«Μα ήταν κομμουνιστής»

Πώς ήξεραν οι δυνάμεις ασφαλείας του Απαρτχάιντ πού βρισκόταν ο Νέλσον Μαντέλα στις 5 Αυγούστου του 1962, την ημέρα που τον συνέβαλαν; Οι φήμες για εμπλοκή της CIA κυκλοφορούν εδώ και χρόνια. Αλλά όπως αποδεικνύεται σήμερα, δεν ήταν καθόλου φήμες. Γιατί ο αμερικανός κατάσκοπος που «κάρφωσε» τον Μαντέλα επιτέλους μίλησε.

Αυτός είναι ο Ντόναλντ Ρίκαρντ. Ο πρώην πράκτορας της CIA άφησε την τελευταία του πνοή στις 30 του περασμένου Μαρτίου. Ηταν 88 χρονών. Αλλά καμιά δεκαριά ημέρες νωρίτερα – γράφει ο Ιβαν Φάλον στους Sunday Times – είχε αποκαλύψει στον Τζον Ιρβιν, σκηνοθέτη της ταινίας «Το όπλο του Μαντέλα», η οποία προβλήθηκε το περασμένο Σάββατο στο φεστιβάλ των Καννών, ότι ήταν εκείνος που έδωσε την πληροφορία τους Νοτιοαφρικανούς σχετικά με το πού βρισκόταν ο αφρικανός ηγέτης.

Ο Ρίκαρντ εμφανιζόταν ως υποπρόξενος του αμερικανικού προξενείου στο Ντέρμπαν. Και ήξερε ότι ο μεταμφιεσμένος σε σοφέρ Μαντέλα επέστρεφε από το Ντέρμπαν στο Γιοχάνεσμπουργκ με αυτοκίνητο. Εδωσε την πληροφορία στο καθεστώς της Πρετόρια. Και δεν το μετάνιωσε ποτέ. Γιατί ο Μαντέλα υποτίθεται ότι «ήταν ο πιο επικίνδυνος κομουνιστής στον κόσμο έξω από τη Σοβιετική Ενωση». Μια «μαριονέτα» της Μόσχας, έτοιμη να σπρώξει τους αφρικανούς συμπατριώτες του σε μαζική εξέγερση εναντίον του Απαρτχάιντ ανοίγοντας την πόρτα στη ρωσική επέμβαση.

Αυτή κι αν είναι αυταπάτη.