Η σιωπή για τις σφαγές δημοσιογράφων από το Ισραήλ είναι επικίνδυνη για όλους

Η απροθυμία των διεθνών μέσων ενημέρωσης να δείξουν αλληλεγγύη προς τους Παλαιστίνιους δημοσιογράφους θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ.

Ένα δελτίο τύπου του ισραηλινού στρατού στις 26 Δεκεμβρίου επιχείρησε να δικαιολογήσει ένα έγκλημα πολέμου. Παραδέχτηκε απροκάλυπτα ότι ο στρατός έκαψε πέντε Παλαιστίνιους δημοσιογράφους σε ένα σαφώς σηματοδοτημένο δημοσιογραφικό όχημα έξω από το νοσοκομείο al-Awda στο στρατόπεδο προσφύγων Nuseirat, στην κεντρική Λωρίδα της Γάζας.

Τα πέντε θύματα ήταν ο Ibrahim Sheikh Ali, ο Faisal Abu al-Qumsan, ο Mohammed al-Ladaa, ο Fadi Hassouna και ο Ayman al-Gedi. Ο Ayman είχε φτάσει στο νοσοκομείο με τη σύζυγό του, η οποία επρόκειτο να γεννήσει το πρώτο τους μωρό. Επισκεπτόταν τους συναδέλφους του στο όχημα όταν αυτό χτυπήθηκε. Το αγοράκι του γεννήθηκε αρκετές ώρες αργότερα και τώρα φέρει το όνομα του πατέρα του, ο οποίος δεν είχε την άδεια να ζήσει αρκετά για να γιορτάσει τη γέννησή του.

Η ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού ισχυρίστηκε ότι οι πέντε Παλαιστίνιοι ήταν «πράκτορες που παρίσταναν τους δημοσιογράφους» και ότι διέδιδαν «μαχητική προπαγάνδα» επειδή εργάζονταν για το τηλεοπτικό δίκτυο Al-Quds Al-Youm, το οποίο συνδέεται με το παλαιστινιακό κίνημα Ισλαμικής Τζιχάντ. Ο ισραηλινός στρατός δεν ισχυρίστηκε ότι έφεραν στην πραγματικότητα όπλα ή ότι συμμετείχαν σε κάποια ένοπλη δράση.

Πολλά δυτικά έντυπα παρέθεσαν την ανακοίνωση του ισραηλινού στρατού σαν να επρόκειτο για μια αντικειμενική θέση και όχι για προπαγάνδα που συγκαλύπτει ένα έγκλημα πολέμου. Δεν κατάφεραν να διευκρινίσουν στο κοινό τους ότι η επίθεση σε δημοσιογράφους, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων που ενδέχεται να κατηγορηθούν για προώθηση «προπαγάνδας», αποτελεί έγκλημα πολέμου. Όλοι οι δημοσιογράφοι προστατεύονται από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, ανεξάρτητα από το αν οι στρατοί αρέσκονται στο ρεπορτάζ τους ή όχι.

Το Άρθρο 79 του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου των Συμβάσεων της Γενεύης ορίζει ότι όλοι οι δημοσιογράφοι «που συμμετέχουν σε επικίνδυνες επαγγελματικές αποστολές σε περιοχές ένοπλων συγκρούσεων θεωρούνται πολίτες... [και] προστατεύονται [...] και με την επιφύλαξη του δικαιώματος των πολεμικών ανταποκριτών που είναι διαπιστευμένοι στις ένοπλες δυνάμεις».

Αγνοώντας πλήρως αυτές τις διατάξεις του διεθνούς δικαίου, ο ισραηλινός στρατός έχει εξαπολύσει μια σειρά από δολοφονίες Παλαιστινίων δημοσιογράφων τους τελευταίους 15 μήνες. Σύμφωνα με το Γραφείο Τύπου της Κυβέρνησης της Γάζας, 201 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στη Γάζα από τις 7 Οκτωβρίου 2023. Άλλες αναφορές ανεβάζουν τον αριθμό στους 217 .

Σύμφωνα με την Επιτροπή Προστασίας Δημοσιογράφων (CPJ) με έδρα τη Νέα Υόρκη, περίπου 138 Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι σκοτώθηκαν στη Γάζα και την κατεχόμενη Δυτική Όχθη μεταξύ 7 Οκτωβρίου 2023 και 31 Δεκεμβρίου 2024. Η οργάνωση κατέγραψε στον απολογισμό τα πέντε θύματα της επίθεσης του ισραηλινού στρατού στις 26 Δεκεμβρίου.

Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα, με έδρα το Παρίσι, χαρακτήρισαν τη δολοφονία δημοσιογράφων από το Ισραήλ ως «ένα πρωτοφανές λουτρό αίματος» και την Παλαιστίνη ως «την πιο επικίνδυνη χώρα για τους δημοσιογράφους». Η CPJ έχει επίσης κατατάξει το Ισραήλ ως έναν από τους κορυφαίους «φυλακιστές δημοσιογράφων».

Το Ισραήλ όχι μόνο αρνείται να αναγνωρίσει οποιονδήποτε Παλαιστίνιο εργαζόμενο στα μέσα ενημέρωσης ως προστατευόμενο, αλλά απαγορεύει επίσης την είσοδο σε ξένους δημοσιογράφους στη Γάζα.

Είναι πραγματικά ανησυχητικό το γεγονός ότι τα διεθνή μέσα ενημέρωσης δεν έχουν κάνει πολλά για να διαμαρτυρηθούν για αυτήν την απαγόρευση. Εκτός από μία αίτηση που υπέγραψαν 60 μέσα ενημέρωσης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, τα διεθνή μέσα ενημέρωσης δεν έχουν δώσει συνέχεια σε τέτοια αιτήματα εδώ και 15 μήνες.

Εάν σε έναν μεγάλο οργανισμό μέσων ενημέρωσης δεν δοθεί πρόσβαση σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία, μια ένδειξη αυτής της απαγόρευσης συχνά επισυνάπτεται στα ρεπορτάζ ως μορφή διαμαρτυρίας. Ωστόσο, στην περίπτωση της Γάζας, το Ισραήλ λαμβάνει άδεια, ειδικά από τα κυρίαρχα δυτικά μέσα ενημέρωσης, με τα ισραηλινά δελτία τύπου να παρουσιάζονται τακτικά ως γεγονότα.

Αυτή η εφησυχασμός επέτρεψε στο Ισραήλ να ελέγχει την αφήγηση και να διαδίδει τον ισχυρισμό του ότι πρόκειται για έναν αμυντικό πόλεμο που διεξάγεται από «τον πιο ηθικό στρατό» στον κόσμο, εντός των παραμέτρων του διεθνούς δικαίου.

Ενώ εμπειρογνώμονες των Ηνωμένων Εθνών, ορισμένες ισραηλινές ΜΚΟ όπως η B'Tselem, και κάθε μεγάλη διεθνής οργάνωση για τα δικαιώματα έχουν καταδικάσει τις ενέργειες του Ισραήλ, τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης συνεχίζουν να του δίνουν το πλεονέκτημα της αμφιβολίας. Στις σπάνιες περιπτώσεις όπου τα δυτικά μέσα έχουν διερευνήσει ισραηλινούς ισχυρισμούς, όπως έκαναν πρόσφατα οι New York Times , τα ευρήματα επαναλαμβάνουν σε συντριπτική πλειοψηφία αναφορές που είχαν κάνει αραβικά και ορισμένα αριστερά ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μήνες πριν, περιγράφοντας σοβαρά εγκλήματα που διαπράττονται.

Ένας από τους λόγους για τους οποίους έχουμε φτάσει στο σημείο όπου το Ισραήλ, η αυτοαποκαλούμενη «μόνη δημοκρατία στη Μέση Ανατολή», σφαγιάζει δημοσιογράφους ατιμώρητα είναι επειδή δεν θεωρήθηκε ποτέ υπεύθυνο για τη σταδιακή εντατικοποίηση της βίας κατά των εργαζομένων στα μέσα ενημέρωσης όλα αυτά τα χρόνια.

Η δολοφονία της Παλαιστινιοαμερικανίδας δημοσιογράφου Shireen Abu Akleh στην Τζενίν το 2022 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ενώ υπήρξε κάλυψη και ερευνητικό έργο από τα δυτικά μέσα ενημέρωσης σχετικά με τη δολοφονία της, το Ισραήλ παρόλα αυτά είχε τη δυνατότητα να απαλλάξει την ευθύνη ισχυριζόμενο ότι επρόκειτο για πράξη «κακού μήλου» και ότι ο υπεύθυνος στρατιώτης θα λογοδοτούσε. Δεν έγινε.

Αυτό που θα πρέπει να καταλάβουν οι ξένοι συνάδελφοί μας είναι ότι η προσπάθεια του Ισραήλ να ομαλοποιήσει τις μαζικές δολοφονίες δημοσιογράφων δεν απειλεί μόνο τους Παλαιστίνιους εργαζόμενους στα μέσα ενημέρωσης. Εάν μια τέτοια αποτρόπαια συμπεριφορά σε εμπόλεμες ζώνες ομαλοποιηθεί, τότε κανένας δημοσιογράφος, ανεξάρτητα από το διαβατήριό του, δεν θα είναι ασφαλής.

Είναι καιρός η διεθνής κοινότητα των μέσων ενημέρωσης να σταματήσει να βρίσκει δικαιολογίες για το Ισραήλ και να αποκαλεί τις πράξεις του αυτό που είναι: εγκλήματα πολέμου. Είναι καιρός οι δημοσιογράφοι σε όλο τον κόσμο να σταθούν αλληλέγγυοι με τους Παλαιστίνιους συναδέλφους τους και να απαιτήσουν λογοδοσία για όσους τους σφαγίασαν. Είναι καιρός να απαιτήσουν δράση από τις κυβερνήσεις τους που θα οδηγήσει σε άμεσες κυρώσεις κατά του Ισραήλ.

Πηγή:  Al Jazeera.