιμοποιείται ο όρος «φυσική επιλογή» – δεν εμφανίζεται πουθενά ο όρος «επικράτηση του ισχυρότερου» (survival of the fittest).

Ο όρος δημιουργήθηκε από το φιλόσοφο Χέρμπερτ Σπένσερ, αφού διάβασε την Καταγωγή των Ειδών. Ο Άλφρεντ Ράσελ Γουάλας, φυσιοδίφης που εκείνα τα χρόνια δούλευε πάνω σε ανάλογες ιδέες με το Δαρβίνο, τον πίεζε σε μεταξύ τους αλληλογραφία να υιοθετήσει τον όρο του Σπένσερ. Μετά από πίεση του εκδότη, ο όρος αυτός όντως εισήχθη στην πέμπτη έκδοση του βιβλίου .

Το σκεπτικό του Σπένσερ για τη δημιουργία του όρου «επικράτηση του ισχυρότερου» ήταν εξαιρετικά σαφές, καθώς εργαζόταν πάνω σε μια άμεση μεταφορά των ιδεών της εξέλιξης για τον τρόπο που λειτουργούν οι κοινωνίες. Το βιβλίο του «Κοινωνική Στατική» αποτελεί άλλον έναν πυλώνα της αποικιοκρατικής σκέψης, καλώντας ουσιαστικά σε εξάλειψη των «βαρβαρικών πληθυσμών της ανθρωπότητας» για το καλό του συνόλου. Από το έργο του Δαρβίνου χρησιμοποίησε γλώσσα και εκφράσεις με τις οποίες έντυσε τις θέσεις του περί ρατσισμού. Χαρακτηριστική στιγμή προς το τέλος της καριέρας του, υπήρξε η επιστολή του προς την ιαπωνική κυβέρνηση το 1904, με την οποία κατήγγειλε τους μεικτούς γάμους Ασιατών και δυτικών, παρομοιάζοντάς τους με τις διασταυρώσεις μεταξύ διαφορετικών τύπων ζώων.

Ευγονική made in USA

Φτάνοντας στο τέλος του 19ου αιώνα, περνούμε στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Οι μετεπαναστατικές Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν τη βρετανική φεουδαρχία ως κοινωνικό και πολιτιστικό βαρίδι, ενώ η ίδια η αμερικανική επανάσταση ήταν βαθιά επηρεασμένη από τις ιδέες του Διαφωτισμού. Γι’ αυτό ακριβώς υπήρξε και ένα εξαιρετικά σημαντικό πείραμα για το πώς κινείται μια προοδευτική για την εποχή της αστική τάξη, μόλις εδραιώσει την εξουσία της και σταθεροποιηθεί για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα.

Η απάντηση ήταν… η ανάπτυξη της ευγονικής. Έχοντας ως βασικό αρχικό εκπρόσωπο τον Φράνσις Γκάλτον, η αμερικανική ευγονική ξεκίνησε προσπαθώντας να αποδώσει με μονοσήμαντο τρόπο τις ανθρώπινες ιδιότητες και χαρακτήρα στην καταγωγή. Δεν επρόκειτο για κάποια δυσνόητη ακαδημαϊκή συζήτηση. Στην καθημερινή ζωή, υπήρχαν διαγωνισμοί «καλύτερου παιδιού», όπου οικογένειες και τα παιδιά τους βαθμολογούνταν με τον ίδιο τρόπο που βαθμολογούνταν τα ζώα σε αγροτικές επιδείξεις. Στη νομική ζωή, υπήρχαν συγκεκριμένοι νόμοι που απαγόρευαν τους γάμους μεταξύ ατόμων διαφορετικής καταγωγής, οι οποίοι κράτησαν δεκαετίες μετά την απαγόρευση της δουλείας.

Ο ρατσισμός των ΗΠΑ όμως ήταν, είναι και θα είναι πρωτίστως ταξικός. Αποτυπώνεται καθαρά στο άρθρο «The Early Days of Eugenics» που δημοσιεύτηκε το 1911 στο Scientific American και υποστήριζε την ευγονική, φέρνοντας ως παράδειγμα τους απογόνους της επινοημένης προσωπικότητας «Άντα Τζουκ». Περιγράφοντας τους απογόνους της ως κατά πλειοψηφία εγκληματίες, φτωχούς, μέθυσους, τρελούς και «ανθρώπους του δρόμου», το άρθρο υπερασπίστηκε τη θέση πως ένα τέτοιο άτομο θα έπρεπε να έχει στειρωθεί, προστατεύοντας έτσι την κοινωνία από τους απογόνους του. Πλάι σε αυτές τις ακαδημαϊκές θέσεις έρχονταν εκθέσεις, όπως οι «Έρευνες περί νοητικών παρεκκλίσεων σε φυλακές, δημόσια σχολεία και ορφανοτροφεία της Καλιφόρνια», οι οποίες χρησιμοποιούνταν για να υποστηρίξουν προγράμματα εξαναγκαστικών στειρώσεων, εν προκειμένω εναντίον έγκλειστων ανθρώπων λατινοαμερικανικής καταγωγής. Έρευνα του Πανεπιστημίου του Βερμόντ υπολογίζει περίπου 60.000 εξαναγκαστικές στειρώσεις στις ΗΠΑ το πρώτο μισό του 20ού αιώνα.

Εάν πιστεύετε πως αυτές οι ιδέες έγιναν κακόφημες στις ΗΠΑ μετά την υιοθέτησή τους από τη ναζιστική Γερμανία για την εξολόθρευση Εβραίων, Ρομά, ομοφυλοφίλων και άλλων, θα πρέπει να σας απογοητεύσουμε. Μεταξύ 1960 και 1970, υπολογίζεται πως μέσω πίεσης ή και ευθείας εξαπάτησης στειρώθηκε τουλάχιστον το 25% των αυτοχθόνων γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Το ίδιο πρόγραμμα στοχοποίησε επίσης (αν και σε μικρότερο βαθμό), γυναίκες αφροαμερικανικής και λατινοαμερικανικής καταγωγής.

[……] γιατί χανόμαστε

Η αστική τάξη μπορεί να προωθεί την ιδέα του «αυτοδημιούργητου ανθρώπου», αλλά ταυτόχρονα το μέρος της που κατέχει ΜΜΕ προωθεί σε όλους τους τόνους την ιδέα ότι οι άνθρωποι διαφορετικής καταγωγής είναι κάτι «ξένο» και «απειλητικό». Πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει όμως, το να δούμε πώς σκέφτεται για τον εαυτό της. Ο λόγος περί ενός «κινήματος υπεργεννητικότητας» (pro-natalist movement), το οποίο έχει μια σχετική δημοφιλία μεταξύ πολυεκατομμυριούχων και δισεκατομμυριούχων, με τις πιο διάσημες περιπτώσεις να αφορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η βασική του ιδέα είναι απλή και πολύ γνώριμη: η υπογεννητικότητα πλήττει τις κοινωνίες στις οποίες ανήκουν και οι ίδιοι ως μέλη της αστικής τάξης, την ώρα που η μετανάστευση και ο υπερπληθυσμός των «άλλων» συνεχίζονται. Σε αυτό το πλαίσιο, το κίνημα υπεργεννητικότητας διακηρύττει πως οι ίδιοι πρέπει να κάνουν πάρα πολλά παιδιά για πολλές γενιές, ώστε να κατακλύσουν τον κόσμο σε βάθος χρόνου. Όχι όλοι – συγκεκριμένα τα στελέχη του τομέα υψηλής τεχνολογίας και επενδύσεων, στα οποία απευθύνεται η εν λόγω θεωρία. Όπως παρουσιάζει το άρθρο του Business Insider που παραθέσαμε, οι επενδύσεις τους κατευθύνονται και σε τεχνολογίες που θα επιτρέπουν επί της αρχής επιλογή των «καλύτερων» δυνατών εμβρύων. Παρ’ ότι είμαστε φανατικά υπέρ των προγεννητικών ελέγχων, μπροστά σε τέτοια λόγια και έργα από τα συγκεκριμένα φορολογικά κλιμάκια, έχουμε λόγους να είμαστε επιφυλακτικοί.

Οι επιφυλάξεις συνοψίζονται εξαιρετικά στο γεγονός ότι οι θιασώτες (π.χ. η οικογένεια Μασκ, η οικογένεια Κόλινς, η οποία δραστηριοποιείται στις επενδύσεις, ο Νικ Μπόστρομ, εκ των θεμελιωτών του κινήματος, ο Λουν Νόσεκ, συνιδρυτής του PayPal και άλλοι), δείχνουν μια πολύ σαφή προτίμηση στο ποιες χώρες και ποιες τάξεις είναι εκείνες που πρέπει να αναπαραχθούν. Για τον Ίλον Μασκ και άλλους αυτού του κινήματος, υπάρχουν σαφείς υπόνοιες πως θεωρούν τον πλούτο ως ένδειξη ικανοτήτων και εξυπνάδας, άρα και ως μέτρο του αναπαραγωγικού δικαιώματος. Ή ίσως ακόμα καλύτερα, στην αντίληψη των Κόλινς ότι αξίες, όπως η υποστήριξη των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων, της εκπαίδευσης για τις γυναίκες και της προστασίας του περιβάλλοντος είναι γενετικά προκαθορισμένες (!), δίνοντας έτσι στην ιδεολογία τους και ένα πρόσημο ιδεολογικής σταυροφορίας της περασμένης χιλιετίας.

Κατακλείδα

Γιατί να έχουμε κάνει αυτήν την ιστορική αναδρομή; Εμείς που γράφουμε και εσείς που διαβάζετε, αμφότεροι έχουμε ένα πληκτρολόγιο στα χέρια μας. Αυτό που δεν έχουμε είναι τους πόρους, ώστε να προσλάβουμε χίλια άτομα με πληκτρολόγια να γράφουν ολημερίς εκ μέρους μας. Με άλλα λόγια, υπάρχουν κομμάτια της αστικής τάξης, τα οποία έχουν μια σειρά λόγους να επενδύουν πολιτικά, και κυρίως οικονομικά, στη διάδοση των ξαναζεσταμένων φασιστικών ιδεών από τα πάνω προς τα κάτω. Ο λόγος συγγραφής αυτού του άρθρου είναι να εμπεδώσουμε πως αρκετά συχνά, οι ισχυρότεροι οικονομικοί παράγοντες επενδύουν σε φασιστικά ρεύματα για λόγους οικονομικής στρατηγικής, όχι σε αντίθεση με τις προσωπικές αρχές τους, αλλά σε πλήρη σύμπνοια με αυτές.

Το χαρακτηριστικότερο ίσως εγχώριο παράδειγμα, με το οποίο θα κλείσουμε, είναι η αξιοποίηση από πλευράς Κασιδιάρη μιας ανάρτησης του Ίλον Μασκ υπέρ του. Μετά την αποφυλάκιση Κασιδιάρη και τις δηλώσεις του για το πώς σκοπεύει να επιστρέψει (ή καλύτερα, να επιστραφεί) στην πολιτική σκηνή, το συγκρότημα Αλαφούζου δια μέσου της Καθημερινής δημοσίευσε ένα εκτενές άρθρο για το δίκτυο οργανώσεων στο οποίο στηρίζεται. Το ίδιο συγκρότημα, τον Απρίλιο του 2013 είχε διοργανώσει τηλεοπτική συνέντευξη-αγιογραφία τεσσάρων στελεχών της Χρυσής Αυγής με παρουσιαστή τον Τράγκα. Επρόκειτο για μια τόσο εξόφθαλμη κίνηση προβολής, που οι εργαζόμενοι του καναλιού έβγαλαν ανακοίνωση καταγγελίας με όλο τον εργασιακό κίνδυνο, που αυτό μπορούσε να συνεπάγεται.

Κινήσεις όπως η συνέντευξη στον Τράγκα, οι εκατοντάδες ώρες προβολής της Χρυσής Αυγής στις ψυχαγωγικές εκπομπές της πρωινής ζώνης όλων των ελληνικών μιντιακών-εφοπλιστικών ομίλων και (σε ένα άλλο επίπεδο), οι ευθείες παρεμβάσεις του Μασκ υπέρ νεοναζιστών στη Μ. Βρετανία δεν αποτελούν εξαίρεση γι’ αυτήν την τάξη. Αποτελούν μια προβλέψιμη στάση ανθρώπων, που απαιτούν να είναι στην κορυφή της κοινωνίας «ελέω θεού», οπότε προωθούν και υιοθετούν (με αυτή τη σειρά) τις ιδεολογίες που τους ταιριάζουν.

Πηγή: infowar

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0