Μαριόν Κοτιγιάρ - «Στα 50 μου δεν έχω τίποτα να αποδείξω»

H οσκαρική γαλλίδα ηθοποιός κοιτάζει πίσω μια καριέρα γεμάτη μεγάλους ρόλους, χωρίς να νιώθει την ανάγκη να αποδείξει τίποτα. Μιλά για την ελευθερία, τη μητρότητα, τις επιλογές της και την ανάγκη να παραμένει αληθινή

Στα 50 της, η Μαριόν Κοτιγιάρ μοιάζει να έχει αφήσει πίσω της την ανάγκη να αποδείξει οτιδήποτε. Eχει κερδίσει Oσκαρ, έχει υποδυθεί την Εντίθ Πιαφ, έχει συνεργαστεί με κορυφαίους σκηνοθέτες και έχει πρωταγωνιστήσει σε μεγάλες παραγωγές. Σε συνέντευξή της στη Repubblica, μιλά για τις επιλογές της, την ανάγκη να παραμένει ελεύθερη και εκείνο το στοιχείο που την έκανε εξαρχής να αγαπήσει την υποκριτική: την ελευθερία να δοκιμάζεται, να αποτυγχάνει και να αλλάζει.  Η ηθοποιός βρέθηκε στη Βενετία ως μέντορας του Biennale College, της πρωτοβουλίας της Μπιενάλε για την εκπαίδευση και την υποστήριξη νέων κινηματογραφικών ταλέντων, σε συνεργασία με τη Chanel, της οποίας είναι πρέσβειρα.

Και γνωρίζει καλά πόσο δύσκολο είναι για έναν νέο σκηνοθέτη να βρει χώρο σε μια κινηματογραφική αγορά όπου το κέρδος συχνά προηγείται της καλλιτεχνικής τόλμης. Η Κοτιγιάρ έχει βιώσει η ίδια αυτήν τη δυσκολία. Τα τελευταία χρόνια συμμετείχε σε ανεξάρτητες παραγωγές όπως οι «La Tour de Glace», «Little Girl Blue» και «Annette», σχέδια που, όπως εξηγεί, δεν θα μπορούσαν εύκολα να πραγματοποιηθούν χωρίς εξωτερική υποστήριξη. «Χωρίς τη στήριξη της Chanel δεν θα τα είχαμε καταφέρει, απλώς επειδή δεν υπήρχαν αρκετά χρήματα», δηλώνει στην ιταλική εφημερίδα. Το ίδιο, όπως επισημαίνει, ισχύει και για την ταινία «Roma elastica» του Μπερτράν Μαντικό, που παρουσιάστηκε στο τελευταίο Φεστιβάλ των Καννών.

Εκεί η Κοτιγιάρ είχε επίσης πρωταγωνιστικό ρόλο στο «Karma», την ταινία του πρώην συντρόφου της, Γκιγιόμ Κανέ, ο οποίος έγραψε το σενάριο ειδικά για εκείνη. Οπως αναφέρει η ίδια στη Repubblica, αισθάνεται τυχερή που συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα το οποίο επιτρέπει στους νέους δημιουργούς να εκφράζονται ελεύθερα και, κυρίως, να βρίσκουν το δικό τους κοινό, ακόμη κι αν αυτό δεν είναι τεράστιο.         Θυμάται μάλιστα πόσο σημαντικό ήταν για την ίδια, αρκετά χρόνια πριν στις Κάννες, να αισθανθεί ότι υπήρχαν άνθρωποι που πίστευαν στις δυνατότητές της. Εκείνη η εμπιστοσύνη ενίσχυσε την αυτοπεποίθησή της και της έδωσε δύναμη να συνεχίσει.

Η ίδια βρίσκεται σήμερα στη θέση του μέντορα, όμως ποιοι ήταν εκείνοι που λειτούργησαν ως έμπνευση για την ίδια; Η Κοτιγιάρ λέει ότι στους δραματικούς ρόλους της έρχεται σχεδόν φυσικά η ανάγκη να δοκιμάζει τα όριά της. Η κωμωδία, αντίθετα, τη δυσκολεύει περισσότερο. Γι’ αυτό και θαυμάζει ιδιαίτερα τις ηθοποιούς που μπορούν να κινηθούν με την ίδια άνεση και στα δύο είδη. Αναφέρει την Ιζαμπέλ Ιπέρ, τη Ζιλιέτ Μπινός και την Αντέλ Εξαρχόπουλος, τις οποίες παρατηρεί και μελετά για να καταλάβει πώς καταφέρνουν να περνούν από το δράμα στην κωμωδία χωρίς να χάνουν τη φυσικότητά τους.

«Η Chanel είναι οικογένεια»

Η σχέση της με τη Chanel μετρά πολλά χρόνια και η ίδια δεν την αντιμετωπίζει απλώς ως μια επαγγελματική συνεργασία. Τη χαρακτηρίζει «οικογένεια» και εξηγεί ότι η ίδια η Κοκό Σανέλ είχε ενσωματώσει στο DNA του οίκου τη στήριξη των καλλιτεχνών και των γυναικών. Οταν οι δρόμοι τους συναντήθηκαν ξανά, η Κοτιγιάρ ένιωσε ότι μπορούσε να συνεχίσει μια διαδρομή που βασίζεται σε κοινές ιδέες και αξίες. Θυμάται, μάλιστα, τη συνεργασία της για τη διαφήμιση του Chanel N°5, όπου οι συζητήσεις δεν περιορίστηκαν στο προϊόν αλλά επικεντρώθηκαν στο γυναικείο πρότυπο που ήθελαν να παρουσιάσουν. «Δεν πρόκειται μόνο για το να είσαι το πρόσωπο ενός αρώματος.

Για μένα, το καλλιτεχνικό κομμάτι είναι θεμελιώδες», τονίζει. Η φήμη άλλαξε άραγε τον τρόπο με τον οποίο ντύνεται; Η απάντησή της είναι αφοπλιστικά αυτοσαρκαστική. Δεν πιστεύει ότι διαθέτει ένα συγκεκριμένο στιλ, παραδέχεται όμως ότι αυτό το «στιλ που δεν είχε ποτέ» έχει εξελιχθεί με τα χρόνια. Και γελά, γνωρίζοντας ότι η απάντηση ακούγεται παράλογη. Στο παρελθόν, εξηγεί, προσπάθησε αρκετές φορές να ντυθεί με έναν συγκεκριμένο τρόπο επειδή πίστευε ότι ήταν «κουλ». Στην πράξη, όμως, φαινόταν πως προσπαθούσε υπερβολικά. Οταν αργότερα έβλεπε τις φωτογραφίες της, αναρωτιόταν τι ακριβώς είχε στο μυαλό της.Το ίδιο συνέβαινε ήδη από τα μαθητικά της χρόνια. Αγόραζε πολλά ρούχα που τελικά δεν φορούσε ποτέ. Σήμερα, αντίθετα, έχει μια σχεδόν άδεια ντουλάπα, καθώς έχει χαρίσει μεγάλο μέρος των ρούχων της. Ο κανόνας της είναι απλός: αν δεν φορέσει κάτι για έναν χρόνο, το χαρίζει. Αυτό, λέει, είναι η εξέλιξη του «μη-στιλ» της.

Στα 50, κοιτάζοντας πίσω

Εναν χρόνο μετά τα 50ά γενέθλιά της, η Κοτιγιάρ κοιτάζει τη διαδρομή της με μια διαφορετική ματιά. Θυμάται ότι όταν ήταν νεότερη τη ρωτούσαν συχνά πού φανταζόταν τον εαυτό της δέκα χρόνια αργότερα. Δεν ήξερε ποτέ τι να απαντήσει. Οπως εξηγεί στη Repubblica, όταν είσαι νέος δεν γνωρίζεις ακόμη καλά ποιος είσαι και είναι δύσκολο να προβάλεις τον εαυτό σου στο μέλλον.

Σήμερα, όμως, πιστεύει ότι το κορίτσι που κάποτε ήθελε μόνο να απαλλαγεί από τους φόβους του και να γίνει ηθοποιός θα ένιωθε χαρά αν έβλεπε τη γυναίκα στην οποία εξελίχθηκε. Το 2008, η ερμηνεία της ως Εντίθ Πιαφ στην ταινία «Ζωή σαν τριαντάφυλλο» («La Vie en Rose») της χάρισε το Οσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου. Δεκαοκτώ χρόνια αργότερα, η σύνδεσή της με τη μεγάλη γαλλίδα τραγουδίστρια παραμένει ζωντανή. Κάθε φορά που βλέπει το πρόσωπο της Πιαφ ή ακούει τη φωνή της, αισθάνεται μια βαθιά σύνδεση. Η ηθοποιός δεν θεωρεί ότι εκείνη η εμπειρία ανήκει στο παρελθόν. «Αλλαξε τη ζωή μου και πλέον αποτελεί κομμάτι της», λέει χαρακτηριστικά. Δεν είναι, πάντως, η μόνη φορά που έχει νιώσει μια τόσο έντονη σύνδεση με ανθρώπους που δεν γνώρισε ποτέ.

Η Κοτιγιάρ μιλά για τους προγόνους της, αλλά και για καλλιτέχνες με τους οποίους αισθάνθηκε παράξενα κοντά. Ανάμεσά τους ήταν ο Αμεντέο Μοντιλιάνι. Οταν ήταν νεαρή, είχε φτάσει στο σημείο να κοιμηθεί πάνω στον τάφο του στο Παρίσι, επειδή πίστευε ότι ήταν η μετενσάρκωσή του. Ηταν ο αγαπημένος της ζωγράφος, αναζητούσε παντού τα σημάδια της παρουσίας του στην πόλη και είχε εμμονή με τα έργα του, ιδιαίτερα με εκείνα που απεικόνιζαν την Ζαν Εμπιτέρν, τη γυναίκα με την οποία ο Μοντιλιάνι έζησε μια θυελλώδη ερωτική σχέση.

Η μητρότητα άλλαξε τις επιλογές της

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η ζωή της δεν καθορίζεται μόνο από την καλλιτεχνική της αναζήτηση. Η μητρότητα έχει επηρεάσει σημαντικά τις επαγγελματικές της αποφάσεις. Από τότε που γεννήθηκε η κόρη της, Λουίζ, το 2017, έχει αρνηθεί πολλούς ρόλους. Ο μεγαλύτερος γιος της, Μαρσέλ, ήταν έξι ετών όταν ήρθε στον κόσμο η αδελφή του. Μέχρι τότε, όπως εξηγεί, τον έπαιρνε μαζί της σχεδόν παντού. Κάποια στιγμή, όμως, ένιωσε ότι ήθελε για εκείνον μια πιο σταθερή ζωή. Αυτό σήμαινε ότι και η ίδια έπρεπε να επαναπροσδιορίσει τις επιλογές της. Δεν το θεωρεί θυσία και, κυρίως, δεν το έχει μετανιώσει. Κάποιοι από τους ρόλους που απέρριψε κατέληξαν σε ηθοποιούς που θαυμάζει και ήταν όμορφο για εκείνη να τους βλέπει να παίρνουν ζωή μέσα από τις δικές τους ερμηνείες.

Η ίδια, όμως, δεν ήθελε να απομακρύνεται υπερβολικά από το σπίτι της, ούτε σωματικά ούτε συναισθηματικά. Εχει μια φυσική τάση προς τους δραματικούς ρόλους, αλλά υπήρχαν στιγμές που ακόμη και αυτό το κομμάτι έπρεπε να μπει στην άκρη. Θυμάται χαρακτηριστικά ότι, όταν ήταν έγκυος, της πρότειναν να υποδυθεί μια γυναίκα που έπασχε από καρκίνο. Δεν μπήκε καν στη διαδικασία να διαβάσει το σενάριο. «Ηταν απλώς αδύνατο να παίξω αυτόν τον ρόλο εκείνη τη στιγμή», λέει. Και ίσως αυτή να είναι τελικά η πιο χαρακτηριστική πλευρά της Μαριόν Κοτιγιάρ: πίσω από την παγκόσμια αναγνώριση και τα μεγάλα βραβεία, παραμένει μια ηθοποιός που θέλει να επιλέγει τους ρόλους της με τους δικούς της όρους.

Από την Εντίθ Πιαφ μέχρι τις μικρές ανεξάρτητες παραγωγές και από τα κινηματογραφικά πλατό μέχρι την οικογενειακή ζωή, η ελευθερία μοιάζει να είναι το νήμα που ενώνει όλες τις διαφορετικές εκδοχές της. Και, όπως φαίνεται, αυτό είναι το μοναδικό στιλ που δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει.