Μπορεί ένα ντοκιμαντέρ για τον Έντουαρντ Σνόουντεν να φτάσει μέχρι την υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας;

Τα ξένα μέσα ενημέρωσης ελπίζουν ότι κάτι τέτοιο μπορεί -και πρέπει- να γίνει και τονίζουν ότι το ντοκιμαντέρ της Λόρα Πόιτρας, Citizenfour, είναι ανάλογης σημασίας με κλασικές ταινίες όπως οι Τρεις Ημέρες του Κόνδορα και ηΣυνομιλία.

Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε ήδη σε περιορισμένο κύκλωμα αιθουσών στις ΗΠΑ και συγκέντρωσε ένα εκατομμύριο δολάρια -ποσό διόλου ευκαταφρόνητο για ντοκιμαντέρ.

Παράλληλα, το Citizenfour έχει λάβει διθυραμβικές κριτικές και πολλοί είναι εκείνοι που ισχυρίζονται ότι αξίζει μία θέση στη δεκάδα των υποψηφιοτήτων για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ποτέ ως τώρα δεν έχει υπάρξει ένα ντοκιμαντέρ υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.

Οι περισσότεροι κριτικοί «υποκλίνονται» μπροστά στο κινηματογραφικό όραμα της Πόιτρας, με τους New York Times να γράφουν ότι το ντοκιμαντέρ αποτελεί ένα «αρχέγονο πολιτικό παραμύθι για την ψηφιακή εποχή, μία σε πραγματικό χρόνο ζωντανή εικόνα για τη σύγκρουση ανάμεσα στο άτομο και το κράτος». Παράλληλα, τονίζουν, δείχνει το ανθρώπινο πρόσωπο Έντουαρντ Σνόουντεν, του πρώην συμβούλου της NSA που αποκάλυψε τα μυστικά της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας.

Ακόμα και στην περίπτωση που κάποιοι θεωρούν αμφιλεγόμενη προσωπικότητα τον Σνόουντεν, τα ξένα μέσα ενημέρωσης τονίζουν ότι δεν μπορεί να αγνοηθεί η κινηματογραφική αξία του ντοκιμαντέρ.

Ακόμα και ο ίδιος ο παραγωγός Χάρβεϊ Ουαϊνστάιν, η εταιρεία του οποίου Radius - TWC ανέλαβε τη διανομή του ντοκιμαντέρ, είχε εκφραστεί ανοιχτά εναντίον του πρώην συμβούλου της NSA, πριν η Πόιτρας του αλλάξει γνώμη.

Γιατί, όμως, ο Σνόουντεν αποτελεί τόσο ενδιαφέρουσα περίπτωση; Δεν είναι τόσο οι πράξεις του, όσο το γεγονός ότι αποτελεί έναν αποφασισμένο -αλλά όχι και ατρόμητο- άνθρωπο, έναν άνθρωπο που θα μπορούσε να είναι ένας φίλος μας ή ο διπλανός μας, ισχυρίζονται οι New York Times.

Και αυτό τις περισσότερες φορές αρκεί για τη δημιουργία ενός συναρπαστικού κινηματογραφικού χαρακτήρα.

Ο ίδιος ο Σνόουντεν ήταν εκείνος που επικοινώνησε με την Πόιτρας και τον δημοσιογράφο Γκλεν Γκρίνγουλντ.

Χρησιμοποιώντας κρυπτογραφημένο e-mail με την κωδική ονομασία «Citizen Four», κάλεσε την Πόιτρας και τον Γκρίνγουλντ στο Χονγκ Κονγκ όπου βρισκόταν και όπου ετοιμαζόταν να διαρρεύσει τα όσα είχε μάθει για την ικανότητα της NSA να υποκλέπτει δεδομένα από κινητά τηλέφωνα, e-mail και ηλεκτρονικές δραστηριότητες αμερικανών πολιτών.

Ερωτηθείς γιατί επέλεξε την Πόιτρας, ο Σνόουντεν απάντησε ότι η ίδια επέλεξε τον εαυτό της, καθώς είχε σκηνοθετήσει ένα μικρού μήκους ντοκιμαντέρ για τον Ουίλιαμ Μπίνεϊ που είχε επίσης προβεί σε αποκαλύψεις για την NSA.

Αν και οι κριτικοί μιλούν για ένα συναρπαστικό θρίλερ, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η ταινία θα είναι, τελικά, υποψήφια για Όσκαρ (ακόμα και για Όσκαρ ντοκιμαντέρ). Καθώς πολλοί από τους ψηφοφόρους της αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου είναι μεγάλης ηλικίας και για πολλούς ο Σνόουντεν αποτελεί αμφιλεγόμενη φιγούρα, μπορεί -όπως κατά το παρελθόν έχει συμβεί με ντοκιμαντέρ όπως το «We Steal Secrets: The Story of Wikileaks» και το «Blackfish»- να αγνοήσουν το Citizenfour.

Εν τω μεταξύ, το Χόλιγουντ περιμένει μία άλλη ταινία (μυθοπλασίας αυτή τη φορά), για την υπόθεση Σνόουντεν.

Πρόκειται για την ταινία που ετοιμάζει ο Όλιβερ Στόουν, η οποία θα βασίζεται στο βιβλίο του Λουκ Χάρντινγκ «The Snowden Files: The Inside Story of the World’s Most Wanted Man», καθώς και στο «Time of Octopus» του Ανατόλι Κουτσερένα.  Η ταινία αποτελεί ένα χρονικό της φυγής του Σνόουντεν από τις ΗΠΑ στο Χονγκ Κόνγκ, όπου συναντήθηκε με τους Πόιτρας και Γκρίνγουολντ.

Ο Τζόζεφ Γκόρντον Λέβιτ θα ερμηνεύσει τον Σνόουντεν και η Σέιλιν Γούντλεϊ τη σύντροφό του, Λίντσεϊ Μιλς.

Ένα σοκαριστικό βίντεο που δεν είχε δει στο φως της δημοσιότητας μέχρι σήμερα, έχει αντιδράσεις στο Διαδίκτυο.

Το βίντεο, σκηνοθετημένο από τον Έλι Ροθ (σκηνοθέτη της ταινίας τρόμουHostel) δείχνει μία σκηνή «βιασμού» της Λάνα Ντελ Ρέι.

Στο βίντεο πρωταγωνιστεί και ο Μέριλιν Μάνσον, ο οποίος αρνήθηκε την εμπλοκή του.

Το βίντεο, το οποίο αποσύρθηκε από το YouTube, ξεκινά με μία σκηνή δείπνου. Ο Μέριλιν Μάνσον και οι καλεσμένοι του στέκονται ακίνητοι γύρω από ένα τραπέζι, ενώ μία φωτιά έχει ξεσπάσει. Δύο γυναίκες εμπλέκονται σε έναν καβγά και μία άλλη σπάει μια λάμπα με ένα αιχμηρό αντικείμενο. Μία άλλη γυναίκα ουρλιάζει, καλυμμένη με νερό γεμάτο αίμα, ενώ ο Μάνσον κάνει τρομακτικές γκριμάτσες περπατώντας στην ομίχλη.

Ακολουθεί η σκηνή βιασμού της Ντελ Ρέι από τον σκηνοθέτη Έλι Ροθ, οι ταινίες του οποίου ανήκουν στο λεγόμενο είδος του «torture porn» (πορνό βασανιστηρίων). Η διάσημη τραγουδίστρια προσπαθεί να ξεφύγει και παλεύει με τον βιαστή της, καθώς εκείνος την σπρώχνει στο στρώμα. Αργότερα στο βίντεο εμφανίζονται κόκκινα μπαλόνια που γράφουν πάνω τους «Βιασμός».

Το αμφιλεγόμενο βίντεο δεν είχε προβληθεί πουθενά και μόλις πριν από μερικές ημέρες διέρρευσε στο Διαδίκτυο για να αποσυρθεί λίγο αργότερα.

Μιλώντας στον Λάρι Κινγκ, ο σκηνοθέτης Έλι Ροθ είπε πέρυσι: «Γύρισα ένα βίντεο με τον Μέριλιν Μάνσον και την Λάνα Ντελ Ρέι. Ο Μέριλιν Μάνσον είναι ο καλύτερος, ένα από τα αγαπημένα μου πρόσωπα. Οι σκηνές είναι τόσο αρρωστημένες που το βίντεο βρίσκεται κλειδωμένο σε ένα σεντούκι για πάνω από έναν χρόνο».

«Η σεξουαλική επίθεση εναντίον γυναικών είναι φρικτή» είπε στην ίδια συνέντευξη ο Ροθ. «Αλλά, τα Αδέσποτα Σκυλιά είναι μία ταινία που περιλαμβάνει έναν βιασμό. Προσθέτει αυτό κάτι στην ταινία; Ναι».

Το βίντεο φέρει τον τίτλο Sturmgruppe και πληροφορίες του Billboard ανέφεραν ότι περιλαμβάνει σκηνές από δύο επίσημα βίντεο του Μάνσον με μία νέα σκηνή.

Εκπρόσωπος του τραγουδιστή ανακοίνωσε: «Ο Μάνσον δεν το σκηνοθέτησε (σ.σ. το βίντεο), ούτε ήταν από βίντεο του Μέριλιν Μάνσον ή από εικόνες εξωτερικών γυρισμάτων που γυρίστηκαν από τον ίδιο ή χρησιμοποιήθηκαν από τον ίδιο και τη μουσική του».

«Πρέπει να είναι βίντεο θαυμαστών που χρησιμοποιεί παλιές εικόνες από βίντεο του Μάνσον με τις εικόνες κάποιου άλλου της Λάνα Ντελ Ρέι» πρόσθεσε η εκπρόσωπος Κάθριν Φρέιζερ.

Ο Έλι Ροθ και η Λάνα Ντελ Ρέι δεν έχουν προχωρήσει σε κάποιο σχόλιο.

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Το δέχονται όλο και περισσότεροι ότι το πρόβλημα είναι δικό μας και όχι εισαγόμενο, επίσης ότι είναι βασικά πολιτικό και λιγότερο οικονομικό. Όσο περνάει ο καιρός φαίνεται κάτι ακόμη, ότι είναι περισσότερο πρόβλημα προσώπων και λιγότερο αντιλήψεων και πρακτικών ή, διαφορετικά, ότι οι πρωταγωνιστές καθορίζουν την πορεία των πραγμάτων ανάλογα με αυτό που είναι και, μετά, ανάλογα με αυτό που πιστεύουν.

Υπάρχει γύρω μας ένας πολιτικός αρχηγός που να έχει ταυτόχρονα ηγετικό χάρισμα, μεγάλες διαχειριστικές ικανότητες, διορατικότητα και βάθος πολιτικής σκέψης, ήθος και αίσθημα εθνικής ευθύνης, συναισθηματική συγκρότηση και ψυχική σταθερότητα; Υπάρχουν Δημοτικοί σύμβουλοι και αντιδήμαρχοι με αίσθημα ιστορικού καθήκοντος, αφοσιωμένοι στο κοινό καλό και αδιάφοροι για τις πρόσκαιρες εντυπώσεις; Υπάρχει κάτι άλλο πέρα από τη διατήρηση της έδρας και την επαγγελματική συνέχεια που να επηρεάζει τις επιλογές και τις αποφάσεις τους;

Αρκεί να παρακολουθήσει κανείς μια συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο, ένα καφενιακό πάνελ και τον χαρτοπόλεμο ανακοινώσεων μεταξύ των αντίπαλων παρατάξεων για να βεβαιωθεί ότι το επίπεδο είναι πολύ χαμηλό και η τάση είναι διαρκώς καθοδική. Γραφικότητες, ακρότητες, παραλογισμοί, χυδαιότητες και αθλιότητες από τη μια, βερμπαλισμοί, κενολογία, ακατέργαστος λαϊκισμός και επεξεργασμένος λαϊκισμός από την άλλη.

Αυτοί που κρατάνε τις τύχες μας στα χέρια τους έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό, ανεξάρτητα από ιδεολογική ταυτότητα και κομματική ένταξη: Δημαγωγούν ασύστολα και κινούνται με γνώμονα το πολιτικό κόστος, διαμορφώνουν δηλαδή τη στρατηγική τους στη βάση βραχυπρόθεσμων επιδιώξεων και υπηρετώντας το ατομικό/κομματικό, όχι το δημόσιο, συμφέρον.

Στις περισσότερες των περιπτώσεων ενδιαφέρονται πρωτίστως για την επικοινωνία μιντιακής κατανάλωσης και λιγότερο για την ουσία, το ερώτημα που μπαίνει στην αρχή είναι “πώς θα παίξει” η κάθε δήλωση/πρωτοβουλία και ύστερα ή ποτέ εξετάζεται το νόημα και η σημασία της.

Η ποιότητα του πολιτικού προσωπικού σαφώς και συνδέεται με τον τρόπο ένταξης στο παραταξιακό-κομματικό σύστημα. Πρέπει κανείς να έχει οπωσδήποτε χρήματα ή χορηγό, να αλεστεί στον κομματικό σωλήνα ή, διαφορετικά, να βρεθεί στην αυλή κάποιου αρχηγού ή ηγετικού στελέχους που θα του δώσει την ευκαιρία του. Πολύ δύσκολα μπορεί κανείς να ασκεί ένα απαιτητικό επάγγελμα και ταυτόχρονα να πολιτεύεται αφού η κομματική-παραταξιακή ίντριγκα είναι εξαιρετικά χρονοβόρα. Αξιόλογοι και ικανοί άνθρωποι με ενδιαφέρον για τα κοινά ούτε που διανοούνται να κατέβουν -στην κυριολεξία!- στην πολιτική γνωρίζοντας ότι αυτό προϋποθέτει μάχες στα λασπόνερα και επικίνδυνα χτυπήματα. Άλλοι δεν το αντέχουν, άλλοι έχουν πολλά να χάσουν για να πάρουν ένα τέτοιο ρίσκο, άλλοι απλώς δεν προλαβαίνουν ή θεωρούν πως δεν αξίζει τον κόπο. Το αποτέλεσμα είναι ότι το ίδιο σύστημα αναπαράγεται και εξασφαλίζει τη μακροημέρευσή του, όπως επίσης τη συντήρηση των δομών και των κανόνων που ισχύουν στη δημόσια σφαίρα.

Οι διαγκωνισμοί και οι ανταγωνισμοί είναι σκληροί, το δόγμα «ο θάνατός σου η ζωή μου» κυριαρχεί, ποια συντροφικότητα και ποια αλληλεγγύη, ο ένας πατάει πάνω στον άλλο για να τον παραβγεί και όλοι ψάχνουν πρόσβαση στον αρχηγό και μετά στον επόμενο αρχηγό, αλλάζοντας βάρκα όποτε χρειαστεί, αλλάζοντας και μάσκα.

Το ερώτημα είναι πώς μπορεί αυτό να αλλάξει, πώς μπορεί να εμφανιστεί ένας νέος πολιτικός κόσμος που θα σκέφτεται αλλιώς, θα συμπεριφέρεται αλλιώς, και θα επικρατήσει του παλιού, ανατρέποντας την κατεστημένη νοοτροπία. Η εποχή ευνοεί -σε πρώτο επίπεδο- το νέο και αυτό το χαρτί παίζουν τώρα πλέον όλοι με το σύνθημα «πολιτική χωρίς κομματικό παρελθόν». Αλλά, προφανώς, τα συνθήματα και οι επικοινωνιακές καινοτομίες δεν αρκούν για να πείσουν ότι έχουμε να κάνουμε με νέα πολιτική και όχι με κάτι νέο που μοιάζει με πολιτική - αλλά δεν είναι.

Ο κίνδυνος διαγράφεται: Να βρεθούμε με νέους πολιτικούς που απλώς δεν έχουν δώσει μέχρι τώρα δείγματα γραφής στις δημόσιες υποθέσεις, χωρίς αυτό να έχει κάποια θετική αξιακή φόρτιση. Ή να βρεθούμε με νέους πολιτικούς που είναι ίδιοι, ακόμη και χειρότεροι, από τους παλιούς. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι επιπτώσεις θα είναι δραματικές γιατί θα «καεί» και η ιδέα του νέου, χωρίς να υπάρχει κάτι άλλο για να ελπίσει κανείς.

Η λύση προϋποθέτει ίσως ότι η πολιτική θα προηγηθεί των προσώπων, θα περάσουμε δηλαδή από το «ποιοι μιλάνε» στο «τι λένε» και πάλι πίσω. Για να καταλήξουμε, και θα είναι πια μια θεαματική εξέλιξη για τα δεδομένα μας, στο «γιατί το λένε». Για τον εαυτό τους ή για εμάς και άρα για σένα.-