Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Ο κνησμός ή η φαγούρα είναι το δυσάρεστο αίσθημα που προκαλεί επιθυμία για ξύσιμο. Προκαλείται εξαιτίας της έκκρισης ορισμένων χημικών ουσιών, όπως της ισταμίνης. O  κνησμός μπορεί είτε να αφορά διάχυτα το δέρμα, τους βλεννογόνους ή περιοχή που καλύπτει πολλαπλά όργανα είτε να εντοπίζεται σε μικρή περιοχή του σώματος οπότε πρόκειται για εντοπισμένο κνησμό. Όταν η φαγούρα διαρκεί περισσότερο από 6 εβδομάδες ονομάζεται χρόνιος κνησμός.

 Ο κνησμός αποτελεί το πιο κοινό και γνωστό σύμπτωμα σε ασθενείς με πρόβλημα αλλεργίας.  Ωστόσο ο κνησμός μη αλλεργικής αιτιολογίας αποτελεί τον πιο βασανιστικό τύπο κνησμού που μειώνει δραματικά την ποιότητα ζωής των ασθενών που επισκέπτονται τον ειδικό παθολόγο για το πρόβλημα. Ορισμένοι χρόνιοι ασθενείς επισκέπτονται συχνά αλλεργιολογικά ιατρεία χωρίς αποτέλεσμα.

Η σωστή ιατρική παθολογική εξέταση είναι σημαντική για την ορθή διάγνωση και θεραπεία του κνησμού μη αλλεργικής αιτιολογίας.  Καλλυντικά κοινά σκευάσματα και φάρμακα όπως  τα αναβολικά, τα οιστρογόνα, οι φαινοθειαζίνες, η εστολική ερυθρομυκίνη μπορεί να ευρίσκονται στην ρίζα του προβλήματος και δυστυχώς ορισμένες φορές χρησιμοποιούνται άκριτα χωρίς ιατρική ένδειξη. Ενίοτε ψυχολογικοί παράγοντες και παράμετροι που έχουν σχέση με το επάγγελμα του ασθενούς όπως είναι κλασσικά η χρόνια επαγγελματική έκθεση σε διαλύτες μπορεί να ευθύνονται για το πρόβλημα. Είναι σημαντικό κατά την ιατρική διερεύνηση του κνησμού, να αποκλειστεί η ύπαρξη συστηματικού παθολογικού νοσήματος, το οποίο επιβάλλεται να διαγνωστεί και να θεραπευτεί άμεσα λόγω κινδύνου σοβαρών επιπλοκών. Στα νοσήματα αυτά συγκαταλέγονται η ψώρα, η  ουραιμία, ορισμένα καρκινώματα, η πρωτοπαθής χολική κίρρωση, ενδοκρινοπάθειες, ορισμένα αιματολογικά νοσήματα, νευρολογικά νοσήματα, η έκθεση σε παθογόνους οργανισμούς (π.χ.   οι ιοί της παρωτίτιδας και της ανεμοβλογιάς, ο παρβοϊός, ο Staphylococcus aureus , ο Streptococcus).

Ο ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΣ ΚΝΗΣΜΟΣ

Ο κνησμός είναι συχνός στους ηλικιωμένους.

Το σύμπτωμα μπορεί να έχει βαθιά επίδραση στην ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων, ιδίως λόγω της αυπνίας που προκαλεί. Ο κνησμός σε προχωρημένη ηλικία μπορεί να οφείλεται στην ξηρότητα του δέρματος, σε διαταραχή των ανοσολογικών μηχανισμών του οργανισμού σε ατροφία αγγειακών συστημάτων λόγω γήρανσης, σε συστηματικά νοσήματα (π.χ. χρόνια νεφρική νόσος, ηπατική δυσλειτουργία, ενδοκρινικές διαταραχές κακοήθειες), σε τοπικές αλλεργίες, σε φάρμακα (π.χ. οπιοειδή) σε λοιμώδη αίτια (π.χ. ψείρες) ή να είναι ψυχογενής.