Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Σε ένα γιορτινό κάλεσμα τις προάλλες, βρέθηκα να πίνω κρασί με δυο συμπαθέστατους νεαρούς - τριαντάρηδες για την ακρίβεια, οι οποίοι στα δικά μου τα μάτια και της Κηφισιώτικης κοινωνίας, φαντάζουν σαν να βγήκαν μόλις από το αβγό. Ενδιαφέρθηκα για τις σπουδές τους, εντυπωσιάστηκα με τα πτυχία και με τα μεταπτυχιακά τους. "Που εργάζεστε με τόσα προσόντα;" "Στη διαφήμιση, κειμενογράφος" μου απάντησε άκεφα το κορίτσι. "Σε μια δικηγορική εταιρεία" απολογήθηκε το αγόρι. "Γιατί κατεβασμένα μούτρα;" απόρησα. "Δεν σας αρέσουν οι δουλειές σας;" Τα ποτήρια άδειασαν και ξαναγέμισαν, το ύφος τους έγινε συνωμοτικό. "Εμείς άλλο λαχταράμε να κάνουμε..." ψιθύρισαν. Κι αφού μου δήλωσαν ότι ήταν παθιασμένοι, ένθερμοι υποστηρικτές του Γιώργου Θωμάκου, μου αποκάλυψαν πως ονειρεύονταν να γίνουν οι "profile makers" του. "Το επικοινωνιακό επιτελείο του διαπράττει κραυγαλέα λάθη!" ξέσπασε το αγόρι. "Δεν αναλύουν σωστά τα πληθυσμιακά δεδομένα, δεν στοχεύουν συγκεκριμένα, ψαρεύουν σε θολά νερά!" εξήγησε το κορίτσι. "Αγνοούν -ίσως και να περιφρονούν- τις πιο εξελιγμένες μεθόδους του πολιτικού μάρκετινγκ!" κατέληξαν εν χορώ.

Δεν άντεξα να μη ρωτήσω τους συμπαθέστατους μαθητευόμενους μάγους τι ακριβώς θα άλλαζαν εφόσον τους δινόταν η ευκαιρία. Μού ανέλυσαν τις ενστάσεις τους. Με καταίγισαν με εμπνεύσεις. Μου μίλησαν για την εφαρμοσμένη σημειολογία. "Δεν επιτρέπεται" εξανέστη το κορίτσι "να μεταχειρίζεται ο Γιώργος το ίδιο ιδίωμα όποιο κοινό κι αν έχει απέναντί του! Η κάθε λέξη διαθέτει το ειδικό της βάρος, προσφέρεται για τη δική της χρήση. Όπως δεν εμφανίζεσαι με κοστούμι στην ψαραγορά, έτσι δεν μιλάς σε φοιτητές λες και πηγαίνουν ακόμα στο λύκειο! Ούτε σε αγρότες σάμπως να παρακολουθούν τα βράδια σειρές της Netflix..." "Πέφτει σε τέτοια σφάλματα ο Θωμάκος;" σοκαρίστηκα δήθεν. "Ίσως εσύ να μην το αντιλαμβάνεσαι. Απαιτείται γνώση και εξάσκηση..." "Εσείς δηλαδή θα τον βάζατε να χρησιμοποιεί σε κάθε ομιλία του διαφορετικό λεξιλόγιο;" "Και διαφορετικά αστεία. Και διαφορετικές χειρονομίες. Ώστε να γίνεται οικείος παντού."

Συνειδητοποίησα ότι οι συνομιλητές μου κατατρύχονταν από το σύνδρομο του «ηλίθιου Φράνκεστάϊν». ΄Οπως ο ιδιοφυής -πλην ημίτρελος- γιατρός στη νουβέλα της Μαίρης Σέλεϊ επιχείρησε να δημιουργήσει έναν υπεράνθρωπο συναρμολογώντας νεκρά μέλη, έτσι κι εκείνοι ονειρεύονται να επαναδιαμορφώσουν χειρουργικά την πραγματικότητα. Να την κόψουν και να τη ράψουν στα μέτρα τους.

"Μα ακόμα κι αν ακολουθούσε ο Γιώργος ευλαβικά τις οδηγίες σας, ακόμα και αν εφάρμοζε στην εντέλεια ότι τον συμβουλεύατε, το αποτέλεσμα θα ήταν εντελώς -αποκρουστικά- τεχνητό!" Πόσο καλά τον γνωρίζετε;

"Τι σημαίνει τεχνητό;" με κοίταξαν κάπως αλαζονικά.

Μπήκα στον πειρασμό να τους υπενθυμίσω -να τους πληροφορήσω πιο σωστά- ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μιλούσε άγαρμπα, σαν να έδινε στο ακροατήριό του οδηγίες και είχε επιπλέον φρικτή άρθρωση. Πως ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν συμβουλεύθηκε ενδυματολόγο προκειμένου να εμφανιστεί στη Βουλή με ζιβάγκο κι έπειτα, σταδιακά, να επιστρέψει στη γραβάτα. Ότι ο δίμετρος Λίνκολν φάνταζε σχεδόν τρομακτικός στους σύγχρονούς του και ο -ρήτορας των ρητόρων- Δημοσθένης ήταν τραυλός. Ήξερα την απάντηση τους σε όλα μου τα παραδείγματα. "Ανήκουν στην προϊστορία..." θα μού έλεγαν. Ως προϊστορία θα εννοούσαν την προ διαδικτύου εποχή.

Η αυτοπεποίθηση στα όρια της οίησης χαρακτηρίζει -κι έτσι πρέπει- την καθεμία νέα γενιά.

Όσοι γεννήθηκαν, στην Ελλάδα-Κηφισιά τουλάχιστον, κατά τη δεκαετία του '90 πιστεύουν ακράδαντα ότι ο ορυμαγδός πληροφοριών στον οποίον έχουν ψηφιακά πρόσβαση αποτελεί το ακατανίκητο όπλο τους. Πως αναλύοντας και αξιοποιώντας τα στοιχεία -τα "data"- μπορούν να πετύχουν τα πάντα. Να γράψουν όχι απλώς τον ιδανικό πολιτικό λόγο, ο οποίος θα κάνει τα πλήθη να παραληρούν, αλλά και το πιο ευυπόληπτο μυθιστόρημα όλων των εποχών. Και το πιο επιτυχημένο τραγούδι. Εφόσον γνωρίζεις με απόλυτη ακρίβεια τις ανάγκες και τα γούστα του κοινού, τι σε εμποδίζει να τις ικανοποιήσεις στο ακέραιο; (Τη σκέψη περιβάλλει με το κύρος του ο πιο επιτυχημένος δημοσιολόγος του συρμού, ο Γιοβάλ Νόα Χαράρι, όταν στο ανάρπαστο "Homo Deus" του προφητεύει πως μουσική στο μέλλον θα συνθέτουν τα κομπιούτερ, χρησιμοποιώντας τις αλληλουχίες ήχων που τέρπουν τον ανθρώπινο εγκέφαλο...)

Και όμως, οι άνθρωποι επιμένουν να ξεχωρίζουν τα προϊόντα της έμπνευσης από εκείνα του εργαστηρίου. Να αγκαλιάζουν τα έργα τέχνης που εκκινούν από το βίωμα, τον καημό, τη γόνιμη φαντασία. Και απλώς να καταναλώνουν -άκεφα, αφηρημένα, πλήττοντας- ότι έχει παραχθεί κατά τους κανόνες τού μάρκετινγκ. Και όμως, ελκυστικός πολιτικός, καλλιτέχνης, εραστής δεν είναι εκείνος που καθοδηγείται από συμβούλους, που προσαρμόζεται στις προδιαγραφές. Αλλά όποιος τις παραβιάζει ευρηματικά. Η γοητεία δεν υπακούει σε αλγορίθμους. Η ζωή αποτελεί εξίσωση χαοτική, η οποία δεν αποκρυπτογραφείται.

Η τύχη, η καραμπόλα δηλαδή μυριάδων αστάθμητων παραγόντων, συχνά ανατρέπει τα στοιχειώδη διδάγματα και της ιατρικής ακόμα. Ο Γουίνστον Τσώρτσιλ, άτομο κακής κληρονομικότητας, μανιώδης καπνιστής και πότης, έφτασε στα ενενηνταένα. "Ποιο είναι το μυστικό της μακροβιότητάς σας;" τον ρώτησαν. "Όχι σπορ!" υποτονθόρυσε. "Μόνο πούρα και ουίσκι."

Σάς εύχομαι μια τυχερή πορεία έξω απ' τις ράγες.-