Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν - Μια νέα συμμαχία απέναντι στο Ισραήλ;

του Χουάν Κόουλ | Informed Comment

Το νέο «Αμυντικό Σύμφωνο της Μέκκας», που υπέγραψαν η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν, σηματοδοτεί μια περιφερειακή απάντηση στη νέα κατάσταση ανασφάλειας που έχει δημιουργηθεί στην περιοχή εξαιτίας της ισραηλινο-αμερικανικής επίθεσης κατά του Ιράν και της ιρανικής αντίδρασης. Η αντίδραση του Ιράν ήταν ουσιαστικά να κρατήσει «ομήρους» τα αραβικά πετρελαιοπαραγωγά και φυσικού αερίου κράτη του Κόλπου. Ωστόσο, η αρχική ισραηλινο-αμερικανική επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου θεωρήθηκε επίσης από τα κράτη αυτά ως βαθιά προδοσία της ασφάλειάς τους από την κυβέρνηση Τραμπ, καθώς ήταν προβλέψιμο ότι μια ολοκληρωτική επίθεση εναντίον του Ιράν θα προκαλούσε σοβαρή αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ.

Η τριμερής συμμαχία φέρνει στο τραπέζι τεράστιες δυνατότητες. Η Σαουδική Αραβία διαθέτει αποθέματα τρισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και το κρατικό επενδυτικό της ταμείο. Το Al Jazeera επισημαίνει ότι η Τουρκία διαθέτει προηγμένη αμυντική βιομηχανία. Το Πακιστάν διαθέτει έναν μεγάλο και έμπειρο στρατό, με σημαντική επιχειρησιακή εμπειρία. Η Σαουδική Αραβία επιδιώκει να επεκτείνει τη δική της βιομηχανία όπλων. Το Al Jazeera δεν προσθέτει ωστόσο, ότι το Ισλαμαμπάντ διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο, καθώς και προηγμένες δυνατότητες κατασκευής μαχητικών αεροσκαφών, σε συνεργασία με την Κίνα.

Το σύμφωνο έχει συμβολικό χαρακτήρα και στρέφεται τόσο προς το Ισραήλ όσο και προς το Ιράν, αν και η Σαουδική Αραβία θεωρεί το Ισραήλ μεγαλύτερη υπαρξιακή απειλή. Η συμπεριφορά του Ισραήλ από το 2023 και μετά έχει πείσει το Ριάντ ότι επιδιώκει να κυριαρχήσει στην περιοχή μέσω επιθετικών και διαρκών περιφερειακών πολέμων, από τους οποίους ούτε η Σαουδική Αραβία είναι απρόσβλητη. Ούτε πιστεύει το Ριάντ ότι θα μπορούσε να βασιστεί στον απρόβλεπτο Ντόναλντ Τραμπ για την προστασία των συμφερόντων του σε περίπτωση ισραηλινής επίθεσης εναντίον του.

Η συμφωνία πιθανότατα δεν δεσμεύει την Τουρκία και το Πακιστάν να παρέμβουν στη σύγκρουση μεταξύ της κυβέρνησης των «Βοηθών του Θεού» στην Υεμένη και των Σαουδαράβων, παρότι φαίνεται να χρησιμοποιεί διατύπωση παρόμοια με εκείνη του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με την οποία μια επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Ούτε είναι πιθανό η Άγκυρα ή το Ισλαμαμπάντ να πολεμήσουν το Ιράν για λογαριασμό της Σαουδικής Αραβίας.

Αντίθετα, η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία πιθανότατα επιδιώκουν να εξασφαλίσουν μια πακιστανική πυρηνική ομπρέλα απέναντι σε ενδεχόμενες ισραηλινές επιθέσεις. Ισραηλινοί πολιτικοί με πολεμική ρητορική έχουν αφήσει ολοένα και περισσότερους υπαινιγμούς περί επίθεσης εναντίον της Τουρκίας, παρά το γεγονός ότι η χώρα είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ χαρακτήρισε την Τουρκία υπό τον πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν «το νέο Ιράν», ενώ ο βουλευτής του κόμματος Λικούντ Άριελ Κέλνερ χαρακτήρισε δημοσίως την Τουρκία «εχθρικό κράτος από κάθε άποψη».

Επιπλέον, το Ισραήλ βομβάρδισε την Ντόχα του Κατάρ, γειτονικής χώρας της Σαουδικής Αραβίας, ενώ έχει επίσης βομβαρδίσει τη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, τον Λίβανο, τη Συρία και το Ιράν. Το γεγονός αυτό έχει ενισχύσει στο βασίλειο τους φόβους ότι είναι και το ίδιο ευάλωτο στην ολοένα και πιο απερίσκεπτη χρήση της ισραηλινής αεροπορικής ισχύος.

Η Σαουδική Αραβία πιθανότατα επιθυμεί επίσης να κατασκευάζει η ίδια προηγμένα οπλικά συστήματα, και το συγκεκριμένο σύμφωνο θα τη φέρει σε καλύτερη θέση ώστε να λάβει βοήθεια σε αυτόν τον τομέα από το Πακιστάν και την Τουρκία.

Κατά την τελευταία πενταετία, το Ισραήλ έχει αναδειχθεί στην κυρίαρχη αεροπορική δύναμη της Μέσης Ανατολής, έχοντας τη δυνατότητα να πλήττει κατά βούληση τις γειτονικές χώρες αλλά και ολόκληρη την περιοχή, ενώ παράλληλα χρησιμοποιεί τα αντιπυραυλικά του συστήματα για να προστατεύει τον πληθυσμό του από αντίποινα. Παρότι αυτή η επιθετική πολιτική έχει συναντήσει ένα όριο στην περίπτωση του Ιράν, ελάχιστες άλλες χώρες της περιοχής διαθέτουν τις δυνατότητες του Ιράν σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους.

Όταν έχω διατυπώσει αυτό το επιχείρημα στο παρελθόν, μου έχει αντιταχθεί η άποψη ότι δεν μπορεί κανείς πραγματικά να βασιστεί στο Πακιστάν για την επέκταση της πυρηνικής του ομπρέλας σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία.

Η απάντησή μου είναι ότι, από τη δεκαετία του 1950, το κυρίαρχο πυρηνικό δόγμα είναι εκείνο της Αμοιβαίας Εξασφαλισμένης Καταστροφής (Mutual Assured Destruction – MAD). Δεν έχεις άλλη επιλογή παρά να λάβεις σοβαρά υπόψη μια επισήμως διακηρυγμένη πυρηνική ομπρέλα, καθώς διακυβεύεται ολόκληρος ο πολιτισμός σου.

Το Ισραήλ είναι πλέον εξαιρετικά απίθανο να επιχειρήσει να κάνει στο Ριάντ ή στην Άγκυρα ό,τι έκανε στην Ντόχα.

Και αυτό ακριβώς είναι το νόημα αυτού του συμφώνου.

Πηγή: infowar