Ταξιδεύοντας στον σουρεαλιστικό κόσμο του Λουίς Μπουνιουέλ

Ο Λουίς Μπουνιουέλ, υπήρξε ένας εκ των κορυφαίων σκηνοθετών στην ιστορία του Κινηματογράφου. Ο Ισπανός δημιουργός δε δίστασε μέσα από τα έργα του, να ασκήσει δριμεία κριτική στην καθεστηκυία τάξη και στους αντιπροσώπους της. Στο στόχαστρό του καλλιτέχνη βρέθηκαν το Κράτος, η Εκκλησία αλλά και οι Αστοί - Μπουρζουαζία. Με ευρηματική σκηνοθεσία, που συχνά πυκνά αναιρεί το διαχωρισμό μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας, ο Μπουνιουέλ επαναπροσδιορίζει τα όρια της Έβδομης Τέχνης.

Ο αινιγματικός, σουρεαλιστικός κόσμος του Λουίς Μπουνιουέλ / Luis Buñuel (1900-1983), βρίσκεται γι ακόμη μια φορά στο επίκεντρο της Ταινιοθήκης Θεσσαλονίκης. Στο πλαίσιο του αφιερώματος «Λουίς Μπουνιουέλ: Το βλέμμα ξυράφι ΙΙ», που θα πραγματοποιηθεί από την Πέμπτη 21 έως και την Κυριακή 24 Απριλίου, στην αίθουσα Σταύρος Τορνές (Αποθήκη 1, Λιμάνι).

Tο κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει πέντε αριστουργηματικές ταινίες του σπουδαίου Ισπανού δημιουργού. Πρόκειται για το ντοκιμαντέρ Γη χωρίς ψωμί (1933), και τις ταινίες μυθοπλασίας Ξεχασμένοι από την κοινωνία (1950), Η εγκληματική ζωή του Αρτσιμπάλντο ντε λα Κρουζ (1955), Ναζαρέν (1959) και Ο εξολοθρευτής άγγελος (1962).

Το αναλυτικό πρόγραμμα προβολών του Αφιερώματος: «Λουίς Μπουνιουέλ: Το βλέμμα ξυράφι ΙΙ»

Πέμπτη 21 Απριλίου
19:00 Η εγκληματική ζωή του Αρτσιμπάλντο ντε λα Κρουζ
21:30 Ναζαρέν

Παρασκευή 22 Απριλίου
19:00 Ο εξολοθρευτής άγγελος
21:30 Ξεχασμένοι από την κοινωνία
21:30 Γη χωρίς ψωμί

Σάββατο 23 Απριλίου
19:00 Ναζαρέν
21:30 Ο εξολοθρευτής άγγελος

Κυριακή 24 Απριλίου
19:00 Ξεχασμένοι από την κοινωνία
19:00 Γη χωρίς ψωμί
21:30 Η εγκληματική ζωή του Αρτσιμπάλντο ντε λα Κρουζ

Λίγα λόγια για τις πέντε αριστουργηματικές ταινίες του σπουδαίου ισπανού δημιουργού:

Γη Χωρίς Ψωμί
Σκηνοθεσία: Λουίς Μπουνιουέλ
Σενάριο: Luis Buñuel
Με τους: Abel Jacquin, Alexandre O'Neill
Χώρα Παραγωγής: Ισπανία
Έτος Παραγωγής: 1932
Διάρκεια: 30 λεπτά
Φορμά:Ασπρόμαυρη / 35 mm

Όταν το ντοκιμαντέρ του Λουίς Μπουνιουέλ  "Γη χωρίς ψωμί", προβάλλεται στο Παρίσι το 1937, η «πολιτισμένη Δύση» ανακαλύπτει με έκπληξη ότι στην Ευρώπη υπάρχουν ακόμα περιοχές όπου οι άνθρωποι ζουν σε συνθήκες απόλυτης ένδειας. Στην απομονωμένη επαρχία Λας Ούρδες της Ισπανίας, που βρίσκεται σε μια ορεινή περιοχή ανάμεσα στη Σαλαμάνκα και τα πορτογαλικά σύνορα, η πείνα και οι αρρώστιες μαστίζουν την περιοχή «θερίζοντας» τους ανθρώπους. Πρόκειται για μια κοιλάδα με πενήντα χωριά οι κάτοικοι των οποίων, που δεν ξέρουν καν τι θα πει ψωμί, ζουν σε κατάσταση μόνιμου υποσιτισμού και μέσα στην πιο έσχατη εξαθλίωση. Οι συνθήκες διαβίωσης είναι απάνθρωπες, οι αρρώστιες και ο θάνατος μια καθημερινή παρουσία.

Η "Γη χωρίς ψωμί", τρίτη μόλις ταινία του Μπουνιουέλ - μετά τον "Ανδαλουσιανό σκύλο" και τη "Χρυσή εποχή" - αποτυπώνει μέσα σε 30 λεπτά που διαρκεί, μια ανθρωπογεωγραφία του τρόμου και της φρίκης, μια κατάσταση στα όρια του ανθρώπινου. Η ταινία «συνοδεύεται» από την 4η Συμφωνία του Μπραμς.Η Κυβέρνηση της Ισπανίας θεώρησε την ταινία δυσφημιστική για τη χώρα και απαγόρευσε την προβολή της.

Σκηνοθεσία: Λουίς Μπουνιουέλ
Σενάριο: Luis Buñuel, Eduardo Ugarte, Rodolfo Usigli (μυθιστόρημα)
Με τους: Ernesto Alonso, Miroslava, Rita Macedo
Χώρα Παραγωγής: Μεξικό
Έτος Παραγωγής: 1955
Διάρκεια: 89 λεπτά
Φορμά: 35 mm / Ασπρόμαυρη

Ο Αρτσιμπάλντο ντε λα Κρουζ (Ερνέστο Αλόνσο / Ernesto Alonso) είναι ένας εύπορος Μεξικανός, μεγαλοαστικής καταγωγής, που εργάζεται ως αγγειοπλάστης. Στα χρόνια της Μεξικανικής Επανάστασης ήταν ακόμη παιδί, αλλά έζησε με πλούτη και προνόμια. Είδε όμως την γκουβερνάντα του να σκοτώνεται καθώς του έλεγε ένα παραμύθι για το μουσικό κουτί που μόλις του είχε δωρίσει η μητέρα του, γεγονός που τον σημάδεψε για πάντα. Η συγκυρία αυτή, δηλαδή ο θάνατος της γκουβερνάντας και η ιστορία του μουσικού κουτιού, έκανε τον Αρτσιμπάλντο να πιστέψει ότι αυτός σκότωσε τη γυναίκα χρησιμοποιώντας το παιχνίδι. Από εκείνο το σημείο, ξεκινά και η επιθυμία του να σκοτώνει νεαρές γυναίκες...

Ένα υπέροχο δείγμα γραφής της Μεξικανικής περιόδου του κορυφαίου Ισπανού σκηνοθέτη, που με το έργο του σημάδεψε για πάντα την πορεία και την εξέλιξη της έβδομης τέχνης. Βασισμένη στο μυθιστόρημα του Μεξικανού συγγραφέα Ρομπέρτο Ουσίλι, "Ensayo de un crimen". Πρόκειται για μία ιδιότυπη μαύρη κωμωδία για τα φιλόδοξα εγκληματικά σχέδια ενός κατά φαντασία serial killer αλλά και μία έμμεση κριτική στην αστική τάξη, μέσα από το κυνήγι των επιφανών απολαύσεων. Για να ελαφρύνει την ατμόσφαιρα, ο Μπουνιουέλ δημιουργεί ένα από τα λίγα "happy end" που θα παρακολουθήσουμε σε ταινίες του.

Ναζαρέν

Σκηνοθεσία: Λουίς Μπουνιουέλ
Σενάριο: Julio Alejandro, Luis Buñuel, Benito Pérez Galdós (μυθιστόρημα)
Με τους: Marga López, Francisco Rabal, Rita Macedo
Χώρα Παραγωγής: Μεξικό
Έτος Παραγωγής: 1959
Διάρκεια: 94 λεπτά
Φορμά: 35 mm / Ασπρόμαυρη

Στο Μεξικό του δικτάτορα Ντιάζ, ο νεαρός ιερέας Ναζαρέν (Φρανσίσκο Ραμπάλ), ζει σε μια φτωχική πανσιόν, χωρίς να έχει δική του ενορία, εφαρμόζοντας όμως πιστά τις διδαχές του Ευαγγελίου, κυρίως σε ότι αφορά στην αγάπη προς τον πλησίον και στην αλληλεγγύη. Ο ίδιος προσφέρει καταφύγιο στην πόρνη Άνταρα (Ρίτα Μασέδο), η οποία καταζητείται για απόπειρα δολοφονίας. Ο Ναζαρέν, αποφασίζει να γίνει αναχωρητής και να ταξιδεύει σαν «φτωχούλης του Θεού», περιπλανώμενος και ζώντας με ελεημοσύνες. Αργότερα, σ’ ένα χωριό ξανασυναντά την Μπεατρίς και την Άνταρα οι οποίες τον ακολουθούν, καθώς τον θεωρούν άγιο. Ωστόσο ο κόσμος θεωρεί ανήθικο και αιρετικό ένας ιερέας να συνοδεύεται και να κυκλοφορεί με δύο γυναίκες. Η πίστη του Ναζαρέν στην ύπαρξη του Θεού αρχίζει να κλονίζεται...

Βραβευμένη στο Φεστιβάλ Καννών του 1959, η ταινία "Ναζαρέν" είναι ίσως η καλύτερη δημιουργία της μεξικάνικης περιόδου του σπουδαίου δημιουργού Λουίς Μπουνιουέλ. Παράλληλα είναι και η πρώτη από τις μεγάλες «βλάσφημες και ιερόσυλες» ταινίες του, όπου ο σκηνοθέτης καταθέτει μια ολομέτωπη επίθεσηενάντια στην υποκρισία της οργανωμένης θρησκευτικής εξουσίας (Εκκλησία).

Ξεχασμένοι από την Κοινωνία

Σκηνοθεσία: Λουίς Μπουνιουέλ
Σενάριο: Luis Alcoriza, Luis Buñuel
Με τους: Alfonso Mejía, Roberto Cobo, Estela Inda
Χώρα Παραγωγής: Μεξικό
Έτος Παραγωγής: 1950
Διάρκεια: 85 λεπτά
Φορμά: 35 mm / Ασπρόμαυρη

Η πολιτική κατάσταση της Ισπανίας ήταν εκρηκτική και το 1936 οδήγησε στον Εμφύλιο. Με την επιβολή της δικτατορίας του Φράνκο, που έγινε και με την ισχυρή στήριξη της εκκλησίας, πολλοί καλλιτέχνες αναγκάστηκαν να εκπατριστούν. Ο Μπουνιουέλ έφυγε στο Μεξικό και το 1948, με την κατάσταση να συνεχίζεται στη χώρα του, πήρε τη μεξικάνικη υπηκοότητα. Εκεί θα βρει το έδαφος και την ελευθερία για να δημιουργήσει τις ταινίες του. Ανάμεσά τους, το "Los Olvidados" (Ξεχασμένοι από την κοινωνία - 1950). Μία ταινία η οποία πολλά χρόνια μετά, εντάχτηκε και στη λίστα της UNESCO ως μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ήρωας της ταινίας είναι ο Χάιμπο, δραπέτης του αναμορφωτήριου, ο οποίος ηγείται, μαζί με τον φίλο του Πέδρο, μιας συμμορίας ανηλίκων σε φτωχογειτονιά της πόλης του Μεξικού. Δεν διστάζει να φτάσει μέχρι το έγκλημα, ενώ γίνεται εραστής της μητέρας του Πέδρο, η οποία με τη σειρά της παραδίδει το παιδί της στις αρχές για να το ξεφορτωθεί. Βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Καννών του 1951, για την ταινία που έκανε διεθνώς γνωστό τον Μπουνιουέλ.

Σκηνοθεσία: Λουίς Μπουνιουέλ
Σενάριο: Λουίς Μπουνιουέλ
Με τους: Silvia Pinal, Jacqueline Andere, Enrique Rambal
Χώρα Παραγωγής: Μεξικό
Έτος Παραγωγής: 1962
Διάρκεια: 93 λεπτά
Φορμά: 35 mm / Ασπρόμαυρη

Η ταινία περιγράφει το δείπνο μίας παρέας αριστοκρατών σε κάποιο σπίτι. Μετά το δείπνο, οι καλεσμένοι μεταφέρονται στο σαλόνι από το οποίο, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, είναι αδύνατο να εξέλθουν. O εγκλεισμός τους, στο διάστημα των επόμενων ημερών, οδηγεί στην απώλεια της αξιοπρέπειάς τους και την υποταγή στα ένστικτά τους. Η αδυναμίας εκπλήρωσης μίας επιθυμίας, αποτελεί διαχρονικό και αγαπημένο θέμα στη φιλμογραφία του Λουίς Μπουνιουέλ. Ίσως η πιο σουρεαλιστική μεγάλου μήκους ταινία του κορυφαίου καλλιτέχνη κι ένα εξαίσιο δείγμα γραφής των σπουδαίων δυνατοτήτων του. Τιμήθηκε με το Βραβείο Κριτικών FIPRESCI, στο Φεστιβάλ των Καννών του 1962.

Τιμή εισιτηρίου: 4 ευρώ (γενική είσοδος), 3 ευρώ (για τα μέλη).
Κάρτα μέλους: 1 ευρώ.

Πηγή: tvxs