Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΠΟΥ ΑΥΞΑΝΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΑΣΠΟΡΑ ΓΡΙΠΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Η γρίπη είναι μεταδοτική λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από ιούς που μολύνουν τη μύτη, το λαιμό, τους πνεύμονες. Οι ιοί της γρίπης μπορεί να προκαλέσουν ήπια ή σοβαρή νόσο, η οποία ενίοτε οδηγεί στον θάνατο. Συνήθη συμπτώματα της γρίπης είναι ο πυρετός, ο βήχας, ο πονόλαιμος, η ρινική καταρροή, οι μυϊκοί πόνοι, ο πονοκέφαλος, η κόπωση.

Η γρίπη είναι σε έξαρση κατά την περίοδο που διανύουμε. Η επέλασή της αναμένεται δριμύτερη με το νέο κύμα κακοκαιρίας. Συνήθη λάθη που γίνονται αυξάνουν τον κίνδυνο διασποράς της γρίπης ή την επιθετικότητα της γρίπης στην κοινότητα. Η κλινική εμπειρία καθημερινά αναδεικνύει ότι ορισμένα από τα πιο συνήθη λάθη είναι τα εξής:

1.  Η συνήθεια των ασθενών που πάσχουν από αναπνευστικά συμπτώματα να βήχουν στο περιβάλλον ή στην καλύτερη περίπτωση στο χέρι τους και όχι καλύπτοντας το στόμα τους με τον αγκώνα όπως είναι το σωστό ή σε χαρτομάντηλο μιας χρήσης το οποίο στη συνέχεια απορρίπτουν.  Τα μολυσμένα σταγονίδια από τον βήχα διασκορπίζονται στην ατμόσφαιρα όταν βήχουμε χωρίς κάλυψη και στη συνέχεια εισέρχονται μέσω της αναπνοής σε άλλους ανθρώπους. Εάν βήχουμε στο χέρι μας οι ιοί αγκιστρώνονται στο χέρι και στη συνέχεια μέσω των συναλλαγών ή άλλων επαφών διασκορπίζονται στην κοινότητα.

Η συνήθεια των υγιών να σκαλίζουν τη μύτη ή να αγγίζουν τα μάτια και το στόμα με ακάθαρτα χέρια. Τα χέρια αποτελούν σύνηθες μέσο διασποράς των αναπνευστικών λοιμώξεων λόγω της χρήσης τους στις καθημερινές μας δραστηριότητες (τηλέφωνα, συναλλαγές, χειραψίες).  Οι ιοί της γρίπης  δεν μπορούν να διαπεράσουν τον φραγμό του δέρματος και να εισέλθουν στο σώμα, όταν όμως σκαλίζουμε τη μύτη μας, τους τοποθετούμε άμεσα στην πιο καλή για αυτούς πύλη εισόδου στο σώμα μας.

1. Η συνήθεια της πλημμελούς πλύσης των χεριών. Για τη σωστή πλύση των χεριών χρησιμοποιούμε καλό αντισηπτικό σαπούνι σε όλη την επιφάνεια των παλαμών και των καρπών, χωρίς να παραμελούμε την ραχιαία επιφάνεια των δακτύλων.Πλένουμε καλά τα χέρια παλάμη – παλάμη πάνω – κάτω, δάκτυλο – δάκτυλο, χωρίς να αμελούμε τις πτυχές ανάμεσα στα δάκτυλα και την περιοχή κάτω από τα νύχια, τουλάχιστον επί εικοσιπέντε δευτερόλεπτα. Ξεπλένετε με άφθονο νερό. Στεγνώνουμε με καθαρή πετσέτα ή ξηρό αέρα.
2. Η συνήθεια της παραμονής σε κλειστούς χώρους με κακό εξαερισμό. Πολλές φορές υπάρχει η αντίληψη ότι δεν πρέπει να ανοίγονται τα παράθυρα για να μην εισέρχεται το κρύο. Αυτό όμως δεν ισχύει όταν δεν υπάρχουν καλά συστήματα κυκλοφορίας και θέρμανσης του αέρα σε συνθήκες συνωστισμού. Η ανανέωση του αέρα συντελεί  στην απομάκρυνση των μολυσμένων σταγονιδίων και μειώνει τον κίνδυνο προσβολής από γρίπη.

Η αμέλεια του εμβολιασμού των ομάδων υψηλού κινδύνου. Τα εμβόλια διεγείρουν την ανοσοποιητική απάντηση του οργανισμού, χωρίς να προκαλούν νόσο. Προκαλούν έντονη ανοσολογική διέγερση, με παραγωγή αντισωμάτων, τα οποία προσφέρουν στο άτομο ανοσία. Η ανοχή και η ασφάλεια των εμβολίων είναι υψηλή, με λίγες παρενέργειες που περιλαμβάνουν πρήξιμο, πόνο στην θέση της ένεσης, μυϊκά άλγη, κακουχία, ελαφρό γριπώδες σύνδρομο για λίγες ημέρες μετά την ένεση.  Οι άνθρωποι με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα (π.χ. ηλικιωμένοι, καταπονημένοι οργανισμοί από καρδιοπάθειες πνευμονοπάθειες) και οι φροντιστές τους πρέπει να κάνουν το εμβόλιο γρίπης, με μόνη εξαίρεση ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις με υψηλή πιθανότητα σοβαρής δυσανεξίας στο εμβόλιο.

1. Η λανθασμένη εφαρμογή μάσκας. Οι ασθενείς εφόσον έχουν συμπτώματα και δεν δύνανται να παραμείνουν σπίτι, καλό είναι να χρησιμοποιούν μάσκα για να προφυλάξουν ομάδες υψηλού κινδύνου κατά την επαφή τους μαζί τους. Οι άνθρωποι που δεν θέλουν να νοσήσουν ή έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα καλό είναι να αποφεύγουν το συγχρωτισμό με ασθενείς που έχουν συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού συστήματος ή εναλλακτικά εάν αυτό είναι αδύνατο, να χρησιμοποιούν μάσκα. Συχνά ωστόσο γίνεται κακή εφαρμογή μάσκας. Ιδανικά η μάσκα είναι καθαρή και αποστειρωμένη. Κατά τη σωστή εφαρμογή της τοποθετείται ούτως ώστε να καλύψει καλά το στόμα και την μύτη. Δένεται σφιχτά για να ελαχιστοποιηθούν τα κενά ανάμεσα στο πρόσωπο και τη μάσκα. Δεν αγγίζουμε τη μάσκα ενώ την φοράμε. Σε περίπτωση που την αγγίξουμε, πλένουμε τα χέρια με σαπούνι και νερό ή χρησιμοποιούμε καλό αντισηπτικό με οινόπνευμα. Οι μάσκες πρέπει να αλλαχτούν άμεσα εάν υγρανθούν, τις πετάμε άμεσα μετά την χρήση και δεν αμελούμε να πλύνουμε τα χέρια αμέσως μετά την χρήση.

Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Η γρίπη προκαλείται από τους ιούς της γρίπης, οι οποίοι είναι RNA ιοί. Η μετάδοση της γρίπης, γίνεται μετά από ενοφθαλμισμό του ιού στο αναπνευστικό σύστημα, με τον βήχα, τον πταρμό, αλλά και με μολυσμένα αντικείμενα. Χαρακτηρίζεται στην τυπική της μορφή από αιφνίδια έναρξη πυρετού, 38-41 βαθμούς, πόνους στους μύες, πονοκέφαλο, βήχα, πρήξιμο αδένων, ρίγη, αίσθημα κακουχίας. Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα άτομα εμφανίζουν την εικόνα που προαναφέρεται, το φάσμα των κλινικών εκδηλώσεων είναι ευρύ και κυμαίνεται από ελαφρά απύρετη αναπνευστική νόσο όπως το κοινό κρυολόγημα έως την σοβαρή εξάντληση ενώ ενδέχεται να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές, ιδιαίτερα σε μωρά ηλικιωμένους έγκυες και ασθενείς με ορισμένα χρόνια νοσήματα.

Οι σημαντικότερες σοβαρές επιπλοκές της γρίπης είναι:

1. Πνευμονία

Η πνευμονία μπορεί να είναι πρωτοπαθής ιογενής πνευμονία, προκαλούμενη από τον ιό, δευτεροπαθής βακτηριακή πνευμονία ή μεικτή πνευμονία. Η πρωτοπαθής ιογενής πνευμονία είναι η πιο επικίνδυνη. Εμφανίζεται συνήθως ως γρίπη που δεν υφίεται, αλλά επιδεινώνεται με συνεχή πυρετό, δύσπνοια ή μικρού βαθμού παραγωγή πτυέλων. Έντονη φλεγμονώδης αντίδραση κυψελίδων με οίδημα, διήθηση από κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και αναπνευστική ανεπάρκεια εμφανίζονται σε σοβαρότερες περιπτώσεις της νόσου.

Η δευτεροπαθής πνευμονία ακολουθεί την οξεία γρίπη. Συνήθως μεσολαβεί ένα διήμερο-τριήμερο ύφεσης του πυρετού και υποτροπή, με πυρετό και έντονα πυώδη πτύελα. Τα συνήθη υπεύθυνα παθογόνα είναι ο πνευμονιόκοκκος, ο σταφυλόκοκκος και ο αιμόφιλος της πνευμονίας, μικροοργανισμοί που αποικίζουν τον βλεννογόνο λόγω αλλοίωσης της βρογχοπνευμονικής άμυνας από τον ιό.

Η μεικτή ιογενής και βακτηριακή πνευμονία έχει μεικτά χαρακτηριστικά.

2. Παρόξυνση άσθματος, χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας.

Δύσπνοια ή βήχας με βρογχόσπασμο εμφανίζονται. Ορισμένες φορές ο βρογχόσπασμος γίνεται αντιληπτός από τον ασθενή ως «σφύριγμα» ή «γατάκια».

Στα παιδιά η κατάσταση συνυπάρχει συχνά με λαρυγγίτιδα.

3. Εμφάνιση παραρρινοκολπίτιδας, ωτίτιδας.

Η μύτη περιβάλλεται από τους παραρρίνιους κόλπους, ανατομικές κοιλότητες, που καλύπτονται από αναπνευστικό επιθήλιο. Το αναπνευστικό επιθήλιο παράγει βλέννα, το οποίο παροχετεύεται στην ρινική κοιλότητα, με κινήσεις επιφανειακών κροσσών. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η παροχέτευση της βλέννας είναι επαρκής, με αποτέλεσμα οι κόλποι να είναι στείροι μικροβίων. Στην γρίπη οι ρινικοί πόροι αποφράσσονται ή η λειτουργία των κροσσών αλλοιώνεται, με αποτέλεσμα την κατακράτηση των εκκρίσεων, την τοπική ανάπτυξη παθογόνων και την δημιουργία τοπικής ή παρακείμενης φλεγμονής. Στην ωτίτιδα η φλεγμονή εδράζεται στο αυτί ενώ στην παραρινοκολπίτιδα στους παραρρίνιους κόλπους.

4. Σύνδρομο Reye

Αποτελεί σοβαρό σύνδρομο, που χαρακτηρίζεται από συνδυασμό εγκεφαλοπάθειας και ηπατικής ανεπάρκειας. Αν και η αιτιολογία του συνδρόμου Reye είναι άγνωστη, η κατάσταση συνδέεται κυρίως με τη χρήση ασπιρίνης σε παιδιά και εφήβους κατά τη διάρκεια της ασθένειας. Υπάρχει οξεία εγκεφαλοπάθεια με μεταβολή του επιπέδου συνείδησης, ηπατική δυσλειτουργία με αύξηση ηπατικών ενζύμων και υπογλυκαιμία, δώδεκα ώρες έως τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη της γρίπης.

5. Μυοσίτιδα, ραβδομυόλυση

Χαρακτηρίζεται από έντονη ευαισθησία ή πόνους στην περιοχή των μυών, που οφείλεται σε λύση μυϊκών κυττάρων, έξοδο μυοσφαιρίνης-μυικών ενζύμων στο αίμα. Η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε ηλεκτρολυτικές διαταραχές, νεφρική ανεπάρκεια, πολυοργανική βλάβη.

6. Σύνδρομο Guillain Barré

Πρόκειται για σοβαρή, οξεία, συνήθως ταχέως εξελισσόμενη πολυνευροπάθεια που χαρακτηρίζεται από μυϊκή αδυναμία και διαταραχή αισθητικότητας.

Το σύνδρομο εμφανίζεται πέντε ημέρες –τρεις εβδομάδες μετά την γρίπη.

Συνήθως πρόκειται για ποικίλου βαθμού κινητική παράλυση.

7. Περιπτώσεις μυοκαρδίτιδας και περικαρδίτιδας

Πρόκειται για φλεγμονή της καρδιάς. Όταν η εστία είναι το μυοκάρδιο, έχουμε μυοκαρδίτιδα, όταν η εστία είναι ο χιτώνας που περιβάλλει την καρδιά, πρόκειται για περικαρδίτιδα.

8. Διάχυτη επιβάρυνση καρδιακής αναπνευστικής νεφρικής λειτουργίας.

Η κατάσταση εκδηλώνεται με δύσπνοια, οίδημα, διαταραχές ούρησης.

Λόγω ταχέων αντιγονικών αλλαγών των ιών και ικανότητας ανασυνδυασμού του γενετικού τους υλικού με στελέχη που προσβάλλουν άλλα είδη όπως τα πουλερικά, οι ιοί της γρίπης γίνονται ισχυρότεροι. Έτσι παρά την ύπαρξη αντιικών φαρμάκων και αντιγριπικών εμβολίων η πρόληψη με την εφαρμογή σωστών καθημερινών συνηθειών έχει κομβικό ρόλο στον έλεγχο των επιδημιών: 

• Κατά το πλύσιμο των χεριών να τα πλένετε με νερό και σαπούνι τουλάχιστον επί είκοσι δευτερόλεπτα γιατί αυτός είναι ο ελάχιστος χρόνος που απαιτείται για να φονευτούν ιοί και μικρόβια.

• Να πλένετε τα χέρια σας μετά από χειραψίες, χρηματικές συναλλαγές, μετά την επιστροφή σας στο σπίτι από την εργασία, μετά την αφόδευση και πριν το φαγητό.

• Κατά το πλύσιμο των χεριών, δεν πρέπει να αμελείτε τις πτυχές των δακτύλων και τις περιοχές ανάμεσα από τα δάχτυλα, τις περιοχές κάτω από τα νύχια, τους καρπούς, την ραχιαία και παλαμιαία επιφάνεια των δακτύλων.
• Να εκπαιδεύετε τα παιδιά πώς να πλένουν σωστά τα χέρια τους.

• Να αερίζετε συχνά τους κλειστούς χώρους για να εκδιώκονται οι ιοί και τα μικρόβια. Να αποφεύγετε χώρους με συνωστισμό.
• Να μην αγγίζετε μάτια μύτη στόμα που αποτελούν τις κύριες πρώτες θέσεις πιθανού εποικισμού λοιμογόνων παραγόντων με ακάθαρτα χέρια και ακάθαρτα αντικείμενα.
• Να μην βήχετε εκτοξεύοντας τα μολυσμένα σταγονίδια στον αέρα.
• Επιστρέφοντας στο σπίτι από την εργασία αλλάξτε υποδήματα και ρούχα και πλύνετε τα χέρια σας.

• Να αποφεύγετε την στενή επαφή με άτομα που έχουν συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού.
• Μην καπνίζετε. Ο άκαυστος καπνός περιέχει νικοτίνη, καρκινογόνες ουσίες και τοξίνες, με την καύση όμως οι βλαπτικές ουσίες σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες πολλαπλασιάζονται λόγω της εξαέρωσης, της πυρόλυσης της πυροσύνθεσης του καπνού και των άλλων χημικών προσθέτων που χρησιμοποιούνται, με αποτέλεσμα το ενεργητικό και παθητικό κάπνισμα (παραμονή σε χώρο καπνιζόντων) να συνδέεται με πτώση της αμυντικής ικανότητας του σώματος.

• Να ενισχύσετε περαιτέρω το ανοσοποιητικό σας σύστημα κάνοντας διατροφή ισορροπημένη σε θερμίδες και  χαμηλή σε κορεσμένα και trans λιπαρά τα οποία ανευρίσκονται κλασσικά στο βούτυρο, τα ζωικά λίπη, τις μαργαρίνες αλλά και στα φυτικά έλαια των τυποποιημένων προϊόντων και των εστιατορίων. Να αποφεύγετε την κατάχρηση αλκοόλ – γλυκών και να περιορίσετε το κόκκινο κρέας.

• Να ενισχύσετε τα λευκά σας αιμοσφαίρια, τροφοδοτώντας τα σε καθημερινή βάση με βιταμίνες και ιχνοστοιχεία που αφθονούν σε φρέσκα φρούτα λαχανικά, ω3 λιπαρά οξέα που ευρίσκονται στο ψάρι. Η μεσογειακή διατροφή που χαρακτηρίζεται από άφθονη κατανάλωση φρούτων λαχανικών, συστηματική κατανάλωση οσπρίων extra παρθένου ελαιόλαδου ψωμιού ολικής άλεσης, είναι το ιδανικό διατροφικό μοντέλο.
• Το υπερβολικό βάρος μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς το ανοσοποιητικό σύστημα. Φροντίστε το πηλίκο του βάρους διά του τετραγώνου του ύψους να μην υπερβαίνει οπωσδήποτε το 26.
• Να διατηρείτε καλή φυσική κατάσταση αποφεύγοντας την καθιστική ζωή. Η καλή φυσική κατάσταση διατηρεί σε ετοιμότητα τις αμυντικές εφεδρείες του σώματος.

• https://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw 

  Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΕ VIDEO