Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Η νόσος των λεγεωναρίων είναι νόσημα που προκαλείται από βακτήρια του γένους Legionella. H νόσος έλαβε το όνομά της  τον Ιούλιο του 1976, όταν καταγράφηκαν ανεξήγητα επεισόδια πνευμονίας σε άτομα που συμμετείχαν  σε συνέδριο της Αμερικανικής Λεγεώνας στο Bellevue-Stratford Hotel στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ.

Τα είδη Legionella είναι ενδοκυτταρικά παράσιτα. Το νερό είναι η κύρια περιβαλλοντική δεξαμενή για την Legionella . Υπάρχουν τουλάχιστον 60 διαφορετικά είδη Legionella . Τα βακτηρίδια μπορούν να αναπαράγονται μέσα σε πρωτόζωα. Η Legionella  προσβάλλει τον άνθρωπο μέσω αερολύματος που περιέχει τα βακτηρίδια. Λιγότερο συχνά, μπορεί να μεταδοθεί μέσω εισρόφησης.

Η Legionella μπορεί να βρεθεί σε φυσικά περιβάλλοντα γλυκού νερού, αλλά γενικά δεν υπάρχει σε επαρκή αριθμό για να προκαλέσει ασθένεια. Πολλαπλασιάζεται ωστόσο και ευδοκιμεί σε μεγάλες δεξαμενές γλυκού νερού  στις οποίες δεν τηρούνται βέλτιστες συνθήκες υγιεινής. Οι ιδανικές για το βακτήριο συνθήκες, είναι συνήθως θερμοκρασίες 20°C έως 50°C. Σε ανθρώπινα συστήματα νερού, όπως οι εγκαταστάσεις υδραυλικών εγκαταστάσεων μεγάλων κτιρίων (που αποτελούνται από θερμοσίφωνες, δεξαμενές αποθήκευσης και σωλήνες), πύργους ψύξης, κλιματιστικά, διακοσμητικά σιντριβάνια ή υδρομασάζ, η Legionella μπορεί να αναπτυχθεί 

και να μεταδοθεί μέσω αερολύματος. Σε πισίνες στις οποίες δεν τηρούνται σωστά μέτρα υγιεινής οι κολυμβητές μπορούν να νοσήσουν μέσω εισρόφησης. Επειδή τα ξενοδοχεία, τα θέρετρα, τα κρουαζιερόπλοια, τα νοσοκομεία, τα ιδρύματα χρησιμοποιούν συχνά μεγάλα σύνθετα συστήματα νερού και μεγάλες δεξαμενές, οι ταξιδιώτες, οι νοσηλευόμενοι, οι τρόφιμοι ιδρυμάτων, αποτελούν ομάδες υψηλού κινδύνου για προσβολή από τη νόσο. Η Legionella συνήθως δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, ούτε μέσω της χρήσης οικιακών κλιματιστικών ή κλιματιστικών αυτοκινήτων που διαθέτουν αερόψυκτο σύστημα.

Συμπτώματα

Η legionella προκαλεί δύο διαφορετικά κλινικά σύνδρομα:

1. Τον πυρετό Pontiac

   Αποτελεί αθώα λοίμωξη, η οποία μοιάζει με γριπώδη συνδρομή

   Τα συμπτώματα αρχίζουν από μερικές ώρες έως τρεις ημέρες μετά την έκθεση και συνήθως διαρκούν λιγότερο από μία εβδομάδα. Υπάρχει πυρετός και μυικοί πόνοι.

   2. Τη νόσο των λεγεωναρίων

    Εκδηλώνεται κυρίως με πνευμονία. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν βήχα δυσκολία στην αναπνοή πυρετό μυϊκούς πόνους, πονοκέφαλο διάρροια. Τα συμπτώματα αρχίζουν συνήθως 2 έως 10 ημέρες μετά την έκθεση, αλλά μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και είκοσι ημέρες μετά την έκθεση. Η νόσος των λεγεωνάριων απαιτεί θεραπεία με αντιβιοτικά με επιτυχή έκβαση στις περισσότερες περιπτώσεις. Σοβαρές επιπλοκές της νόσου είναι η μειωμένη πνευμονική λειτουργία, η αναπνευστική ανεπάρκεια, η αφυδάτωση, η σήψη, η υπονατριαιμία, η ενδοκαρδίτιδα, η νευρολογική προσβολή, η νεφρική ανεπάρκεια, η ραβδομυόλυση, το κώμα, ο θάνατος.

   Η νόσος των λεγεωναρίων είναι παγκόσμια νόσος με καταγεγραμμένες σοβαρές επιδημικές εξάρσεις σε Βόρεια Αμερική, Αφρική, Αυστραλία, Ευρώπη και τη Νότια Αμερική. Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί αύξηση των ασθενών που πλήττονται από τη νόσο κι αυτό οφείλεται στη ραγδαία εξάπλωση των κλιματιστικών σε πολλούς κλειστούς χώρους. Αυτό συμβαίνει λόγω της ελλιπούς ή κακής συντήρησης των κλιματιστικών η οποία προκαλεί συσσώρευση επικίνδυνων βακτηρίων. Με τον αέρα που αναπνέουμε αυτά μεταφέρονται στους πνεύμονες.

   Παράγοντες κινδύνου για σοβαρή προσβολή από τη νόσο είναι:

   Η ηλικία ≥50 ετών

   Το κάπνισμα

   Η κατάχρηση αλκοόλ

   Η χρόνια πνευμονική νόσος

   Οι διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος

   Ο καρκίνος

   Υποκείμενη χρόνια ασθένεια ή κατάσταση που διαταράσσει την ετοιμότητα του ανοσοποιητικού συστήματος  όπως ο διαβήτης, η νεφρική ανεπάρκεια ή η ηπατική ανεπάρκεια

   Επιδημικές εξάρσεις της νόσου των Λεγεωνάριων εμφανίζονται συχνά κατά το καλοκαίρι και τις αρχές του φθινοπώρου.

   ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

   Ελάχιστα μέτρα πρόληψης μπορούν να ληφθούν σε ατομική βάση διότι η καλή απολύμανση υδρόψυκτων κλιματιστικών συστημάτων, μεγάλων συστημάτων διακίνησης νερού είναι συνήθως ευθύνη συλλογικοτήτων ή επιχειρηματιών. Ατομικά μέτρα πρόληψης:

   Προτιμήστε ξενοδοχειακές μονάδες υδρομασάζ και πισίνες στις οποίες τηρούνται σχολαστικά κανόνες υγιεινής.

   Να αποφεύγετε να χρησιμοποιείτε αμφιβόλου ποιότητας εγκαταστάσεις όπου εισπνέετε ατμούς και αερολύματα.

   Να αποφεύγετε να κάνετε βουτιές σε αμφιβόλου ποιότητας πισίνες.