Του ᾽παν θα βάλεις το χακί

του  Άρη Χατζηστεφάνου

Καθώς Ρωσία και Ισραήλ προσπαθούν να καλύψουν τις ελλείψεις των ενόπλων δυνάμεών τους στρατολογώντας πρόσφυγες και μετανάστες, δημιουργείται ένα νέο είδος «μισθοφόρου» για τον οποίο η ζωή και ο θάνατος παύουν να είναι επιλογή.

Από τον Μεσαίωνα, όταν ένοπλοι Ελβετοί κυριάρχησαν στην αγορά μισθοφόρων της Ευρώπης, μέχρι την εποχή των ιδιωτικών στρατών της αμερικανικής Blackwater και της ρωσικής Βάγκνερ, ο μισθοφόρος καταγράφεται με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά στο συλλογικό μας υποσυνείδητο: ένας σκληροτράχηλος πολεμιστής, χωρίς τον παραμικρό ηθικό ενδοιασμό, που πληρώνεται αδρά για να πραγματοποιεί τις επιχειρήσεις (και τα εγκλήματα πολέμου) που δεν θέλουν ή δεν μπορούν να εκτελέσουν οι εθνικοί στρατοί. Τα τελευταία χρόνια όμως κάνει την εμφάνισή του ένα νέο μοντέλο: ο μισθοφόρος-πρόσφυγας ο οποίος συχνά καλείται να επιλέξει ανάμεσα στο να υποφέρει και να πεθάνει στη χώρα του ή να σκοτώνει και να σκοτωθεί για ένα τρίτο κράτος.

Το ίδιο σκηνικό, ενισχυμένο όμως με μεγάλες δόσεις ρατσισμού, επαναλαμβάνεται τους τελευταίους μήνες στο Ισραήλ. Παρά το γεγονός ότι το συγκεκριμένο αποικιακό κράτος ιδρύθηκε με το πρόσχημα ότι θα αποτελεί ασφαλές καταφύγιο για κάθε Εβραίο που επιθυμεί να μεταναστεύσει εκεί, πολλές φορές το βασικότερο κριτήριο δεν ήταν η θρησκεία αλλά το χρώμα του δέρματος. Οι μαύροι Εβραίοι από χώρες όπως η Αιθιοπία είναι ανεπιθύμητοι εδώ και δεκαετίες και αντιμετωπίζονται σαν μίασμα όχι μόνο από το επίσημο κράτος, αλλά και από μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από δέκα χρόνια Ιραηλινές οργανώσεις κατήγγειλαν πως οι αρχές χορηγούσαν μυστικά, ενέσιμα αντισυλληπτικά σε Εβραίες από την Αιθιοπία που παρέμεναν για χρόνια σε στρατόπεδα συγκέντρωσης προσφύγων.

Το δεύτερο πρόβλημα ήταν ότι η συνεχής κλήση εφέδρων είχε καταστροφικές συνέπειες για την ισραηλινή οικονομία, καθώς τομείς που απασχολούν νεαρό προσωπικό, όπως ο κυρίαρχος κλάδος υψηλής τεχνολογίας, αποψιλώθηκαν από ανθρώπινο δυναμικό.

Σε αυτό το σκηνικό ο IDF ανακάλυψε μια τεράστια δεξαμενή στρατολόγησης στους μαύρους μετανάστες από την Αιθιοπία, πολλοί από τους οποίους βρίσκονταν ήδη στη φυλακή για προσπάθεια παράνομης εισόδου στη χώρα ή γιατί είχαν λήξει οι άδειες παραμονής τους. Από τον Σεπτέμβριο του 2024 έγινε γνωστό ότι το Ισραήλ υποσχόταν νομιμοποίηση της παραμονής Αφρικανών στη χώρα αν δέχονταν να καταταγούν και να πολεμήσουν άμεσα στη Γάζα και στον Λίβανο.

Το φαινόμενο της στρατολόγησης προσφύγων και μεταναστών με αντάλλαγμα την παροχή υπηκοότητας δεν είναι άγνωστο στους στρατούς της Δύσης. Αρκετοί ιστορικοί υποστηρίζουν ότι στον αμερικανικό εμφύλιο οι Βόρειοι οφείλουν σε σημαντικό βαθμό την επικράτησή τους στην ένταξη μεγάλου αριθμού νέων μεταναστών από την Ευρώπη, που έφτασαν να αποτελούν έως και το 25% του στρατεύματος. Αν και αρκετοί από αυτούς επέλεξαν να καταταγούν εθελοντικά πιστεύοντας στα ιδεώδη της αμερικανικής επανάστασης και της μάχης απέναντι στο καθεστώς της δουλείας, για άλλους οι επιλογές ήταν σαφώς πιο περιορισμένες.

Σήμερα οι στρατοί των ΗΠΑ και της Γερμανίας προσφέρουν διαδικασίες ταχύρυθμης πολιτογράφησης σε μετανάστες που καλούνται να καλύψουν τα κενά στη στρατολόγηση. Αν και το φαινόμενο του πολιτικού εκβιασμού είναι εμφανές, δεν μπορεί προφανώς να συγκριθεί με την περίπτωση του Ισραήλ και της Ρωσίας όπου η στρατολόγηση σημαίνει άμεση αποστολή στο σφαγείο της μάχης – συχνά με ελλιπή ή ανύπαρκτη εκπαίδευση.

Παρά το γεγονός ότι ορισμένοι από αυτούς τους στρατιώτες θα πληρωθούν για τις υπηρεσίες τους, η Haaretz επισημαίνει ότι δεν πρόκειται για την τυπική σχέση «πελάτη και προμηθευτή» που διέπει τις σχέσεις των μισθοφόρων. Για έναν αιτούντα άσυλο, που έχει περάσει διά πυρός και σιδήρου για να φτάσει σε μια «ασφαλή χώρα», η συμμετοχή σε έναν πόλεμο δεν είναι αναγκαστικά ό,τι πιο επικίνδυνο έχει να αντιμετωπίσει. Η «επιλογή» που του προσφέρεται είναι ανάμεσα σε διαφορετικές πιθανότητες να πεθάνει.

Πηγή: infowar