ενημέρωση 5:30, 21 November, 2026

Εάν έχουμε δημοκρατία, με 25% δεν δικαιούσαι να κυβερνάς

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι έχει προοπτική να κερδίσει τις εκλογές ακόμη και όταν στις δημοσκοπήσεις παίρνει 25%

Κάποια στιγμή πρέπει να θυμηθούμε τι σημαίνει «κυβερνητική παράταξη». Δηλαδή, να θυμηθούμε ότι ανεξαρτήτως του εκλογικού συστήματος, η παράταξη που κυβερνά τη χώρα δεν αρκεί να είναι η σχετικά μεγαλύτερη, αλλά να έχει μια εκλογική απήχηση ικανή  να της εξασφαλίζει ότι εκπροσωπεί ένα μεγάλο, ακόμη και πλειοψηφικό ρεύμα της κοινωνίας.

Αυτό εξηγεί γιατί έστω άτυπα πάντα θεωρήθηκε δεδομένο ότι ένα κόμμα θα έπρεπε να πάρει πάνω από 40% για να δικαιούται αυτοδύναμα να κυβερνά. Και μάλιστα αυτό κατοχυρώθηκε σε εποχές που η συμμετοχή στις εκλογές ήταν υψηλή, κάτι που σήμαινε ότι το «πάνω από 40%» σήμαινε πραγματικά μεγάλο αριθμό ψηφοφόρων.

Όμως, το θέμα δεν είναι μόνο αριθμητικό: μια παράταξη για να μπορεί να πάρει όντως το 40% και πάνω του ενήλικου πληθυσμού, όντως εκπροσωπούσε την κοινωνία σε όλο το φάσμα. Να το πω απλά: δεν παίρνεις ένα τόσο μεγάλο ποσοστό εάν δεν εκπροσωπείς και λαϊκά στρώματα και τη μεσαία τάξη. Και αυτό σήμαινε ότι ασκούσαν πολιτική τέτοιες παρατάξεις με βάση όλο αυτό το φάσμα κοινωνικών δυνάμεων και αξιώσεων.

Αυτή ήταν μια εκπροσώπηση που τις έκανε αναγκαστικά να λογοδοτούν περισσότερο στην κοινωνία και να είναι, εκ των πραγμάτων, περισσότερο δημοκρατικές.

Μάλιστα, στις περιόδους έντονου δικομματισμού αυτό ίσχυε όχι μόνο για την κυβέρνηση, αλλά και για την αξιωματική αντιπολίτευση που επίσης έτεινε να είναι ιδιαίτερα ισχυρή και αντίστοιχα διαταξική ως προς την εκπροσώπηση.

Αυτό έφτασε σε ένα όριο ως προς τα κόμματα εξουσίας με τα μνημόνια, που διέλυσαν τις κοινωνικές εκπροσωπήσεις του ΠΑΣΟΚ πρώτα και κύρια και σε σημαντικό βαθμό και της Νέας Δημοκρατίας.

Η Νέα Δημοκρατία το 2019 και το 2023 κέρδισε καθαρά τις εκλογές και πήρε ένα ποσοστό που της έδινε πραγματικά χαρακτηριστικά «κυβερνητικής παράταξης». Μπορεί η συμμετοχή στις εκλογές να είχε ήδη υποχωρήσει, όμως παρ’ όλα αυτά πήρε 2.251.618 ψήφους το 2019 και 2.115.322 και ποσοστό 40,56% στις δεύτερες εκλογές του 2023.

Σήμερα, η Νέα Δημοκρατία κινείται δημοσκοπικά στην πρόθεση ψήφου γύρω στο 25%. Οι δημοσκόποι πάντα δίνουν και μια «εκτίμηση ψήφου», που οδηγεί το ποσοστό της στο 30% περίπου, όμως, αυτές οι εκτιμήσεις δεν έχουν την ίδια βαρύτητα με τη μέτρηση.

Όπως και να το δει κανείς αυτά δεν είναι ποσοστά που καθιστούν μία παράταξη κυβερνητική. Στην καλύτερη των περιπτώσεων μπορούν να θεωρηθούν ποσοστά που κατοχυρώνουν ότι το κόμμα θα είναι αξιωματική αντιπολίτευση.

Και δεν είναι μόνο η χαμηλή εκλογική δύναμη που αντιπροσωπεύει το 25%, ιδίως εάν πρόκειται να συνεχιστεί η τάση μειωμένης συμμετοχής. Είναι και το ίδιο το γεγονός ότι αυτό το ποσοστό σημαίνει ότι η ΝΔ δεν εκπροσωπεί μια πλατιά κοινωνική συμμαχία όπως οφείλει να κάνει μια κυβερνητική παράταξη.

Και αυτό δεν συνάγεται μόνο από μια εκτίμηση για το ποσοστό.

Προκύπτει και από τον τρόπο που σήμερα είναι διαιρεμένη η κοινωνία, ανάμεσα σε κοινωνική μειοψηφία και κοινωνική πλειοψηφία.

Από τη μια υπάρχει, η μειοψηφία που θεωρεί ότι έχει βελτιωθεί η οικονομική της κατάσταση, δίνει θετική βαθμολογία στην κυβέρνηση στις δημοσκοπήσεις, έχει θετική γνώμη για τον πρωθυπουργό, στηρίζει συγκεκριμένες κυβερνητικές πρωτοβουλίες κα συχνά προτιμά να αυτοπροσδιορίζεται στην κεντροδεξιά.

Αυτό δεν είναι μόνο πολιτική τοποθέτηση. Σε μεγάλο βαθμό αντιπροσωπεύει και στρώματα που ως έναν βαθμό ωφελήθηκαν από την κυβερνητική πολιτική.

Όμως, απέναντι σε αυτό υπάρχει μια κοινωνική πλειοψηφία, πάνω από τα δύο τρίτα, που αποδοκιμάζει στις δημοσκοπήσεις την κυβέρνηση, θεωρεί ότι τα πράγματα δεν πάνε προς τη σωστή κατεύθυνση στη χώρα, σε σημαντικό βαθμό θεωρεί ότι έχει επιδεινωθεί η οικονομική της κατάσταση, και διεκδικεί την πολιτική αλλαγή.

Είναι σαφές ότι όλος αυτός ο ωκεανός δυσαρέσκειας μπορεί να έχει διαφορετικές ιδεολογικές ή πολιτικές αναφορές, αλλά σίγουρα περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος των λαϊκών στρωμάτων και της μεσαίας τάξης.

Όλα αυτά εξηγούν γιατί αυτή τη στιγμή δεν μπορεί με τίποτε να θεωρηθεί η Νέα Δημοκρατία ως μια δυνάμει κυβερνητική παράταξη. Αντιθέτως, όλα τα δημοσκοπικά δεδομένα δείχνουν ότι πρόκειται για μια παράταξη στην οποία η κοινωνία γυρνάει την πλάτη και αναζητά μια εναλλακτική.

Γνωρίζω καλά τον αντίλογο: ότι αυτή τη στιγμή είναι η πιο συμπαγής εκλογική δύναμη και διατηρεί τη δημοσκοπική πρωτιά. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι δικαιούται να κυβερνά, αλλά ότι δεν έχει διαμορφωθεί ακόμη ο συσχετισμός δύναμης που θα οδηγήσει σε μια εναλλακτική διακυβέρνηση. Κάτι που με τη σειρά του αναδεικνύει και την ευθύνη όσων αναφέρονται στην ανάγκη εναλλακτικής, να την κάνουν σχέδιο και πολιτική πρόταση που θα συσπειρώνει γύρω του μια εκλογική δυναμική όντως «κυβερνητικής παράταξης».

Γνωρίζω, επίσης, αυτό το οποίο επί της ουσίας λέει η κυβέρνηση: εφόσον είμαστε η πιο ισχυρή και συμπαγής παράταξη, το μόνο που χρειαζόμαστε είναι να υπάρξουν οι απαραίτητοι «πρόθυμοι» σύμμαχοι, είτε αυτό αφορά κόμματα, είτε μεμονωμένους βουλευτές σε επαρκή αριθμό. Μόνο που αυτό θα είναι μια παραχάραξη του εκλογικού αποτελέσματος και της λαϊκής βούλησης. Ακόμη περισσότερο, θα βάλει και τη χώρα μας στον φαύλο κύκλο της συγκρότησης κυβερνήσεων «συνεργασίας» ή, ακόμη χειρότερα, «εθνικής σωτηρίας» που θα επιμένουν να εφαρμόζουν μετά τις εκλογές τις πολιτικές που οι πολίτες θα έχουν συντριπτικά απορρίψει στις εκλογές. Μετά θα γίνουμε όντως Γαλλία…

Ότι η κυβέρνηση σκέφτεται με έναν δομικά αντιδημοκρατικό τρόπο δεν πρέπει να μας εκπλήσσει. Σε αυτό τουλάχιστον είναι συνεπής. Αυτό, όμως, που χρειάζεται είναι να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της διαμόρφωσης πειστικής εναλλακτικής κυβερνητικής πρότασης με τη σοβαρότητα που του αναλογεί: δηλαδή ως ζήτημα δημοκρατίας και όχι απλώς «πολιτικού παιχνιδιού».

Πηγή: in

Τσίπρας - Η «αποτυχία» στο τουρκολιβυκό ενεργοποιεί την «πυξίδα» του – Δέσμευση για ανατροπή του «δόγματος Μητσοτάκη» στα εθνικά

Στην αντεπίθεση ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας για τα εθνικά, δικαίωση για την κριτική στον «δεδομένο σύμμαχο», επαναφορά της πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής.

Οι εξελίξεις με το τουρκολιβυκό μνημόνιο και ο αιφνιδιασμός στο κυβερνητικό μπλοκ δεν ήταν παρά η επιβεβαίωση της κριτικής που άσκησε όλα τα προηγούμενα χρόνια ο Αλέξης Τσίπρας στον Κυριάκο Μητσοτάκη για την εξωτερική πολιτική του «δεδομένου συμμάχου».

Ήταν ταυτόχρονα και μια δικαίωση σε ένα βαθμό για το γεγονός ότι επί των ημερών του στο τιμόνι της χώρας δεν κατέγραψε τέτοιες «ήττες», ενώ κατηγορούνταν συστηματικά από τη ΝΔ για προδοσία με αιχμή τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Ο κ. Τσίπρας μετά από αυτήν εξέλιξη έκρινε ότι, ήταν η ώρα να βγει ο ίδιος μπροστά με μια δήλωση και να κάνει τη σύγκριση πεπραγμένων της δικής του πρωθυπουργίας με τη σημερινή του κ. Μητσοτάκη.

«Του παρέδωσα μία χώρα με τον East Med στα σκαριά, με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης με τη Κύπρο να προχωρά, με την Ελλάδα να πρωταγωνιστεί στις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή μας. Θα παραδώσει Τουρκολιβυκό Σύμφωνο και τα τουρκικά πολεμικά να παραβιάζουν τα κυριαρχικά μας δικαιώματα λίγα μίλια έξω από την Κάσο» είπε χαρακτηριστικά ο πρώην πρωθυπουργός για να καταδείξει ότι, η συγκεκριμένη εξέλιξη με την Λιβύη ήταν η προδιαγεγραμμένη κατάληξη της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη.

Συνεργάτες του κ. Τσίπρα μάλιστα βλέπουν και στοιχεία πανικού στο κυβερνητικό στρατόπεδο με αφορμή τις αντιδράσεις του κ. Μαρινάκη.

Όπως αναφέρουν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος προσπάθησε να κάνει τον απορημένο για τις δηλώσεις περί ήττας της κυβέρνησης και ενδεικτικό της δυσκολίας που βρίσκεται το Μέγαρο Μαξίμου είναι το άλμα λογικής που ακολούθησε με το να κατηγορήσει όλους όσοι από την αντιπολίτευση μιλούν για ήττα – ουσιαστικά και τους γαλάζιους βουλευτές που διαφωνούν – ότι, με τις δηλώσεις περί ήττας νομιμοποιούν την παράνομη και ανυπόστατη θέση άλλων κρατών, όπως παρατηρούν στην Αμαλίας.

Δικαίωση

Μαζί με τις παραπάνω εκτιμήσεις στην Αμαλίας επιμένουν ότι η κυβέρνηση βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο την ώρα που βουλευτές ακόμη και δημόσια παραδέχονται ότι «τον ήπιαμε» όπως είπε στον αέρα του mega news ο κ. Καλογερόπουλος.

Μάλιστα εκτιμούν ότι ακόμη δεν έχει ανοίξει η βεντάλια των αντιδράσεων για την αρνητική εξέλιξη της έγκρισης του τουρκολιβυκού μνημονίου που δίνει ένα ακόμη έρεισμα στην Τουρκία να προωθήσει τους σχεδιασμούς της στην Ανατολική Μεσόγειο με άρμα την «Γαλάζια πατρίδα».

Αξίζει να σημειωθεί ότι την Κυριακή ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής θα πραγματοποιήσει μια νέα ομιλία στο Πολεμικό Μουσείο σε εκδήλωση για την επέτειο του «ΟΧΙ» της ένωσης αποστράτων ενώ πριν λίγες ημέρες κατά την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα εκείνος επέλεγε να μιλήσει σε εκδήλωση κινέζικου πανεπιστημίου για τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – Κίνας και με αρκετή κριτική σε κεντρικές επιλογές της Δύσης ζήτησε πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.

Συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα θυμίζουν μάλιστα και τις προειδοποιήσεις που απεύθυνε στον κ. Μητσοτάκη ήδη από το 2019, όταν ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης πλέον, έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου για το γεγονός ότι η Τουρκία με το τουρκολιβυκό επιχειρούσε να δημιουργήσει «χώρο» και ζητούσε ουσιαστικότερη καταδίκη από τις ΗΠΑ και τους εταίρους μας στην ΕΕ, καθώς και πρωτοβουλίες για να υπάρξουν κυρώσεις.

«Είτε θα υπάρξει η πολιτική των ευρωπαϊκών κυρώσεων τώρα, είτε η πολιτική των ελληνικών φρεγατών ύστερα. Και επειδή ανάμεσα στα δύο προτιμώ αναφανδόν το πρώτο, μου είναι ακατανόητο γιατί τόσους μήνες αντί να καλείτε την Τουρκία να συμμορφωθεί, δεν αξιοποιείτε ευθέως την απειλή των κυρώσεων» έλεγε στη Βουλή το Δεκέμβρη του 2019 ο κ. Τσίπρας για να επιβεβαιωθεί στη συνέχεια με το Ορούτς Ρέις και τις τουρκικές παρενοχλήσεις και τελευταία με το καλώδιο στην Κάσο.

Το 2022 μάλιστα ο κ. Τσίπρας κατέθετε ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης πρόταση για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια απαντώντας μάλιστα στο γιατί δεν το έκανε ο ίδιος όταν ήταν πρωθυπουργός: «όταν είμαστε στην κυβέρνηση η ΝΔ μας κατηγορούσε ότι χωρίζουμε το Αιγαίο στα δύο. Γιατί το καταθέτουμε τώρα; Το καινούργιο στοιχείο είναι το τουρκολυβικό μνημόνιο».

Νέα Εθνική Πυξίδα

Για όλους αυτούς του λόγους ο κ. Τσίπρας βγάζει εκ νέου από την τσέπη του… την εθνική πυξίδα που είχε παρουσιάσει όταν ίδρυσε το Ινστιτούτο του.

Σε αυτή την «Νέα Εθνική Πυξίδα» ο κ. Τσίπρας σημειώνει ότι απαιτείται στροφή σε διπλωματικές σχέσεις με άλλα κράτη της περιοχής που να οδηγούν σε πολυμερή σχήματα ώστε να προκύπτει ένα διπλωματικό μέτωπο που δεν περιορίζεται σε μια μονοδιάστατη λογική συνεργασίας με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ αποκλειστικά.

«Η στρατηγική του δεδομένου συμμάχου μας οδηγεί σε απανωτές εθνικές ήττες και υποχωρήσεις. Η χώρα χρειάζεται επειγόντως μια νέα εθνική πυξίδα και επιστροφή στην πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. Και ο κ. Μητσοτάκης δεν είναι σε θέση αυτό να το υπηρετήσει» λέει σήμερα ο κ. Τσίπρας αναλαμβάνοντας μια δέσμευση για αλλαγή και στην εξωτερική προτού η χώρα ξεμείνει από άλλα στρατηγικά ερείσματα στην περιοχή.

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Κεσσές κατά Φλωρίδη - Οι υποκλοπές απαιτούν απαντήσεις – Η «φλέβα διαφθοράς» φτάνει στην καρδιά του Κράτους Δικαίου

Τα όσα αναφέρει ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Βασίλειος Φλωρίδης, σχολιάζει ο Ζαχαρίας Κεσσές, φέρνοντας παραδείγματα από το σκάνδαλο των υποκλοπών, λέγοντας ότι όσοι χειρίστηκαν την υπόθεση «οφείλουν να λογοδοτήσουν για τις πράξεις και τις παραλείψεις τους»

Για διαφθορά στην εισαγγελία του Αρείου Πάγου κάνει λόγο ο συνήγορος θυμάτων των παράνομων παρακολουθήσεων, Ζαχαρίας Κεσσές, σχολιάζοντας τις αναφορές του εισαγγελέα του ανώτατου δικαστηρίου, Βασίλειου Φλωρίδη.

«Γράφει ότι, όταν μολύνεται η φλέβα, η βλάβη φτάνει στην καρδιά του οργανισμού. Στη δική μας περίπτωση, η καρδιά είναι το Κράτος Δικαίου. Ας του θυμίσουμε, λοιπόν, τι συνέβη στην υπόθεση των υποκλοπών και πόση διαφθορά υπάρχει στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου με τις πλήρως αναιτιολόγητες εισαγγελικές διατάξεις και τις οφθαλμοφανείς υποχωρήσεις και εκπτώσεις», τονίζει ο κ. Κεσσές.

Κάνοντας αναδρομή σε στιγμές της πολύκροτης υπόθεσης των υποκλοπών, ο κ. Κεσσές υπογραμμίζει πως «η θεσμική διαφθορά, όμως, δεν χρειάζεται φάκελο με χρήματα. Μπορεί να εμφανίζεται ως επιλεκτική αδράνεια, ανεξήγητη επιείκεια απέναντι σε κρίσιμα κενά και αποφάσεις που αφήνουν την αλήθεια ανερεύνητη, ενώ ο χρόνος εξαντλεί την ποινική αξίωση».

Τέλος, επισημαίνει ότι «η ‘φλέβα διαφθοράς’ φτάνει πράγματι στην καρδιά του Κράτους Δικαίου και η υπόθεση των υποκλοπών απαιτεί απαντήσεις. Όσοι την χειρίστηκαν οφείλουν να λογοδοτήσουν για τις πράξεις και τις παραλείψεις τους. Και όπως λέει ο κ. Φλωρίδης ‘κανείς δεν πρέπει να μένει ανεξέλεγκτος. Όλοι πρέπει να λογοδοτούν’».

Όσα αναφέρει ο Ζαχαρίας Κεσσές:

Ο τίτλος του άρθρου του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλειου Φλωρίδη στην ‘Καθημερινή’ είναι σοκαριστικός: ‘Φλέβα διαφθοράς στη Δικαιοσύνη’. Γράφει ότι, όταν μολύνεται η φλέβα, η βλάβη φτάνει στην καρδιά του οργανισμού. Στη δική μας περίπτωση, η καρδιά είναι το Κράτος Δικαίου.

Ας του θυμίσουμε, λοιπόν, τι συνέβη στην υπόθεση των υποκλοπών και πόση διαφθορά υπάρχει στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου με τις πλήρως αναιτιολόγητες εισαγγελικές διατάξεις και τις οφθαλμοφανείς υποχωρήσεις και εκπτώσεις.

Οι κ.κ. Ζήσης και Αδειλίνη έκλεισαν την έρευνα χωρίς κρίσιμες διασταυρώσεις, χωρίς να κληθούν τα θύματα και χωρίς να εξεταστούν ουσιώδεις μάρτυρες. Δεν ελέγχθηκαν εγκαίρως στοιχεία από παρόχους, εγκαταστάσεις της ΕΥΠ και του ΚΕΤΥΑΚ, ούτε αναζητήθηκαν κρίσιμα πληροφοριακά δελτία. Παρ’ όλα αυτά, αποκλείστηκε ο κίνδυνος για την εθνική ασφάλεια και η απόπειρα κατασκοπείας, ακόμη και για τη στόχευση της ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων, του Υπουργού Εξωτερικών και του ΚΥΣΕΑ. Η δικογραφία αφαιρέθηκε από τρεις Εισαγγελείς Πρωτοδικών λίγο πριν την άσκηση δίωξεων για να ανατεθεί στον κ. Ζήση με τα γνωστά αποτελέσματα.

Ο κ. Τζαβέλλας μετά την διαβίβαση της απόφασης του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου κράτησε τη δικογραφία είκοσι ημέρες χωρίς να εξετάσει μάρτυρα ή να ζητήσει συνδρομή υπηρεσίας. Και για να αποκλείσει την κατασκοπευτική στόχευση της στρατιωτικής ηγεσίας και του Υπουργού Εξωτερικών, επικαλέστηκε την αδιανόητη κατασκευή ότι οι ίδιοι δράστες είχαν παγιδεύσει και έναν ηθοποιό κι έναν δημοσιογράφο. Παράλληλα δεν εξέτασε κανένα από τα δεκάδες νέα στοιχεία που προέκυψαν στη δίκη.

Ο ίδιος είχε εποπτεύσει την ΕΥΠ την επίδικη περίοδο, είχε υπογράψει διατάξεις παρακολούθησης του Θ. Κουκάκη και είχε καταθέσει στη Βουλή ως μάρτυρας για την υπόθεση. Παρ’ όλα αυτά, ανέλαβε τον χειρισμό της, χωρίς να αντιμετωπιστεί ουσιαστικά το ζήτημα αμεροληψίας που θέτουν αυτά τα γεγονότα και της παραβίασης του άρθρου 15 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Ο κ. Μπακέλλας απέρριψε προκλητικά και αναιτιολόγητα τις αιτήσεις ανάσυρσης των κ. Σαμαρά, Κουκάκη και Σπίρτζη. Αρνήθηκε να εξετάσει πέντε κρίσιμους μάρτυρες, με το σκεπτικό ότι ενδέχεται να εμπλέκονται στις πράξεις, χωρίς πρώτα να ακούσει τι γνωρίζουν. Και επί δύο μήνες δεν έχει εξετάσει τη μήνυση του Γ. Παπαδόπουλου, ο οποίος κατά την περίοδο της παγίδευσης του είχε αναλάβει προϊστάμενος μονάδας Αντικατασκοπείας της ΕΥΠ. Παράλληλα απέφυγε να καλέσει τον Ταλ Ντίλιαν όχι να καταθέσει αλλά να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία για όσα δηλώνει δημόσια εδώ και μήνες για προμήθεια του λογισμικού σε κρατική υπηρεσία .

Δεν ισχυρίζομαι ότι αποδείχθηκε χρηματισμός. Η θεσμική διαφθορά, όμως, δεν χρειάζεται φάκελο με χρήματα. Μπορεί να εμφανίζεται ως επιλεκτική αδράνεια, ανεξήγητη επιείκεια απέναντι σε κρίσιμα κενά και αποφάσεις που αφήνουν την αλήθεια ανερεύνητη, ενώ ο χρόνος εξαντλεί την ποινική αξίωση.

Η ‘φλέβα διαφθοράς’ φτάνει πράγματι στην καρδιά του Κράτους Δικαίου και η υπόθεση των υποκλοπών απαιτεί απαντήσεις. Όσοι την χειρίστηκαν οφείλουν να λογοδοτήσουν για τις πράξεις και τις παραλείψεις τους. Και όπως λέει ο κ. Φλωρίδης ‘κανείς δεν πρέπει να μένει ανεξέλεγκτος. Όλοι πρέπει να λογοδοτούν’».

«Συρρικνωμένος πληθωρισμός» - Πώς καταλήγουμε να πληρώνουμε χρυσάφι για λιγότερα γραμμάρια;

Το φαινόμενο του shrinkflation (μείωση προϊόντος, ίδια τιμή) συμβαίνει όταν οι κατασκευαστές μειώνουν το βάρος, τον όγκο ή την ποσότητα των προϊόντων τους, διατηρώντας παράλληλα την τιμή πώλησης σταθερή.

Στη σημερινή πραγματικότητα, η ακρίβεια αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν καθημερινά εκατομμύρια καταναλωτές. Καθώς το κόστος ζωής αυξάνεται και η αγοραστική δύναμη περιορίζεται, η πίεση στα νοικοκυριά γίνεται όλο και πιο αισθητή, με τις τιμές των βασικών αγαθών να καταγράφουν συνεχείς ανόδους.

Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον, οι καταναλωτές δεν έρχονται αντιμέτωποι μόνο με τις εμφανείς ανατιμήσεις στα ράφια, αλλά και με πιο «αόρατες» πρακτικές της αγοράς.

Η πιο χαρακτηριστική από αυτές είναι ο λεγόμενος «συρρικνούμενος πληθωρισμός» (ή αλλιώς φαινόμενο shrinkflation), όπου οι τιμές παραμένουν σταθερές, αλλά η ποσότητα των προϊόντων μειώνεται, μετατρέποντας την καθημερινή επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ σε μια διαρκή δοκιμασία για την τσέπη των πολιτών.

Πώς οι εταιρείες μετακυλούν το αυξημένο κόστος παραγωγής αδειάζοντας κρυφά το καλάθι μας και πώς μπορούμε να προστατευτούμε;

Τι ισχύει στα κράτη της Ευρώπης και τι στην Ελλάδα;

Τι είναι ο «συρρικνωμένος πληθωρισμός» των σούπερ μάρκετ;

Ο «συρρικνούμενος πληθωρισμός» συμβαίνει όταν οι κατασκευαστές μειώνουν το βάρος, τον όγκο ή την ποσότητα των προϊόντων τους διατηρώντας παράλληλα τις τιμές αμετάβλητες. «[Οι αγοραστές] αγοράζουν το ίδιο προϊόν στην ίδια συσκευασία, αλλά θα αγοράσουν λιγότερα στην ίδια τιμή», δήλωσε ο Loïc de Hults, ανώτερος συνεργάτης στη δικηγορική εταιρεία CMS Belgium.

Η πρακτική δεν είναι καινούργια, αλλά έχει γίνει πιο συνηθισμένη στην Ευρώπη από την έξαρση του πληθωρισμού το 2022.

Το 2019, μια γαλλική εταιρεία παραγωγής σιροπιών μείωσε τα μπουκάλια της από 750ml σε 600ml, με την ομάδα καταναλωτών Foodwatch να αναφέρει αργότερα αύξηση τιμής άνω του 37% ανά λίτρο.  Στη Γερμανία, μια μάρκα μείωσε τις μπάρες σοκολάτας της από 100g σε 90g, γεγονός που οδήγησε σε δικαστική απόφαση κατά της εταιρείας τον Μάιο του 2026. Μια άλλη εταιρεία εισήγαγε επίσης μικρότερες μπάρες σοκολάτας 75g το 2026, σε σύγκριση με τη συνήθη μορφή των 100g.

Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2025, το 74% των καταναλωτών έχουν παρατηρήσει ότι τα προϊόντα γίνονται μικρότερα χωρίς να γίνονται φθηνότερα.

Ο λόγος είναι η αύξηση του κόστους παραγωγής. «Ορισμένοι κατασκευαστές εξετάζουν το ενδεχόμενο μείωσης των συσκευασιών και των ποσοτήτων για να διατηρήσουν τις τιμές, αντί να τις αυξήσουν», δήλωσε η Christel Delberghe, γενική διευθύντρια της EuroCommerce, η οποία εκπροσωπεί τους Ευρωπαίους λιανοπωλητές και χονδρεμπόρους.

Οι ομάδες καταναλωτών ζητούν αυστηρότερους κανόνες και χώρες όπως η Γαλλία και η Αυστρία έχουν θεσπίσει μέτρα που απαιτούν από τα σούπερ μάρκετ να επισημαίνουν τα μικρότερα προϊόντα. Ωστόσο, η ΕΕ δεν έχει συγκεκριμένη νομοθεσία κατά του συρρικνούμενου πληθωρισμού, βασιζόμενη αντ’ αυτού σε ευρύτερους κανόνες κατά των παραπλανητικών επιχειρηματικών πρακτικών.

Ίδια συσκευασία, λιγότερο προϊόν

Οι κατασκευαστές έχουν διάφορους τρόπους για να μειώσουν το μέγεθος των προϊόντων, από το να αφήνουν κενό χώρο στις σακούλες μέχρι τη χρήση παχύτερων συσκευασιών ή υπερυψωμένων βάσεων.

Η στρατηγική αυτή εκμεταλλεύεται ένα ψυχολογικό τυφλό σημείο: μειώσεις μόλις 5% έως 7% μπορεί να περάσουν απαρατήρητες. Ορισμένες εταιρείες διαφημίζουν επίσης μια «νέα συνταγή» ή «βελτιωμένη ποιότητα» χωρίς να εφιστούν την προσοχή στις αλλαγές στην ποσότητα.

Οι αγοραστές θα πρέπει να προσέχουν για αλλαγές στο καθαρό βάρος, λιγότερα είδη σε πολυσυσκευασίες ή ασυνήθιστα μεγάλες συσκευασίες σε σύγκριση με το περιεχόμενο. Ο έλεγχος της τιμής ανά κιλό ή λίτρο στις ετικέτες των ραφιών των σούπερ μάρκετ βοηθά επίσης στη σύγκριση προϊόντων.

Τι ισχύει στην Ευρώπη

Οι τιμές των τροφίμων και των μη αλκοολούχων ποτών σε ολόκληρη την ΕΕ αυξήθηκαν κατά περίπου 33% μεταξύ 2021 και 2025. Ωστόσο, η ΕΕ δεν έχει θεσπίσει κανόνες που να στοχεύουν ειδικά στον συρρικνωτικό πληθωρισμό. Η νομοθεσία της ΕΕ απαιτεί οι συσκευασίες τροφίμων να αναγράφουν την καθαρή ποσότητα και τα σούπερ μάρκετ να αναγράφουν τις τιμές ανά κιλό ή λίτρο. Η οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές απαγορεύει μόνο τις «παραπλανητικές πρακτικές».

Ο ντε Χουλτς πιστεύει ότι αυτοί οι νόμοι της ΕΕ προσφέρουν ήδη κάποια προστασία.

Το ζήτημα έφτασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στις 15 Ιουλίου 2025, η Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών πραγματοποίησε δημόσια ακρόαση όπου οι νομοθέτες εξέτασαν πώς πρακτικές όπως ο συρρικνούμενος πληθωρισμός και η δυναμική τιμολόγηση επηρεάζουν τους αγοραστές, οδηγώντας σε ερώτημα προς την Επιτροπή σχετικά με το εάν η ισχύουσα νομοθεσία για τους καταναλωτές ήταν επαρκής για την αντιμετώπιση του συρρικνούμενου πληθωρισμού.

Η Επιτροπή υπερασπίστηκε τους ισχύοντες κανόνες, επισημαίνοντας τις υποχρεωτικές ετικέτες βάρους και τις τιμές μονάδας ως τρόπους για να εντοπίζουν οι καταναλωτές τις αυξήσεις τιμών. Ανέφερε ότι οι εθνικές αρχές πρέπει να επιβάλλουν τον νόμο και υποσχέθηκε να συνεχίσει να παρακολουθεί την αγορά.

Shrinkflation στην Ελλάδα

Το φαινόμενο του shrinkflation συνεχίζει να προβληματίζει τα ελληνικά νοικοκυριά.

Οι συσκευασίες μικραίνουν, οι τιμές παραμένουν ίδιες και οι καταναλωτές πληρώνουν περισσότερο χωρίς φυσικά να το καταλαβαίνουν.

Σύμφωνα με στοιχεία του 2025-2026, οι κατηγορίες με τη μεγαλύτερη «συρρίκνωση» είναι:

  • Γαλακτοκομικά: Γιαούρτια και τυριά (μείωση γραμμαρίων στη συσκευασία).
  • Είδη παντοπωλείου: Ζυμαρικά, όσπρια και ρύζι.
  • Γλυκίσματα: Σοκολάτες και πατατάκια.
  • Είδη προσωπικής υγιεινής: Χαρτί υγείας (λιγότερα μέτρα/φύλλα ανά ρολό) και απορρυπαντικά.

Στην Ελλάδα υπάρχει ρύθμιση που επιβάλλει την υποχρεωτική σήμανση σε προϊόντα των οποίων η ποσότητα μειώνεται χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη μείωση της τιμής. ου επιβάλλει την υποχρεωτική σήμανση σε προϊόντα των οποίων η ποσότητα μειώνεται χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη μείωση της τιμής.

Κανονισμοί σε άλλες χώρες

Από τον Ιούλιο του 2024, τα γαλλικά σούπερ μάρκετ που είναι μεγαλύτερα από 400 τετραγωνικά μέτρα πρέπει να προειδοποιούν τους αγοραστές όταν τα προϊόντα συρρικνώνονται αλλά η τιμή τους ανά κιλό ή λίτρο αυξάνεται. Τα καταστήματα πρέπει να εμφανίζουν τις παλιές και τις νέες ποσότητες, μαζί με την αύξηση της τιμής, για δύο μήνες, διαφορετικά κινδυνεύουν με πρόστιμα έως και 15.000 ευρώ.

Η Αυστρία εισήγαγε παρόμοιους κανόνες τον Απρίλιο του 2026, απαιτώντας από τα μεγαλύτερα σούπερ μάρκετ και τα καταστήματα υγείας και ομορφιάς να επισημαίνουν προϊόντα που συρρικνώνονται ενώ η τιμή μονάδας τους αυξάνεται κατά τουλάχιστον 3%.

Η Ρουμανία εισήγαγε επίσης υποχρεωτικές ειδοποιήσεις το 2024, ενώ το Βέλγιο έχει συζητήσει παρόμοια νομοθεσία, αλλά δεν έχει ακόμη θεσπίσει συγκεκριμένους κανόνες.

Ο ντε Χουλτς προειδοποίησε ότι οι διαφορετικοί εθνικοί κανόνες θα μπορούσαν να περιπλέξουν τα πράγματα για τους κατασκευαστές που πωλούν προϊόντα σε όλη την Ευρώπη: «Αν μιλάμε για συσκευασίες, πρέπει να ρυθμίζονται σε επίπεδο ΕΕ. Διαφορετικά, θα είναι πολύ περίπλοκο για τους κατασκευαστές», είπε.

Οι κοινοί κανόνες της ΕΕ θα βοηθούσαν τις εταιρείες να κατανοήσουν τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν, ιδίως καθώς περισσότερες χώρες εισάγουν τις δικές τους απαιτήσεις: «Θα ήταν καλό να υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες σε επίπεδο ΕΕ, απλώς ώστε όλοι να γνωρίζουν τι μπορούν να κάνουν σε κάθε χώρα», πρόσθεσε.

Ωστόσο, η EuroCommerce πιστεύει ότι η υπάρχουσα νομοθεσία είναι αρκετή. «Η προσθήκη ενός ακόμη επιπέδου ρύθμισης δεν θα αλλάξει απαραίτητα πολλά σε σχέση με τους καταναλωτές, αλλά σίγουρα θα προσθέσει περισσότερα κανονιστικά βάρη, κόστος, υποχρεώσεις αναφοράς και αβεβαιότητα στους λιανοπωλητές», δήλωσε ο Delberghe.

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0