Μήπως η Αμερική καταστρέφει την παγκόσμια οικονομία;

Τι θα σημαίνει για τον κόσμο μια εποχή οικονομικής αβεβαιότητας

H παγκόσμια οικονομία, για να το θέσω ήπια, βρίσκεται σε μια κατάσταση ρευστότητας. Πριν από τις πιο πρόσφατες εκλογές στις ΗΠΑ, ήδη πλήττονταν από γεωπολιτικά σοκ και την προοπτική μετασχηματιστικών τεχνολογικών καινοτομιών. Αλλά τώρα, πρέπει επίσης να υπομείνει μια ασυνήθιστα υψηλή αστάθεια πολιτικής από την πιο ισχυρή χώρα του κόσμου. Το αποτέλεσμα ήταν ένα τρενάκι του λούνα παρκ όχι μόνο για τα ομόλογα και τις μετοχές αλλά και για τους οικονομικούς αναλυτές και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.

Σε ένα βαθύτερο επίπεδο, αυτή η αναταραχή έχει θέσει υπό αμφισβήτηση τις συναινετικές αφηγήσεις σχετικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι μακροχρόνιες υποθέσεις που στηρίζουν τις επιλογές των νοικοκυριών, των εταιρειών και των επενδυτών έχουν εξαφανιστεί. Οι εμπειρικοί κανόνες έχουν καταστεί πολύ λιγότερο χρήσιμοι. Οι δείκτες εμπιστοσύνης των καταναλωτών και των παραγωγών έπεσαν απότομα. Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό, εν τω μεταξύ, εκτοξεύτηκαν σε επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί τελευταία φορά το 1981.

Εν μέσω αυτής της βαθιάς αβεβαιότητας, οι αναλυτές δυσκολεύονται να προβλέψουν πού θα καταλήξει τελικά η οικονομία των ΗΠΑ. Ωστόσο, δύο κύρια οράματα οριοθετούν ένα διασκορπισμένο και ασταθές σύνολο μεμονωμένων προβλέψεων. Στο πρώτο σενάριο, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε ένα ανώμαλο ταξίδι που θα κορυφωθεί με μια οικονομική αναδιάρθρωση που μοιάζει με εκείνη που έλαβε χώρα υπό τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρίγκαν και τη Βρετανίδα Πρωθυπουργό Μάργκαρετ Θάτσερ, όπου θα αναδυθούν με λιγότερο χρέος και έναν πιο αποτελεσματικό ιδιωτικό τομέα και όπου θα εμπορεύονται σε ένα πιο δίκαιο διεθνές σύστημα. Στο δεύτερο σενάριο, η χώρα ολισθαίνει σιγά σιγά στον στασιμοπληθωρισμό και, όπως συνέβη υπό τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ, θα μπορούσε να καταλήξει σε βαθιά ύφεση, ίσως με έντονη χρηματοπιστωτική αστάθεια.

Όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, θα έχει διεθνείς επιπτώσεις. Από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ βρίσκονται στο επίκεντρο των παγκόσμιων αγορών. Η Ουάσινγκτον ασκεί μεγάλη επιρροή σε πολυμερείς θεσμούς. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν εδώ και καιρό τον μόνο αξιόπιστο μοχλό της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης και ηγούνται στην ανάπτυξη και υιοθέτηση των περισσότερων καινοτομιών που ενισχύουν την παραγωγικότητα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι βιοεπιστήμες και η ρομποτική. Πολλοί ξένοι επενδυτές έχουν αναθέσει τη διαχείριση των αποταμιεύσεων και του πλούτου τους στις αμερικανικές χρηματοπιστωτικές αγορές, χάρη στη βαθιά ρευστότητά τους και την ισχυρή αρχιτεκτονική τους. Το δολάριο είναι το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες περιέλθουν σε στασιμοπληθωρισμό, κινδυνεύουν να το κάνουν και άλλα μέρη του πλανήτη.