Τι θα μπορούσε να κοστίσει στην Ινδία μια απόψυξη ΗΠΑ-Κίνας

Στα μάτια του Νέου Δελχί, η πρόσφατη σύνοδος κορυφής Xi-Trump αφορούσε πολύ περισσότερα από το εμπόριο και τους δασμούς.

Όταν συναντώνται οι ηγέτες των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου, όλος ο κόσμος παρακολουθεί τους θεατρινισμούς, τη γλώσσα του σώματος και την ουσία. Η επίσημη επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στις ΗΠΑ και η σύνοδος κορυφής με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ πραγματοποιήθηκαν με φόντο την αύξηση του παγκόσμιου εμπορίου της Κίνας, ενώ ο Τραμπ παλεύει με την πτώση των ποσοστών αποδοχής στην Κίνα.

Η σύνοδος κορυφής υψηλού διακυβεύματος επικεντρώθηκε σε συμβολικές χειρονομίες, προσωπική σχέση και σημαντικές οικονομικές και τεχνολογικές εντάσεις. Απέδωσε ελάχιστες εξελίξεις στις διαρθρωτικές διαφορές. Το πιο απτό αποτέλεσμα ήταν μια συμφωνία για την παράταση μιας κρίσιμης εκεχειρίας δασμών λόγω εμπορικού πολέμου κατά δύο επιπλέον μήνες, μεταθέτοντας την προθεσμία στα μέσα Ιανουαρίου 2027. Η άνθηση των εξαγωγών της Κίνας αψήφησε την εκστρατεία του Τραμπ για τους δασμούς.

Από θέση ισχύος, ο Xi δεν βιαζόταν να κάνει παραχωρήσεις, ενώ ο Trump ήταν περιορισμένος από τον δαπανηρό πόλεμο του Ιράν που έβλαπτε τόσο τη δημοτικότητά του όσο και τα αμερικανικά πορτοφόλια. Οι δασμοί για την αντιμετώπιση της εμπορικής ανισορροπίας με την Κίνα στην πραγματικότητα «σκότωναν» τις ΗΠΑ.

Θέα από το Δελχί

Λίγα έθνη παρακολουθούν τις διαδικασίες στην Ουάσινγκτον με μεγαλύτερο έλεγχο από την Ινδία, καθώς ο Σι-Τραμπ συζητούν τη διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, τις δασμολογικές εκεχειρίες, τα κρίσιμα ορυκτά, τα περιφερειακά ναυτιλιακά σημεία ανάφλεξης, την Ταϊβάν και την ασφάλεια στον Ινδο-Ειρηνικό. Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να επηρεάσει τις εμπορικές φιλοδοξίες του Νέου Δελχί, τις αλυσίδες εφοδιασμού, την ασφάλεια των συνόρων, τη στρατηγική Quad, το ενεργειακό κόστος και την επιρροή.

Οι μεγαλύτερες και παλαιότερες δημοκρατίες, η Ινδία και οι ΗΠΑ, υποτίθεται ότι θα είχαν σύμπτωση συμφερόντων και κοινές παγκόσμιες αντιλήψεις. Δεν ήταν αναμενόμενο ότι θα ερχόταν τόσο γρήγορα μια μέρα που οι ΗΠΑ θα προσέλκυαν τον κομμουνιστικό αντίπαλο από μια σχετική θέση αδυναμίας.

Στον πυρήνα όλων αυτών, εδώ και αρκετό καιρό, οι υπολογισμοί της Ινδίας βασίζονται σε έναν διαρκή φόβο για την εμφάνιση μιας «G2» ΗΠΑ-Κίνας. Κάτι που θα μπορούσε να τοποθετήσει την Ινδία ως «δεύτερο βιολί». 

Το νέο αναδυόμενο δυοπώλιο θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα διμερές πλαίσιο για την κατανομή των σφαιρών επιρροής, την επίλυση των παγκόσμιων διαφορών και τη διαχείριση της διεθνούς ασφάλειας πάνω από τις κορυφαίες μεσαίες δυνάμεις ή μια επίδοξη μεγάλη δύναμη όπως η Ινδία. Η Κίνα θα μπορούσε να ενθαρρυνθεί προς την ασιατική κυριαρχία. Τα πρώτα σημάδια ήταν ορατά κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του Τραμπ ότι η Ουάσινγκτον προτιμούσε μια εξαιρετικά συναλλακτική εξωτερική πολιτική. Οι δασμοί του Τραμπ ήταν αναπόφευκτο να δώσουν στην πραγματικότητα μεγαλύτερη μόχλευση στην Κίνα, η οποία μονοπωλεί κρίσιμα ορυκτά και τεχνολογίες και έχει πλεονέκτημα στο ισοζύγιο πληρωμών με όλους.

Οι αποτυχίες της Ουάσινγκτον στην αστυνόμευση σε όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, και τώρα ο ατελείωτος πόλεμος με το Ιράν, έχουν μειώσει την παγκόσμια θέση και επιρροή της Αμερικής. Οι δασμοί έχουν προκαλέσει ένα επίπεδο δυσπιστίας στο Νέο Δελχί. Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ και οι δυτικοασιάτες φίλοι των ΗΠΑ τρέχουν ασταμάτητα αναζητώντας εναλλακτικές ρυθμίσεις και ομπρέλες ασφαλείας.

Για πολύ καιρό η Ινδία ήλπιζε ότι η υποστήριξη των ΗΠΑ στην τεχνολογία και την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνατοτήτων θα της επέτρεπε να παραμείνει ισότιμη με την Κίνα στην Ασία. Μια ζεστή διμερής κατανόηση μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου θα μπορούσε να περιθωριοποιήσει την διπλωματική επιρροή της Ινδίας. Η Ινδία κινδυνεύει επίσης να αποδυναμώσει την περιφερειακή διαπραγματευτική ισχύ. Στην πραγματικότητα, ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας υποστήριξε έμμεσα και την «στρατηγική αυτονομία» της Ινδίας.

Αλλά τώρα, αν ο Xi και ο Trump προχωρήσουν προς μια ολοκληρωμένη εμπορική συμφωνία, διασφαλίζοντας τα συμφέροντα της αμερικανικής βιομηχανίας, τότε η κίνηση προς την Ινδία θα μπορούσε να επιβραδυνθεί. Ένας συναλλακτικός Trump έχει εκφράσει έντονα τις προστατευτικές εμπορικές πολιτικές της Ινδίας και τους περιορισμούς στην εγχώρια αγορά. Μπορεί τώρα να πιέσει για το άνοιγμα των τομέων της γεωργίας και της τεχνολογίας της Ινδίας σε αμερικανικές εταιρείες. Η αστάθεια των τιμών των βασικών προϊόντων παγκοσμίως παρακολουθείται επίσης στενά από την Ινδία. Μια συμφιλίωση μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου θα μπορούσε να σταθεροποιήσει την παγκόσμια ζήτηση και να είναι καλή για το Νέο Δελχί.

Η Κίνα ελέγχει περίπου το 70% της παγκόσμιας εξόρυξης σπάνιων γαιών και σχεδόν το 85% της ικανότητας διύλισης. Απαραίτητα για στρατιωτικό υλικό, μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, ανεμογεννήτριες και προηγμένα ηλεκτρονικά, δίνουν στο Πεκίνο σημαντική επιρροή έναντι της Ουάσινγκτον. Οποιαδήποτε συμφωνία ΗΠΑ-Κίνας σχετικά με κρίσιμα ορυκτά θα είναι καλή για τον κόσμο και την Ινδία.

Λίγες μέρες πριν από τη διμερή σύνοδο κορυφής, στις 18 Σεπτεμβρίου, ο Τραμπ υπέγραψε νομοσχέδιο που επιτρέπει δασμούς 100% στους κορυφαίους αγοραστές ρωσικής ενέργειας, κυρίως στην Κίνα και την Ινδία. Λίγες μέρες αργότερα, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ ​​Μπέσεντ, ανακοίνωσε ότι η Ουάσινγκτον και το Πεκίνο παρέτειναν τη Συμφωνία του Μπουσάν έως τις 10 Ιανουαρίου 2027, βάσει της οποίας οι δύο πλευρές συμφώνησαν να αποφύγουν νέους δασμούς και εμπορικούς περιορισμούς η μία στην άλλη.

Θα λάβει η Ινδία παρόμοια παραχώρηση; Προς το παρόν, παραμένει εκτεθειμένη στην απειλή δασμών. Θεωρεί ο Τραμπ την Ινδία ως έναν πιο ήπιο στόχο; Ενώ οι ΗΠΑ απειλούν την Ινδία και τη Βραζιλία, είναι πιο διακριτικές απέναντι στην Κίνα επειδή το Πεκίνο ασκεί πολύ μεγαλύτερη επιρροή. Ο Πίτερ Ναβάρο, Αμερικανός οικονομολόγος και ανώτερος σύμβουλος του Τραμπ για το εμπόριο και τη μεταποίηση, σε κάποιο σημείο αποκάλεσε την Ουκρανία «πόλεμο του Μόντι» - λόγω των εισαγωγών πετρελαίου του Νέου Δελχί από τη Ρωσία. Κανείς στην κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει προσπαθήσει ποτέ να αποκαλύψει την κρίση της Ουκρανίας «πόλεμο του Σι». Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούλιο του 2025, η Ουάσιγκτον γλίτωσε την Κίνα, αλλά επέβαλε επιπλέον 25% στην Ινδία για την αγορά ρωσικού αργού πετρελαίου. Υπάρχει επομένως αυξημένη υποψία ότι η Ινδία βρίσκεται στο στόχαστρο, ενώ το Πεκίνο συνεχίζει να διαφεύγει του αμερικανικού ελέγχου.

Οι ΗΠΑ ανησυχούν για την κακή εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης από την Κίνα και έχουν επιδιώξει δομημένους διαλόγους για την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η Ινδία, η οποία στοχεύει να γίνει παγκόσμιος κόμβος για την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και των ψηφιακών δημόσιων υποδομών, παρακολουθεί στενά τις συζητήσεις, ώστε να μην χάσει το πλεονέκτημα του πρώτου κινήματος.

Καθώς η Κίνα γίνεται ισότιμη δύναμη με τις ΗΠΑ, μια αποδυνάμωση της αμερικανικής θέσης στην Ταϊβάν θα μπορούσε να ενθαρρύνει τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό (PLA). Ενώ η άμεση εστίαση της Ινδίας παραμένει η κυριαρχία επί της επικράτειάς της κατά μήκος της Γραμμής Πραγματικού Ελέγχου (LAC) και η επιρροή της σε όλη τη Νότια Ασία, ένας ενδυναμωμένος PLA θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή για την Ινδία. Θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη θέση της Ινδίας στις επίπονες διαπραγματεύσεις μετά τη συνοριακή σύγκρουση του 2020. Το Πεκίνο θα μπορούσε να γίνει λιγότερο ευνοϊκό απέναντι στις ινδικές συνοριακές θέσεις. Αντίθετα, μια σταθερή σχέση Κίνας-ΗΠΑ θα μπορούσε επίσης να φέρει σταθερότητα στις σχέσεις Κίνας-Ινδίας και να μειώσει το έλλειμμα εμπιστοσύνης. Η Ινδία επίσης δεν θέλει κινεζική ή αμερικανική επιρροή στη Νότια Ασία, καθώς τη θεωρεί επιζήμια για την ασφάλειά της.

Η αναζωογόνηση των σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας θα μπορούσε να μειώσει την εξάρτηση μεταξύ Ρωσίας-Κίνας. Στη συνέχεια, η Ρωσία μπορεί να πλησιάσει περισσότερο την Ινδία.

Μακροχρόνιο στρατηγικό παιχνίδι

Το μεγαθήριο των εξαγωγών που ο Τραμπ προσπάθησε να τιθασεύσει συνεχίζει να βρυχάται σε αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν ολοένα και περισσότερο «Κινεζικό Σοκ 2.0». Το παγκόσμιο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας οδεύει προς το να ξεπεράσει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Η κυβέρνηση Τραμπ πίστευε ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει μαζική μονομερή πίεση για να αναγκάσει την Κίνα να κάνει παραχωρήσεις, αλλά αυτό δεν συνέβη.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ήλπιζε να χρησιμοποιήσει το επικείμενο πακέτο όπλων ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Ταϊβάν ως «διαπραγματευτικό χαρτί» με το Πεκίνο. Με τον Xi σαφώς στη θέση του οδηγού, αυτό θα αναστατώσει περαιτέρω τους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ασία, ιδίως την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, τις Φιλιππίνες, την Ταϊβάν και τους εταίρους της Τετραμερούς. Η αποφασιστικότητα της Ουάσιγκτον να υπερασπιστεί την Ταϊβάν τίθεται και πάλι υπό αμφισβήτηση.

Ο Σι άσκησε πιέσεις στον Τραμπ για την Ταϊβάν, λέγοντας ότι ελπίζει ότι οι ΗΠΑ θα «χειριστούν το ζήτημα της Ταϊβάν με σύνεση». Εν τω μεταξύ, οι Δημοκρατικοί της Γερουσίας επέκριναν τον Τραμπ για την αποτυχία του να αντιμετωπίσει δημόσια την στρατιωτική πίεση της Κίνας στην Ταϊβάν και ζήτησαν την άμεση παράδοση εγκεκριμένης στρατιωτικής βοήθειας και πωλήσεων όπλων στο νησί.

Με τον χαρακτηριστικό του τρόπο, ο Τραμπ δήλωσε ότι η Αμερική ήταν «πολύ χαρούμενη» για την επίσκεψη του Σι και εξέφρασε την ελπίδα ότι η Κίνα είναι «πολύ χαρούμενη επίσης». Ο Σι δήλωσε ότι η σχέση ΗΠΑ-Κίνας έχει εξελιχθεί σε μια εποικοδομητική σχέση «στρατηγικής σταθερότητας βάσει σεβασμού, δικαιοσύνης και αμοιβαιότητας», τοποθετώντας έτσι το Πεκίνο ως ισότιμο με τις ΗΠΑ στην παγκόσμια σκηνή.

Οι ΗΠΑ και η Κίνα παραμένουν στρατηγικοί ανταγωνιστές σε τομείς όπως το εμπόριο, η τεχνολογία, η ασφάλεια και η γεωπολιτική, ωστόσο και οι δύο κυβερνήσεις έχουν ταυτόχρονα επιδείξει ενδιαφέρον για την αποτροπή της εκφυλιστικής εξέλιξης του ανταγωνισμού σε αντιπαράθεση. Υπήρξε συζήτηση για μια πιθανή τηλεφωνική γραμμή επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών και κάποιο είδος ευρείας συμφωνίας για την κοινοποίηση μιας έκθεσης προόδου. Τίποτα τέτοιο δεν συνέβη.

Ο Xi Jinping παίζει ένα μακροπρόθεσμο στρατηγικό παιχνίδι. Η Ουάσινγκτον συνεχίζει να βρίσκεται σε πόλεμο και να είναι βυθισμένη σε πολλαπλές γεωπολιτικές και εσωτερικές κρίσεις. Το Πεκίνο εδραιώνει σιωπηλά την οικονομία του, τον πολιτικό του έλεγχο, αναδιαρθρώνει τον στρατό του και επεκτείνει το στρατηγικό του αποτύπωμα. Η Κίνα δεν χρειάζεται να νικήσει την Αμερική, ίσως χρειάζεται μόνο να αντέξει περισσότερο από την αμερικανική προσοχή. «Η Αμερική είναι πολύ χαρούμενη με αυτή την επίσκεψη και είμαι σίγουρος ότι και η Κίνα είναι πολύ χαρούμενη», δήλωσε ο Τραμπ. Το αν η Ινδία είναι ευχαριστημένη θα αναλυθεί στους διαδρόμους εξουσίας στο Νέο Δελχί.

Πηγή: RT