Αναιμία - η πιο συχνή παθολογική αιτία χρόνιας κόπωσης

  Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Η χρόνια κόπωση αποτελεί παθολογική κατάσταση στην οποία μειώνεται η ενεργειακή εφεδρεία του σώματος με αποτέλεσμα ο πάσχων να μην δύναται να ανταποκριθεί απρόσκοπτα σε δραστηριότητες της καθημερινότητας. Η χρόνια κόπωση αποτελεί κατάσταση που επιμένει, διαρκεί πάνω από έξι μήνες και δεν παρέρχεται με απλά μέτρα ξεκούρασης. Κατά την διάρκεια της ιατρικής αξιολόγησης πρέπει να εξεταστεί εάν υπάρχει συγκεκριμένο υποκείμενο αίτιο που προκαλεί την χρόνια κόπωση, όπως  όπως η κατάχρηση αλκοόλ, η αυπνία, υ υπερκόπωση, η αναιμία, οι ορμονικές διαταραχές, οι χρόνιες φλεγμονές, τα ψυχιατρικά σύνδρομα, οι παθήσεις του κυκλοφορικού συστήματος, οι αναπνευστικές παθήσεις, το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης.

Στην κλινική πράξη το πιο συχνό οργανικό νόσημα που μειώνει την ενεργειακή εφεδρεία του σώματος είναι η αναιμία. Στην αναιμία μειώνονται η συγκέντρωση της αιμοσφαιρίνης και ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια περιέχουν την αιμοσφαιρίνη η οποία μεταφέρει το οξυγόνο από τους πνεύμονες στους ιστούς και στα όργανα του σώματος. Με δεδομένο ότι η αιμοσφαιρίνη αποτελεί τον φορέα οξυγόνου στο ανθρώπινο σώμα, το οποίο και είναι απαραίτητο για την ομαλή διεξαγωγή των βιοχημικών αντιδράσεων, τα άτομα που εμφανίζουν αναιμία παρουσιάζουν διαταραχή στην ομαλή διάθεση του οξυγόνου, φαινόμενο που μπορεί να εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως εύκολη κόπωση, ζάλη, ταχυκαρδία, ατονία, διαταραχές αναπνοής. Πρέπει να σημειωθεί ότι η αναιμία δεν θεωρείται καθαυτό πάθηση αλλά σύμπτωμα διαφόρων παθήσεων και διαταραχών που προκαλούν αναιμία όπως η κακή διατροφή, το έλκος στομάχου, τα καρκινώματα τα νεφρικά νοσήματα, τα ηπατικά νοσήματα, τα νοσήματα μυελού των οστών. Έτσι η ανεύρεση αναιμίας σε ένα γενικό εργαστηριακό έλεγχο κατά την διερεύνηση της κόπωσης επιβάλλει συχνά ειδικούς εργαστηριακούς ελέγχους, όταν το αίτιο δεν είναι εμφανές κατά τη σωστή ιατρική παθολογική εξέταση στο ιατρείο.

Η αναιμία μπορεί να συνδέεται με έλλειψη θρεπτικών αιμοποιητικών ουσιών όπως σιδήρου, φυλλικού οξέως. Στις περιπτώσεις αυτές η ενίσχυση του οργανισμού με τις ουσίες που απουσιάζουν είναι πολλές φορές απαραίτητη.

Η αναιμία που οφείλεται σε έλλειψη σιδήρου χωρίς άλλες παθολογικές διαταραχές είναι η πιο συχνή αιτία αναιμίας στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας,  στα κορίτσια κατά την εφηβεία και σε γυναίκες κατά την εμμηνόπαυση, λόγω των απωλειών σιδήρου κατά την έμμηνο ρήση. Ο σίδηρος υπάρχει σε πολλά τρόφιμα όπως στο κόκκινο κρέας, στα ψάρια, στα αυγά, στα όσπρια, στη σόγια, στο πιτυρούχο ψωμί, στο σπανάκι, στο κουνουπίδι, στις ελιές, στους ξηρούς καρπούς, στο φύτρο σταριού.

Ποια μέτρα πρέπει να τηρούν οι πάσχοντες από χρόνια κόπωση λόγω αναιμίας:

•          Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή που έχει ως βάση τα μη επεξεργασμένα φυτικά προϊόντα της Μεσογείου, όπως τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, τα πλήρη δημητριακά, το ψωμί ολικής άλεσης, το extra παρθένο ελαιόλαδο οι ξηροί καρποί είναι το συνιστώμενο διατροφικό μοντέλο. Να τρώτε τουλάχιστον δύο φρούτα και τρία φλιτζάνια ωμά λαχανικά ή δύο φλιτζάνια μαγειρεμένα λαχανικά ημερησίως. Οι φυτικές ίνες, οι βιταμίνες, τα ιχνοστοιχεία που περιέχονται στα φρούτα και τα λαχανικά εφοδιάζουν τον οργανισμό σας με επαρκή ποσότητα βιταμινών και ιχνοστοιχείων που συντελούν στην αύξηση του αιματοκρίτη σας. Πείτε όχι σε αυστηρές 

χορτοφαγικές δίαιτες και εντάξτε στο διατροφικό σας πρόγραμμα με σύνεση τρόφιμα με υψηλή συγκέντρωση βιοδιαθέσιμου σιδήρου και βιταμίνης Β12 όπως είναι τα ψάρια, το κρέας, το αυγό. Ελαττώστε τους καφέδες και την κατανάλωση αλκοόλ. Πρέπει να αποφεύγετε τις απότομες αυξομειώσεις βάρους και τις μονομερείς δίαιτες.

•                           Να έχετε επαρκή ύπνο και να αποφεύγετε το stress.  Αποφύγετε όσο σας είναι δυνατόν το κάπνισμα και την έκθεση σε ρύπους.

• Να ακολουθείτε την ειδική αγωγή που σας έχει δοθεί για την αποκατάσταση της αναιμίας σας.