Πρόβα κάλπης η ΔΕΘ – Ο Μητσοτάκης αμύνεται, ο Τσίπρας επιστρέφει και ο Ανδρουλάκης παλεύει να μην εγκλωβιστεί

Το παιχνίδι των εντυπώσεων θα μετρήσει πάνω απ' όλα στη φετινή ΔΕΘ. Με ποια «όπλα» ανεβαίνουν στη Θεσσαλονίκη Μητσοτάκης, Ανδρουλάκης και Τσίπρας και τι θα προσπαθήσουν να πετύχουν.

Η φετινή ΔΕΘ που ανοίγει τις πύλες της σε λίγες μέρες, εκτός από ένα οικονομικό γεγονός, αποτελεί -ελέω συγκυρίας- το πρώτο μεγάλο crash test μιας άτυπης προεκλογικής περιόδου που μπορεί να μην έχει ακόμα συγκεκριμένη ημερομηνία για την κάλπη, έχει ωστόσο ήδη ανεβάσει το πολιτικό θερμόμετρο.

Επικοινωνία και πολιτική

Η πραγματικότητα λέει πως εκτός από τις εξαγγελίες και τις όποιες πολιτικές διαφωνίες και αντεγκλήσεις, η ΔΕΘ παραμένει πάνω απ’ όλα ένα παιχνίδι εντυπώσεων και επικοινωνίας. Και υπό αυτό το πρίσμα έχουν αρχίσει ήδη οι πρώτες αψιμαχίες που αφορούσαν την πρόωρη άνοδο του Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΘ και τη γκρίνια του Μαξίμου για την παρουσίαση του προγράμματος της ΕΛΑΣ λίγες μέρες πριν την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ξέρουν καλά πως πολλές φορές η επικοινωνία προηγείται της πολιτικής.

Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να πει ο πρωθυπουργός

Ωστόσο είναι επίσης εκείνος που αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα που δεν έχουν οι αντίπαλοί του: Δεν μπορεί απλώς να «πουλήσει» ένα όραμα. Οφείλει να παρουσιάσει πεπραγμένα. Και μάλιστα πεπραγμένα που η κοινωνία τα έχει ήδη δοκιμάσει και μπορεί να τα κρίνει. Για παράδειγμα, θα είναι τραγικό λάθος αν ο πρωθυπουργός βγει και πει «αντιμετωπίσαμε το πρόβλημα της ακρίβειας». Κάτι τέτοιο αφενός δεν είναι αλήθεια, αφ’ ετέρου όσο και αν προσπαθήσει να πείσει ο κόσμος γνωρίζει καλά τι ισχύει, μιας και αντιμετωπίζει καθημερινά το φαινόμενο στην τσέπη του.

Ομοίως, δεν μπορεί να υποσχεθεί ότι θα αντιμετωπίσει την ακρίβεια χωρίς να του θυμίσουν ότι η ακρίβεια αποτελεί εδώ και χρόνια μία από τις βασικές κοινωνικές πληγές. Το φυσιολογικό ερώτημα σε αυτή την περίπτωση είναι «μα, τι κάνετε εδώ και 7 χρόνια που κυβερνάτε;».

Δεν μπορεί να παρουσιάσει φορολογικές ελαφρύνσεις χωρίς να ακούσει το ερώτημα αν αυτές επαρκούν για μια κοινωνία που αισθάνεται ότι το κόστος ζωής έχει ξεφύγει. Και εδώ βρίσκεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το Μέγαρο Μαξίμου. Η ΔΕΘ μπορεί να γίνει δημοψήφισμα για την καθημερινότητα. Όχι για τα λόγια του πρωθυπουργού σχετικά με την ανάπτυξη, τους δείκτες, την πορεία των επενδύσεων. Αλλά για το αν ο πολίτης αισθάνεται ότι ζει καλύτερα.

Διαρροές για μέτρα

Μέρες τώρα οι διαρροές από το Μαξίμου κάνουν λόγο για στοχευμένα μέτρα εκ μέρους της κυβέρνησης που δημοσιονομικά δεν θα ξεπεράσουν τα 2 δισ. ευρώ. Εδώ ελλοχεύει κι άλλος ένας κίνδυνος. Η κυβέρνηση πρέπει να δώσει -σε προεκλογική περίοδο βρισκόμαστε- χωρίς όμως να δημιουργήσει την εικόνα ότι βρίσκεται σε πανικό μπροστά στις επόμενες κάλπες.

Δεν είναι εύκολο. Οι δημοσκοπήσεις του καλοκαιριού μόνο θετικές δεν ήταν. Η κυβέρνηση μπορεί να διατηρεί την πρωτιά αλλά εάν επαληθευτούν οι μετρήσεις η αυτοδυναμία αποτελεί όνειρο θερινής νυκτός. Εάν επαληθευτούν τα ακόμα χειρότερα σενάρια, θα είναι μια πρωτιά κουτσουρεμένη, χωρίς το μπόνους των εδρών – στην περίπτωση που ο πήχης της είναι κάτω του 25%,

Το μήνυμα του Κυριάκου Μητσοτάκη θα αφορά στη «συνέχεια» και το δίλημμα είναι δεδομένο: κυβέρνηση ΝΔ ή μια περιπέτεια ακυβερνησίας. Εν ολίγοις ποντάρει στο φόβο μέρους του εκλογικού σώματος επιχειρώντας να υφαρπάξει την ψήφο του.

Ο Ανδρουλάκης και το ζητούμενο για το ΠΑΣΟΚ

Ο Νίκος Ανδρουλάκης θα βρεθεί στη Θεσσαλονίκη επτά μέρες μετά την ομιλία του πρωθυπουργού. Παραδοσιακά ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης μιλάει στο Βελλίδειο και δίνει συνέντευξη Τύπου, όπου από τη μια σχολιάζει τις κυβερνητικές εξαγγελίες και απ’ την άλλη παρουσιάζει τις προτάσεις του κόμματός του.

Εν προκειμένω ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ βρίσκεται αντιμέτωπος με δύο αντιπάλους. Εκτός του Μητσοτάκη και της κυβέρνησής του έχει να σκεφτεί και τον Αλέξη Τσίπρα αλλά και τα όσα θα έχει εξαγγείλει ο πρώην πρωθυπουργός στη δική του παρουσία στη ΔΕΘ.

Κι εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Αν το ΠΑΣΟΚ αρχίσει να μιλά περισσότερο για τον Τσίπρα παρά για το δικό του πρόγραμμα, θα έχει ήδη χάσει μέρος της μάχης. Εν προκειμένω ο Νίκος Ανδρουλάκης βρίσκεται ενώπιον ενός διλήμματος. Εάν καταφέρει να παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ ως αυτόνομη κυβερνητική δύναμη, θα έχει κάνει ένα σημαντικό βήμα. Εάν «εγκλωβιστεί» στη μονομαχία Μητσοτάκη – Τσίπρα που θα έχει προηγηθεί χρονικά, τότε θα γίνει απλώς ο τρίτος άνθρωπος της ιστορίας.

Απαντήσεις

Και αυτό είναι που πρέπει να αποφύγει. Ταυτόχρονα χρειάζεται να γίνει απόλυτα συγκεκριμένος. Να απαντήσει σε βασικά ερωτήματα όπως π.χ. για το κόστος ζωής, για το στεγαστικό πρόβλημα, για τη δημόσια παιδεία, τη δημόσια υγεία, το κράτος δικαίου. Και κυρίως να αποδείξει πώς όλα αυτά μεταφράζονται σε κυβερνητικό σχέδιο.

Είναι γνωστό πως η μάχη της Κεντροαριστεράς θα δοθεί με φόντο τον Μητσοτάκη. Και εδώ είναι το παράδοξο. Τόσο ο Τσίπρας όσο και ο Ανδρουλάκης θα μιλούν εναντίον της κυβέρνησης, αλλά στην πραγματικότητα θα ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Ποιος θα εκφράσει τον ψηφοφόρο που θέλει να φύγει η Νέα Δημοκρατία; Ποιος θα πείσει τον κεντρώο ψηφοφόρο; Ποιος θα προσελκύσει τους απογοητευμένους ψηφοφόρους; Ποιος θα πείσει ότι διαθέτει μεγαλύτερη κυβερνητική επάρκεια; Και κυρίως: Ποιος θα γίνει ο βασικός αντίπαλος του Μητσοτάκη;

Γιατί εάν ο Τσίπρας καταφέρει να εμφανιστεί ξανά ως ο μοναδικός πολιτικός που μπορεί να απειλήσει τη Νέα Δημοκρατία, τότε το ΠΑΣΟΚ θα αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα. Εάν, αντίθετα, ο Ανδρουλάκης καταφέρει να κρατήσει το ΠΑΣΟΚ ψηλά και να δημιουργήσει την αίσθηση κυβερνητικής ετοιμότητας, τότε η επιστροφή Τσίπρα από μόνη της δεν θα είναι αρκετή.

Ο Τσίπρας δεν επιστρέφει για να κάνει απλώς θόρυβο

Κι ερχόμαστε στον πρώην πρωθυπουργό και επικεφαλής της ΕΛΑΣ. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν πηγαίνει στη Θεσσαλονίκη για να θυμίσει ότι υπάρχει. Αυτό το έχει ήδη πετύχει. Πηγαίνει για να απαντήσει σε ένα πολύ πιο δύσκολο ερώτημα: Μπορεί να γίνει ξανά πρωταγωνιστής;

Η επιλογή του να κινηθεί χρονικά πριν από τον Μητσοτάκη έχει σαφή πολιτική λογική. Στόχος είναι να μπει πρώτος στο γήπεδο της ΔΕΘ, να παρουσιάσει πρόγραμμα, να ακουστεί, να υποχρεώσει τους αντιπάλους να τοποθετηθούν πάνω στη δική του ατζέντα.

Με απλά λόγια: Να κλέψει από τον πρωθυπουργό το προνόμιο της πρώτης μεγάλης πολιτικής είδησης της ΔΕΘ. Και αυτό δεν είναι επικοινωνιακή λεπτομέρεια. Είναι πολιτική στρατηγική. Ο Τσίπρας ξέρει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα μιας πολιτικής επιστροφής είναι η αμφιβολία.

Είναι οι ερωτήσεις του τύπου «γιατί επιστρέφει με άλλο κόμμα; Τί άλλαξε, τι διαφορετικό έχει να πει κλπ.». Αν σε όλα αυτά απαντήσει πειστικά, τότε η επιστροφή του μπορεί να αποκτήσει δυναμική. Αν όχι, θα παραμείνει μια ενδιαφέρουσα πολιτική ιστορία χωρίς εκλογικό αντίκρισμα.

Η μάχη της Κεντροαριστεράς

Είναι γνωστό από τη στιγμή που εμφανίστηκε η ΕΛΑΣ ότι η επιστροφή Τσίπρα άλλαζε αυτόματα τον πολιτικό χάρτη και ειδικά το κομμάτι τις Κεντροαριστεράς. Έως εκείνη την ώρα το ΠΑΣΟΚ είχε το πλεονέκτημα να παρουσιάζεται ως ο βασικός φορέας της αντιπολίτευσης στον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Πλέον αυτό δεν ισχύει. Αν μάλιστα πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις, τότε το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να δώσει αγώνα για να φτάσει την ΕΛΑΣ. Συν τοις άλλοις, ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει με το πολιτικό κεφάλαιο ενός πρώην πρωθυπουργού. Με αναγνωρισιμότητα που κανείς άλλος στον χώρο δεν διαθέτει και με τη δυνατότητα να δημιουργεί πολιτικό γεγονός όπου εμφανίζεται.

Από την άλλη βέβαια, όσο περισσότερο Τσίπρας και Ανδρουλάκης ανταγωνίζονται για τον ίδιο χώρο, τόσο πιο δύσκολο είναι να συγκροτηθεί ένα ενιαίο αντιπολιτευτικό ρεύμα. Γι’ αυτό και υπό προϋποθέσεις η επιστροφή Τσίπρα μπορεί να θεωρηθεί ευκαιρία για τη ΝΔ.

Εάν ο Αλέξης Τσίπρας πάρει ψηφοφόρους από το ΠΑΣΟΚ, αλλά δεν καταφέρει να δημιουργήσει πλειοψηφικό ρεύμα, η Κεντροαριστερά θα παραμείνει κατακερματισμένη. Και σε ένα τέτοιο περιβάλλον ο Μητσοτάκης εξακολουθεί να έχει το ισχυρότερο πολιτικό χαρτί: την κυβερνησιμότητα. Αυτό είναι το χαρτί που θα παίξει και θα το παίξει μέχρι τέλους.

Τι θα μετρήσει στη ΔΕΘ

Στη ΔΕΘ λοιπόν δεν θα μετρηθούν μόνο οι εξαγγελίες. Θα μετρηθούν οι εικόνες. Ποιος γέμισε την αίθουσα, ποιος είχε τον κόσμο μαζί του, ποιος δημιούργησε κλίμα, ποιος συζητήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ποιος «έπαιξε» περισσότερο στα δελτία ειδήσεων. Κυρίως, ποιός έπεισε περισσότερο τον κόσμο;

Η λογική λέει ότι μετά τη ΔΕΘ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα θέλει να πιστεύει ότι κατάφερε να επιβληθεί και πως κρατάει ακόμα γερά το τιμόνι και έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων.

Στο ίδιο πλαίσιο ο Αλέξης Τσίπρας θα θέλει να πιστεύει ότι κατάφερε να ξαναμπεί με αξιώσεις στην κούρσα παρουσιάζοντας ένα πρόγραμμα διακυβέρνησης που θα αποτελέσει την εναλλακτική απέναντι στις πολιτικές της Δεξιάς.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης με τη σειρά του θα θέλει να πιστεύει πως έκανε σαφές προς όλες τις κατευθύνσεις, ότι δεν πρόκειται να αφήσει την προεκλογική κούρσα να γίνει αγώνας για δύο και πως το ΠΑΣΟΚ θα αποτελέσει κομβικό παράγοντα στην επόμενη περίοδο.

Το παιχνίδι των εντυπώσεων έχει αρχίσει…