Αζίζ Νεσίν - Πολεμώντας για τη δημοκρατία...
O Αζίν Νεσίν, ένας από τους πλέον διάσημους Τούρκους λογοτέχνες, αποτελεί ένα φωτεινό παράδειγμα του 20ού αι. Παθιασμένος με την προστασία της ελευθερίας του πνεύματος καταξιώθηκε ως ένας ένθερμος αγωνιστής της δημοκρατίας.
Γεννήθηκε στις 20 Δεκέμβρη του 1915 στη νήσο Χάλκη στα Πριγκιπονήσια το 1915 και το όνομά του ήταν Μαχμούτ Νουσρέτ Νεσίν. Το «Αζίζ» ήταν το όνομα του πατέρα του, τον οποίο και έχασε σε μικρή ηλικία. Γι’ αυτό και μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο, ενώ στα 19 του αποφάσισε να ακολουθήσει στρατιωτική καριέρα. Φοίτησε στη σχολή Ευελπίδων της Τουρκίας και το 1939 πήρε το αξίωμα του ανθυπολοχαγού πεζικού.
Δούλεψε, λοιπόν, ως διορθωτής και συντάκτης ύλης σε εφημερίδες, ενώ τις απόψεις και τις ιδέες του διοχέτευσε στα διάφορα σατιρικά περιοδικά και εφημερίδες. Η σφοδρή κριτική, όμως, που ασκούσε, μέσα από την αιχμηρότητα των λόγων του, πυροδότησε αντιδράσεις που είχαν ως αποτέλεσμα τη φυλάκισή του το 1947 για δέκα μήνες λόγω των πολιτικών του ιδεών και τον εξορισμό του για περίοδο τεσσάρων μηνών. Οι περιπέτειές του όμως συνεχίζονται.
Τον Σεπτέμβριο του 1955 συνελήφθη μαζί με άλλους αριστερούς ως υποκινητής του πογκρόμ κατά των Ελλήνων της Πόλης. Γρήγορα, όμως, η κατηγορία απορρίφθηκε, αφού ήταν φανερό ότι τα «Σεπτεμβριανά», όπως έμειναν στην ιστορία, τα είχαν οργανώσει οι μηχανισμοί της κυβέρνησης Μεντερές.
Στις αρχές της δεκαετίας του '90 άρχισε να μεταφράζει τους «Σατανικούς Στίχους» του Σαλμάν Ρούσντι, ο οποίος είχε καταδικαστεί σε θάνατο για το βιβλίο με τη κατηγορία προσβολής του Προφήτη Μωάμεθ. Έτσι, ο Νεσίν έγινε στόχος των ισλαμιστών στην Τουρκία και επικηρύχθηκε από έναν επιχειρηματία με το ποσό των 100.000 δολαρίων.
Η δίωξη του Νεσίν συνεχίστηκε στην Τουρκία, με απόγειο την 2 Ιουλίου 1993, όταν ένα εξαγριωμένο πλήθος φανατικών μουσουλμάνων πολιόρκησε το ξενοδοχείο στο οποίο παρακολουθούσε μια πολιτιστική εκδήλωση των Αλεβιτών στην πόλη Σιβάς (Σεβάστεια) και στη συνέχεια το πυρπόλησε.
Ο Αζίζ Νεσίν επέζησε, αλλά 37 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Η κυβέρνηση κατηγόρησε δια στόματος της πρωθυπουργού Τανσού Τσιλέρ τον ίδιο τον Νεσίν, επειδή είχε «προκαλέσει το πλήθος».
Το τέλος του Αζίζ Νεσίν ήρθε στις 6 Ιουλίου 1995 μετά από σοβαρά προβλήματα υγείας. Την τελευταία του πνοή άφησε μετά από καρδιακή προσβολή σε βιβλιοπωλείο της Σμύρνης την ώρα που υπέγραφε βιβλία του.
Ο Αζίζ Νεσίν υπήρξε ένας από τους βασικούς εκπροσώπους του κριτικού ρεαλισμού στην τουρκική λογοτεχνία μέσα από την οποία ασκεί κριτική σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο έχοντας ως πρωταγωνιστές του τους απλούς ανθρώπους. Μετά τον θάνατό του, το σώμα του κηδεύτηκε μυστικά στην περιοχή του ιδρύματος «Αζίζ Νεσίν», χωρίς καμία τελετή, σύμφωνα με την επιθυμία του.
Τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις στην Τουρκία και το εξωτερικό ενώ το 1991 ήρθε στην Αθήνα για να παραλάβει το βραβείο ελληνοτουρκικής φιλίας «Αμπντί Ιπεκτσί». Έργα του έχουν μεταφραστεί σε τριάντα γλώσσες και στα ελληνικά από τα οποία το πιο γνωστό είναι «Ο καφές και η δημοκρατία».
- Κατηγορία ΙΣΤΟΡΙΑ
