Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Έχω έναν γνωστό που βλέπω σχεδόν καθημερινά επί πολλά χρόνια, διατηρούμε ευγενικές σχέσεις. Ο άνθρωπος αυτός είναι εξαιρετικά εσωστρεφής και ολιγόλογος και για τη ζωή του γνώριζα ελάχιστα. Μέχρι που γίναμε φίλοι στο facebook. Από τότε έχω μάθει λεπτομερώς πού πάει, τι κάνει, τι σκέφτεται πώς διασκεδάζει, πού πονάει, ποια είναι η γνώμη του για τα μικρά και τα μεγάλα, α, και τι τρώει, αφού συχνά πυκνά ανεβάζει και φωτογραφίες με το πιάτο του. Επίσης είχα τη χαρά να γνωρίσω εξίσου λεπτομερώς τη γυναίκα του και τα παιδιά του, που 20 χρόνια δεν ήξερα ότι υπήρχαν.

Αναρωτιέται κανείς πώς γίνεται, ένας κλειστός τύπος στην κανονική του ζωή να ανεβάζει αξημέρωτα φωτογραφίες με βούτυρα και μαρμελάδες (με γραπτά επιφωνήματα από κάτω) και στις 8 να εμφανίζεται στη δουλειά του σοβαρός και απρόσιτος.

Τη σκέψη αυτή την έχω κάνει πολλές φορές γιατί ασφαλώς ο εν λόγω δεν είναι ο μόνος τέτοιος -αντιθέτως η περίπτωσή του είναι μάλλον κοινή. Έχω καταλήξει ότι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είμαστε οι κανονικοί εαυτοί μας. Όχι καλύτεροι ή χειρότεροι αλλά μια άλλη εκδοχή μας, της οποίας ασφαλώς επίσης φέρουμε ακέραιη την ευθύνη. Μια εκδοχή μας, σε μια νέα κοινωνικότητα, παράλληλη με την πραγματική, που επειδή δεν είχε προηγούμενο στην ανθρώπινη εμπειρία, δημιουργεί αναγκαστικά τώρα τους κώδικες και τις συμβάσεις της.

Kάτι σαν ανακάτεμα του δημοσίου με το ιδιωτικό που ακριβώς επειδή δεν έχει χωροταξική οριοθέτηση μπορεί να δημιουργήσει τέρατα. Ας είμαστε ειλικρινείς, στους προηγούμενους αιώνες το είδος μας δε συνομιλούσε με αγνώστους και μάλιστα σε τέτοια έκταση και συχνότητα, ούτε βέβαια τους αποκάλυπτε μύχιες σκέψεις του, άρα μέχρι τώρα δεν είχαμε την κατασκευαστική αυτή προδιαγραφή. Γι' αυτό τώρα φτιάχνουμε πατέντες.

Δεν θέλω με όλα αυτά να δικαιολογήσω την αχαρακτήριστη συμπεριφορά του Νίκου Χιωτάκη.

Προσπαθώ να την ερμηνεύσω. Και όχι με ψυχαναλυτικού τύπου προσεγγίσεις που δεν έχω την επάρκεια αλλά μάλλον κοινωνιολογικά, αφού το φαινόμενο του απροσδόκητου εαυτού που εμφανίζει κάποιος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι πάρα πολύ συχνό. Και νομίζω ότι οφείλεται σε αυτήν τη νέα εμπειρία, χωρίς μνήμη στο γένος μας. Τη συνύπαρξη την ίδια στιγμή του εαυτού μας μέσα στο μπάνιο με τον εαυτό μας στο καφενείο, και μάλιστα στο μεγαλύτερο καφενείο που έχει φτιάξει ο άνθρωπος, δηλαδή το διαδίκτυο.

Και σε αυτήν την παγίδα έπεσε ο Χιωτάκης, Στο μπάνιο μας τραγουδάμε αλλά δεν τολμούμε να τον τραγουδήσουμε στην πίστα παρά μόνο αν έχουμε την ψευδαίσθηση ότι είμαστε μόνοι μας. Δεν έχουμε διαρκή τη συνείδηση ότι μας ακούνε, κυριολεκτικά εκατομμύρια, δεν έχουμε πάντα την εγρήγορση, βουτηγμένοι στην ιδιωτική μας στιγμή, ότι δεν βρισκόμαστε σε ιδιωτική μας στιγμή. Και καταλήγουμε να βλέπουμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη της οθόνης σε μια απίθανα πολλαπλασιαστική παραμόρφωση και να μην τον αναγνωρίζουμε, εμείς και αυτοί που μας ξέρουν.

Προφανώς δεν γράφω εδώ τα αρνητικά του facebook- άλλωστε τα θετικά του είναι απείρως περισσότερα. Λέω μόνο να προσέχουμε. Γιατί μπαίνουμε σε μια περιοχή που τα αντανακλαστικά της αστικής μας αγωγής συχνά αδρανοποιούνται. Και μη μου πείτε ότι ο Χιωτάκης δεν έχει αστική αγωγή στην κανονική του ζωή. Ή κάνω λάθος;-