Δεν μπορείς να εισβάλεις δύο φορές στο ίδιο Καπιτώλιο

Οι ιστορικοί στις ΗΠΑ σήκωσαν τα χέρια ψηλά όταν κλήθηκαν να θυμηθούν ένα ανάλογο περιστατικό με την εισβολή οπαδών του Τραμπ στο Κοινοβούλιο. Δυστυχώς οι Ευρωπαίοι συνάδελφοί τους είχαν περισσότερα να θυμηθούν από την ιστορία του φασισμού. Σύντομα όμως διαπίστωσαν ότι κάθε σύγκριση ενέχει τρομακτικούς κινδύνους.

Μία ημέρα μετά την εισβολή στο Καπιτώλιο οι Financial Times παρουσίασαν τις απόψεις διακεκριμένων πανεπιστημιακών, οι οποίοι υποστήριζαν ότι το περιστατικό δεν μπορεί να συγκριθεί με κανένα γεγονός στην αμερικανική ιστορία. Η πυρπόληση του Καπιτωλίου και του Λευκού Οίκου από τους Βρετανούς το 1814, εξηγούσε ο Φρέντρικ Λόγκβαλ από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, δεν έχει σχέση γιατί πραγματοποιήθηκε από τις ένοπλες δυνάμεις μιας ξένης χώρας.

Η εισβολή της 6ης Ιανουαρίου, επισήμαιναν οι Financial Times, δεν μπορεί να συγκριθεί ούτε με τη βομβιστική επίθεση που είχε πραγματοποιήσει το 1971 στο Καπιτώλιο η επαναστατική (τρομοκρατική κατά το FBI) οργάνωση Weather Underground ούτε με τις μεγάλες αντιπολεμικές κινητοποιήσεις του 1969 και του 1970 που έφτασαν τους 500.000 συγκεντρωμένους και συχνά κατέληγαν σε επεισόδια με την αστυνομία και την εθνοφρουρά έξω από τα μεγαλύτερα κυβερνητικά κτίρια.

Ο Πάξτον αναφέρεται στα επεισόδια που ξέσπασαν μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου πλαστών ομολόγων του Σταβίσκι – Γάλλου υπηκόου ρωσοεβραϊκής καταγωγής ο οποίος φέρεται να αυτοκτόνησε πριν συλληφθεί. Οι υπόνοιες για εμπλοκή μελών της κεντροαριστερής κυβέρνησης στο σκάνδαλο αποτέλεσε την αφορμή που ζητούσε η φασίζουσα Δεξιά για να εκφράσει τα αντισημιτικά και ξενοφοβικά ένστικτά της στους δρόμους. Η Γαλλία εισερχόταν με σχετική καθυστέρηση στη Μεγάλη Ύφεση και ακολουθούσε κατά πόδας την τρομακτική ιστορία του ιταλικού φασισμού και του γερμανικού ναζισμού.

Αν και οι ιστορικοί διαφωνούν ακόμη και σήμερα για το αν τα γεγονότα της 6ης Φεβρουαρίου αποτέλεσαν ένα οργανωμένο σχέδιο φασιστικού πραξικοπήματος, ο ρόλος που έπαιξαν στην άνοδο του δωσίλογου Πετέν στην εξουσία είναι αδιαμφισβήτητος.

Αρκετά πιο προσγειωμένος στην πραγματικότητα ο καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών στο King’s College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, Αλεξ Καλίνικος, απάντησε αμέσως στον «πανικόβλητο», όπως τον χαρακτήρισε, Βρετανό δημοσιογράφο. «Το λαϊκό μέτωπο που προέκυψε (στη Γαλλία)», έγραψε ο Καλίνικος, «δεν αποτελεί το σωστό μοντέλο. Στη γερμανική εκδοχή του είδαμε τους σοσιαλδημοκράτες να στηρίζουν τον πρόεδρο Πάουλ φον Χίντενμπουργκ εναντίον του Χίτλερ το 1932. Τον Χίντενμπουργκ, ο οποίος τον Ιανουάριο του 1933 διόρισε ως καγκελάριο τον Αδόλφο Χίτλερ».

Για τον Καλίνικος τα μετριοπαθή φιλολαϊκά μέτρα που έλαβε το λαϊκό μέτωπο της Γαλλίας όταν ήρθε στην εξουσία και το γεγονός ότι το κομμουνιστικό κόμμα έπεισε τους εργάτες να επιστρέψουν στα εργοστάσια με ελάχιστα ανταλλάγματα προκάλεσαν ηθική κατάπτωση. Έτσι «το Κοινοβούλιο που εξελέγη τον Μάιο του 1936 παρέδωσε πλήρεις εξουσίες στον Πετέν τον Ιούλιο του 1940 για να συγκροτήσει τη δικτατορία του Βισί, να συνεργαστεί με τους ναζί και να αρχίσει να στέλνει Εβραίους στο Ολοκαύτωμα».

♦Info: Διαβάστε
Η ανατομία του φασισμού (εκδ. Κέδρος)
Μια από τις σημαντικότερες μελέτες για την άνοδο του φασισμού από τον καθηγητή Ρόμπερτ Πάξτον.

Πηγή; Άρης Χατζηστεφάνου / efsyn