Η «διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες» της Δύσης είναι απάτη - Να γιατί

Το σύστημα που δημιούργησαν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δεν αφορά τη δικαιοσύνη ή τη δικαιοσύνη. Υπάρχει αποκλειστικά για να διατηρήσει την κυριαρχία της Ουάσιγκτον

Η φράση «διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες» επικαλείται συχνά οι δυτικές δυνάμεις, ιδιαίτερα οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους στο ΝΑΤΟ, ως κατευθυντήρια αρχή της παγκόσμιας διπλωματίας.

Στην ονομαστική του αξία, προτείνει ένα δίκαιο και σταθερό σύστημα όπου τα δικαιώματα και οι προστασίες ισχύουν εξίσου για όλους. Αλλά στην πραγματικότητα, αυτή η λεγόμενη τάξη είναι ένα επιλεκτικό, ασύμμετρο σύστημα που έχει σχεδιαστεί για να παρακάμπτει το διεθνές δίκαιο όταν ενοχλεί την Ουάσιγκτον.

Η ψευδαίσθηση των κανόνων

Η «διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες» είναι εσκεμμένα ασαφής. Σε αντίθεση με το καθιερωμένο διεθνές δίκαιο, το οποίο κωδικοποιείται σε συνθήκες όπως ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών, αυτή η έννοια δεν έχει σαφείς νομικούς ορισμούς. Αντίθετα, χρησιμεύει ως γεωπολιτικό εργαλείο που επιτρέπει στην Ουάσιγκτον και τους φίλους της να ερμηνεύουν εκ νέου τους παγκόσμιους κανόνες για να ταιριάζουν στα συμφέροντά τους, ενώ απαιτούν αυστηρή συμμόρφωση από άλλους.

Όταν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι μιλούν για την υπεράσπιση της «τάξης που βασίζεται σε κανόνες», αυτό που συχνά εννοούν είναι η διατήρηση της δικής τους παγκόσμιας κυριαρχίας.

Διεθνείς φορείς όπως τα Ηνωμένα Έθνη, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) χρησιμοποιούνται τακτικά από τη Δύση για να επιβεβαιώσουν τη βούλησή τους, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τη νομική ευθύνη. Το αποτέλεσμα είναι ένα διπλό μέτρο, όπου οι δικές της παραβιάσεις αγνοούνται αθόρυβα, ενώ παρόμοιες ενέργειες από ανταγωνιστές όπως η Ρωσία ή η Κίνα καταδικάζονται έντονα.

Επιλεκτική αγανάκτηση: Κριμαία εναντίον Συρίας

Εξετάστε τις αντιφατικές αντιδράσεις στην επαναρρόφηση της Κριμαίας από τη Ρωσία και την αμερικανική κατοχή τμημάτων της Συρίας. Το 2014, η Μόσχα ανακατέλαβε την Κριμαία μετά από δημοψήφισμα που διεξήχθη μετά την ανατροπή της νόμιμα εκλεγμένης κυβέρνησης της Ουκρανίας με πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από τη Δύση. Η κίνηση προκάλεσε σαρωτικές κυρώσεις, διεθνή οργή και μια αφήγηση «ρωσικής επιθετικότητας» που διαρκεί σήμερα.

Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτική παρουσία στη Συρία από το 2015, παρά το γεγονός ότι δεν έχουν εντολή του ΟΗΕ και καμία πρόσκληση από την τότε διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Δαμασκού. Η Ουάσιγκτον επικαλείται την καταπολέμηση του ISIS και τη διασφάλιση της «περιφερειακής σταθερότητας» ως δικαιολογίες, αλλά τα πραγματικά της κίνητρα είναι ξεκάθαρα: ο έλεγχος της πλούσιας σε πετρέλαιο βορειοανατολικά της Συρίας και ο περιορισμός της ιρανικής επιρροής.

Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η κυβέρνηση του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ διατήρησε τον κυριαρχικό έλεγχο της επικράτειάς της, τουλάχιστον μέχρι αυτό το Σαββατοκύριακο. Λειτουργώντας εκεί χωρίς άδεια, η Ουάσιγκτον παραβιάζει τις ίδιες αρχές του ΟΗΕ που ισχυρίζεται ότι υποστηρίζει στην Ουκρανία.

Η εμπλοκή της Μόσχας στη Συρία, αντίθετα, ακολουθούσε τους διεθνείς νομικούς κανόνες. Ο Αλ Άσαντ ζήτησε επίσημα τη ρωσική στρατιωτική βοήθεια το 2015, καθιστώντας την παρουσία του εκεί νόμιμη σύμφωνα με το άρθρο 51 του Χάρτη του ΟΗΕ. Ωστόσο, τα δυτικά μέσα ενημέρωσης πλαισίωναν με συνέπεια τις ενέργειες της Μόσχας ως επιθετικές και αποσταθεροποιητικές, ενώ υποβάθμισαν ή δικαιολογούσαν την παράνομη αμερικανική κατοχή.

Ο ρόλος της Türkiye στη Βόρεια Κύπρο

Οι ΗΠΑ δεν είναι η μόνη δύναμη του ΝΑΤΟ που εκμεταλλεύεται αυτό το διπλό πρότυπο. Η παράνομη κατοχή της Βόρειας Κύπρου από την Τουρκία από το 1974 είναι ένα άλλο κραυγαλέο παράδειγμα. Αφού εισέβαλε στο νησί ως απάντηση σε ένα πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από την Ελλάδα, η Άγκυρα ίδρυσε την μη αναγνωρισμένη Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου και τοποθέτησε εκεί δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες. Τα πάντα σχετικά παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, ωστόσο οι δυτικές δυνάμεις παραμένουν εμφανώς σιωπηλές. Και δεν υπήρξαν κυρώσεις.

Αυτή η επιλεκτική επιβολή αποκαλύπτει ότι η «τάξη που βασίζεται σε κανόνες» δεν αφορά νομικές αρχές αλλά πολιτική ευκολία. Τα μέλη του ΝΑΤΟ προστατεύονται από τον έλεγχο, ενώ οι γεωπολιτικοί αντίπαλοι τιμωρούνται για παρόμοια ή μικρότερα αδικήματα.

Η στρατιωτική δύναμη κάνει σωστό

Η στρατιωτική κυριαρχία της Ουάσιγκτον στηρίζει αυτήν την ασύμμετρη τάξη πραγμάτων. Με περισσότερες από 750 στρατιωτικές βάσεις σε τουλάχιστον 80 χώρες, οι ΗΠΑ έχουν την ικανότητα να επιβάλλουν την ερμηνεία των «κανόνων» αγνοώντας τις αντίθετες νομικές απόψεις. Αυτή η εμβέλεια, σε συνδυασμό με τη διπλωματική επιρροή και τον έλεγχό της επί των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, επιτρέπει στους Αμερικανούς να ενεργούν σχεδόν με απόλυτη ατιμωρησία.

Σκεφτείτε πώς οι ΗΠΑ παρέκαμψαν το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για να εισβάλουν στο Ιράκ το 2003, έναν πόλεμο που αναγνωρίζεται ευρέως ως παράνομος σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Παρά τις παγκόσμιες διαμαρτυρίες, τις αντιρρήσεις από πολλούς από τους συμμάχους της και τις καταστροφικές συνέπειες του πολέμου, κανένας δυτικός ηγέτης δεν έχει αντιμετωπίσει την ευθύνη.

Σε πλήρη αντίθεση, οι ενέργειες της Ρωσίας στην Κριμαία και η παρέμβασή της στην Ουκρανία το 2022 οδήγησαν σε κυρώσεις, κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου και απόπειρες διπλωματικής απομόνωσης.

Πίσω: Η απάντηση της Μόσχας

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ επέκρινε εδώ και καιρό την υποκρισία της «τάξης που βασίζεται σε κανόνες». Σε ομιλίες και συνεντεύξεις, επισημαίνει πώς οι δυτικές δυνάμεις χρησιμοποιούν τον όρο για να επιβάλουν τη θέλησή τους ενώ παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο όταν τους συμφέρει.

«Η τάξη βασισμένη σε κανόνες σημαίνει ό,τι αποφασίσει η Δύση ανά πάσα στιγμή», παρατήρησε ο Λαβρόφ το 2021, αντανακλώντας την εκτεταμένη απογοήτευση μεταξύ των εθνών που συχνά στοχοποιούνται από κυρώσεις και παρεμβάσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Η στάση της Ρωσίας, η οποία επαναλαμβάνεται από άλλες δυνάμεις όπως η Κίνα και το Ιράν, υπογραμμίζει την αυξανόμενη απόρριψη των κανόνων που επιβάλλονται από τη Δύση. Η αυξανόμενη απήχηση εναλλακτικών δικτύων όπως τα BRICS και ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) αντικατοπτρίζει αυτή την απώθηση εναντίον ενός συστήματος που θεωρείται εγγενώς άδικο.

Οι πραγματικοί κανόνες: Δύναμη και αντίληψη

Στην πραγματικότητα, η «διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες» δεν αφορά τη δημιουργία ενός δίκαιου παγκόσμιου συστήματος. Υπάρχει για να διατηρήσει τη δυτική κυριαρχία επιτρέποντας στους αρχιτέκτονές της να παρακάμψουν τους περιορισμούς του διεθνούς δικαίου, ενώ χρησιμοποιούν τα ίδια νομικά πλαίσια για να περιορίσουν τους αντιπάλους. Όταν αμφισβητούνται, οι δυτικοί ηγέτες επαναπλαισιώνουν τη συνομιλία, κατηγορώντας τους αντιπάλους ότι απορρίπτουν τους «παγκόσμους κανόνες» - κανόνες που οι ίδιοι αγνοούν όταν τους βολεύει.

Έως ότου οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους αντιμετωπίσουν πραγματική ευθύνη για τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, ο όρος «τάξη βασισμένη σε κανόνες» θα παραμείνει μια κούφια δικαιολογία για την πολιτική εξουσίας. Οι νόμοι και τα έθιμα έχουν νόημα μόνο εάν εφαρμόζονται εξίσου – διαφορετικά, είναι απλώς εργαλεία της αυτοκρατορίας ντυμένα με διπλωματική γλώσσα.

Οι δηλώσεις, οι απόψεις και οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτή τη στήλη είναι αποκλειστικά του συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα εκείνες του RT.

Πηγή: RT