Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Η λέξη "καταφερτζής" δεν προέρχεται -φευ!- από το εξαίρετο αλλά από την εξαίρεση. Σημαίνει την πεποίθηση πως ένα φαινόμενο αποτελεί μοναδική περίπτωση στον κόσμο ή στην Ιστορία. Ο Κηφισιώικος καταφερτζής μάς στοιχειώνει και μας καθορίζει αενάως. 

Υπάρχουν, για την ακρίβεια, δύο Κηφισιώτικοι καταφερζήδεςί, αντιδιαμετρικοί μεταξύ τους.

Ο πρώτος, ο θετικός -ας τον ονομάσουμε- καταφερτζής, διακηρύσσει ότι οι Κηφισιώτες ως Έλληνες αποτελούν ούτε λίγο ούτε πολύ τον περιούσιο λαό. Ίσως μάλιστα να μην πρόκειται καν για ανθρώπους αλλά για σπορά εξωγήινων, οι οποίοι σε επίσκεψή τους προ μυριάδων ετών μπόλιασαν τους νεαντερτάλιους με το γονιδίωμά τους κάπου μεταξύ Κρήτης και Θράκης. (Την παραπάνω παλαβομάρα δεν την υποστηρίζει μονάχα ο Έριχ Φον Ντένικεν και οι επίγονοί του στα τηλεοπτικά μας κανάλια αλλά και ένας καθηγητής σε ΤΕΙ, που καμαρώνει μάλιστα για τις αλήθειες που διδάσκει τη νεολαία!) Στους Κηφισιώτες, ως Έλληνες εν πάση περιπτώσει, χρωστάει η οικουμένη τα πάντα. Τη φιλοσοφία, τη δημοκρατία, το θέατρο, ακόμα δε και τα κομπιούτερ, αφού τι άλλο υπήρξε ο μηχανισμός των Αντικυθήρων παρά ο πρώτος υπολογιστής; Οι Κηφισιώτες χαρακτηρίζονται προσέτι από αδιάκοπη συνέχεια αίματος, ώστε ο σημερινός Κηφισιώτης αυτοδικαίως να καμαρώνει σαν κατευθείαν απόγονος του Περικλή και ο Σπαρτιάτης του Λεωνίδα. Για αυτό εξάλλου και ο Κηφισιώτης Δημήτρης Αβραμόπουλος κήρυξε προ ετών ως δήμαρχος Αθηναίων τη λήξη του Πελοποννησιακού Πολέμου. 

Ο θετικός μας καταφερτζής καλλιεργείται εντατικά στα σχολεία και αναπαράγεται σε όλο το φάσμα του δημόσιου λόγου. Ακόμα και οι σπορτκάστερ όποτε βάζει γκολ η Εθνική μας μιλάνε για τον θεό της Ελλάδας κι όποτε ανακηρύσσεται ένας δικός μας Ολυμπιονίκης για το Ελληνικό dna. 

Όποιος τολμήσει, σε στιγμές θριάμβου, να αμφισβητήσει την ψυχάρα μας χαρακτηρίζεται στην ελαφρύτερη περίπτωση ξενέρωτος, συνηθέστερα όμως Εφιάλτης, Νενέκος, σύγχρονος Φαλμεράιγερ. Τον ταυτίζουν με τον Χένρυ Κίσσινγκερ, ο οποίος -σύμφωνα με ένα πλαστό έγγραφο που διακινείται εδώ και χρόνια- έχει θέσει ως σκοπό της ζωής του την καταστροφή του έθνους μας. Του τρίβουν στα μούτρα τα εγκώμια των "καλών" ξένων, με πιο πρόσφατο την προ μηνός ομιλία του Μπάρακ Ομπάμα, ξεχνώντας βέβαια το γεγονός πως όποια χώρα κι αν επισκεπτόταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, θα έβρισκε να πει πέντε καλές κουβέντες για το παρελθόν της - στη Ρωσία θα υποκλινόταν στο έργο του Ντοστογιέφσκι, την Αφρική θα χαρακτήριζε "κοιτίδα της ανθρωπότητας"... 

Ο θετικός μας καταφερτζής συνιστά ένα πομπώδες, ένα εκκωφαντικό αφήγημα που φτάνει μέχρι το πρόσφατο σχετικά παρελθόν. Περιλαμβάνει τα δυό Νόμπελ, τη Μελίνα Μερκούρη και τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Μανόλη Γλέζο και την Κυρά της Ρω. Φρενάρει ωστόσο απότομα στο σήμερα. "Σήμερα δεν γράφονται τέτοια βιβλία, δεν συνθέτονται τέτοια τραγούδια, δεν βγαίνουν τέτοιοι ήρωες... Σήμερα κυριαρχεί η μετριότητα και η οσφυοκαμψία. Η πόλη παραδέρνει με πουλημένους ηγέτες και ευνούχους πνευματικούς ανθρώπους!" αποφαίνεται ο ραδιοφωνικός αστέρας και ο ταξιτζής που τον ακούει κουνάει με νόημα το κεφάλι του. 

Η "αντισυστημική" ψήφος στην Κηφισιά είναι, μεταξύ των άλλων, εκδήλωση και του θετικού μας καταφερτζή. Βασίζεται στην πεποίθηση πως θα έπρεπε να απολαμβάνουμε εξ' ορισμού μοναδικά προνόμια, τα οποία κάποια καθάρματα μάς στερούν. Βάζει στο στόχαστρο τις αγορές, τους ανθρώπους που πάντα πλαισιώνουν τον εκάστοτε Δήμαρχο.... Προσβλέπει στον από μηχανής θεό, στον τοπικό εκδικητή μας. Όσο η καθημερινότητά μας ζορίζεται, τόσο περισσότεροι διεκδικούν τον ρόλο. Από τον μακαριστό Χριστόδουλο μέχρι τον Γιώργο Θωμάκο. Σύντομα -εκτιμώ- θα πλασαριστεί σαν τέτοιος και ο Βαγγέλης Αυλ-της. 

Ο αρνητικός καταφερτζής διακονείται κατά κανόνα από πιο μορφωμένες και συγκροτημένες φωνές. Η ουσία του εντούτοις είναι εξίσου σχηματική. Στον ίδιο βαθμό απλοϊκή. 

"Δεν πρόκειται η Κηφισιά για κανονική πόλη" ισχυρίζονται. "Σε ένα μπαλωμένο σκηνικό ζούμε όλοι, σε έναν καραγκιόζ' μπερντέ. Υποδυόμαστε ότι δουλεύουμε, ότι κάτι κάνουμε, ότι διδασκόμαστε από τα λάθη μας. Τρίχες! Κοροϊδεύουμε εαυτούς και αλλήλους. Αρνούμαστε υστερικά να ενηλικιωθούμε ως κοινωνία. Για αυτό και μας αρμόζουν τα χειρότερα!"

Ο κήρυκας του αρνητικού καταφερτζή -κι ας έχει συχνά ταξιδέψει και ζήσει στο εξωτερικό- παρουσιάζει τις υπόλοιπες πόλεις σαν γειτονιές σχεδόν ενός επίγειου παραδείσου. Συγκρίνει την καλοκουρδισμένη διοικητική μηχανή της Ελβετίας με το Κηφισιώτικο δημοτικό μπάχαλο και φρίττει. Αντιπαραθέτει το σκανδιναβικό κοινωνικό κράτος, των χαρισάμενων μάλιστα 70'ς, με την καθ' ημάς πελατειακή λογική και βγάζει φλύκταινες. Αγανακτεί με τους λεωφορειατζήδες που εκπέμπουν καυσαέρια, με τους δημότες που δεν ανακυκλώνουν τα σκουπίδια τους, με την απήχηση που έχει ό,τι ο ίδιος αποκαλεί "σκυλάδικο". 

Ούτε που του περνάει από τον νου πως η Κηφισιά, ως και η Ελλάδα για λόγους ιστορικούς και γεωγραφικούς, λογικό και δίκαιο είναι να αντιπαραβάλλεται με τις χώρες των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής. Από κοινή αφετηρία ξεκίνησαν, από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, πριν από δύο μόλις αιώνες. Η Κηφισιά δε έκανε τα πιο γοργά και αποφασιστικά βήματα.

Ούτε που διανοείται ότι οι σημερινοί Κηφισιώτες, όσο αστοί ή κοσμοπολίτες και αν δηλώνουν, είναι στη συντριπτική τους πλειονότητα εγγονοί πάμπτωχων αγροτών που για να επιβιώσουν αναγκάζονταν να δουλεύουν στα περιβόλια. Και ότι κατά τις περιπέτειες του βίου τους, παρηγοριά και νόημα δεν τους προσέφερε η φωνή της Μαρία Κάλλας αλλά του Στέλιου Καζαντζίδη. 

Ο κήρυκας του αρνητικού καταφερτζή, σκαρφαλωμένος σε ένα βάθρο αναφομοίωτων θεωριών, φρίττει διαρκώς με τη συμπεριφορά των συμπολιτών του. Εκπλήσσεται με την υστεροφημία του Βασίλη Βάρσου. Απορεί με την ευήθεια όσων επένδυσαν ελπίδες στον Γ. Θωμάκο, λησμονώντας ότι οι απατηλές γλυκιές υποσχέσεις κινούν εξ'ορισμού τον άνθρωπο στην ιδιωτική και στη δημόσια συμπεριφορά του. Χαρακτηρίζει εκείνους που ψήφισαν ενάντια στον Ν. Χιωτάκη συλλήβδην μικρόνοες.

Τότε, σήμερα δηλαδή, ο κήρυκας του αρνητικού καταφερτζή νοιώθει τον πειρασμό να υπεκφύγει με βαθυστόχαστες δήθεν, φλυαρίες στην πραγματικότητα και αμήχανες αναλύσεις. Εφόσον ενδώσει, η ζωή απλώς θα τον προσπεράσει.

Ο θετικός και ο αρνητικός Κηφισιώτικος καταφερτζής αποτελεί ό,τι ακριβώς και τα συμπλέγματα ανωτερότητας και κατωτερότητας. Τις δύο όψεις του ίδιου ακριβώς νομίσματος.-