ΗΠΑ και Κίνα παίζουν σκάκι στο ΔΝΤ

Οταν ο Ντομινίκ Στρος Καν ανακοίνωνε, το 2010, την τελευταία έως τώρα αναθεώρηση του συστήματος ποσοστώσεων, μιλούσε για «ιστορική μεταρρύθμιση του ΔΝΤ» και «σημαντική ενίσχυση της φωνής και της εκπροσώπησης των αναδυόμενων αγορών και των αναπτυσσόμενων χωρών». Φευ, δεκατρία χρόνια μετά η ανισορροπία αυξήθηκε - άλλον κόσμο και άλλη οικονομία είχαμε το 2010 και άλλη το 2023. Αποτέλεσμα; Παράλληλα με το παγκόσμιο γεωπολιτικό μπρα ντε φερ, που στη Μέση Ανατολή ή στην Ουκρανία βάφεται με αίμα, στα ενδότερα του Ταμείου βρίσκεται σε εξέλιξη μια παρτίδα σκάκι -ή μάλλον σιάνγκτσι- ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Κίνα, στο πλευρό της οποίας κινείται η Βραζιλία.

Ωστόσο, καθώς το ζήτημα της φόρμουλας συμμετοχής στο Ταμείο έχει μπει στο τραπέζι με χρονικό ορίζοντα το 2025 και ήδη ζητήθηκε επισήμως να κατατεθούν σχετικές προτάσεις, η υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τζάνετ Γιέλεν προτείνει τον Δεκέμβριο να αποφασιστεί κάθε κράτος-μέλος να αυξήσει το κεφάλαιο του ΔΝΤ στον βαθμό του μεριδίου του, ώστε το Ταμείο να έχει περισσότερους πόρους, αλλά χωρίς να μεταβληθούν οι ισορροπίες. Η αμερικανική πρόταση αναμένεται να περάσει. Άλλη μια ήττα για την Κίνα; Όχι ακριβώς, επισημαίνουν προσεκτικοί διεθνείς αναλυτές, υποστηρίζοντας πως ο αυτοκράτορας του Πεκίνου, μετρώντας τους υπάρχοντες συσχετισμούς ενδιαφέρεται κυρίως να αναδείξει την υποβάθμιση της αξιοπιστίας των διεθνών χρηματοπιστωτικών θεσμών που δημιουργήθηκαν με τη διάσκεψη του Μπρέτον Γουντς το 1944 - ακόμα ένας κοινός στόχος που μοιράζεται με τον Πούτιν.

Το αφήγημα περί παρακμάζουσας Δύσης που χρησιμοποιεί τα παλιά και μη μεταρρυθμίσιμα εργαλεία της για να συνεχίσει να εξουσιάζει ταιριάζει γάντι και στους δύο. Και κάθε άλλο παρά εμποδίζει την Κίνα να συνεχίσει το δικό της παιχνίδι υπερεκμετάλλευσης των υπερχρεωμένων αδύναμων με τις παλαιότερες των μεθόδων. Αυτή τη στιγμή η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος πιστωτής στον πολύ μακρύ κατάλογο του ΔΝΤ με τις 70 χώρες που δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν το εξωτερικό τους χρέος. Στα δίχτυα της βρίσκονται χώρες της Αφρικής, από αυτές που είναι πλούσιες σε ορυκτά και σπάνιες γαίες, που είναι τόσο απαραίτητες για τις νέες πράσινες τεχνολογίες. Το Πεκίνο όχι μόνο δεν έχει δείξει διάθεση να ελαφρύνει το χρέος τους, αλλά έχει αποδείξει ότι γνωρίζει πολύ καλά τον μηχανισμό χρησιμοποίησης του χρέους για τον έλεγχο στρατηγικών περιουσιακών στοιχείων με προνομιακούς όρους που με ενάργεια είχε περιγράψει ο Μαρξ. Ενδεικτικό το παράδειγμα της Σρι Λάνκα, που, μην μπορώντας να αποπληρώσει το χρέος της, παραχώρησε στην Κίνα τον έλεγχο του λιμανιού Χαμπαντότα, το οποίο το Πεκίνο χρησιμοποιεί για τον στρατιωτικό του στόλο αυξάνοντας την ανασφάλεια της Ινδίας.

Κλασικός ιμπεριαλισμός του προηγούμενου αιώνα, που η Δύση δείχνει να παρακολουθεί ανήμπορη. Τόσο που οι Financial Times να έχουν θέσει το ερώτημα-καμπανάκι κινδύνου: «Μπορεί η Ευρώπη να γίνει πράσινη χωρίς τις σπάνιες γαίες της Κίνας;», η οποία χτίζει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα εδώ και τρεις δεκαετίες. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διακήρυσσε πέρυσι ότι θα φτιαχνόταν ένα ταμείο για την πράσινη μετάβαση που θα χρηματοδοτούσε την εξόρυξη ή την εκμετάλλευση του αναγκαίου ορυκτού πλούτου εντός Ε.Ε. Το βέτο των Βορειοευρωπαίων το οδηγεί σε ναυάγιο, με αποτέλεσμα η κάθε χώρα να προχωρά μόνη: η Γερμανία και η Σουηδία θα επενδύσουν από 1 δισ., η Γαλλία 500 εκατ., ο Νότος θα μείνει στην τρίτη ταχύτητα, αλλά η Ευρώπη συνολικά μένει πίσω. Όπως δείχνει μια έρευνα του Investigate Europe, μόλις 15 από τις 200 μεγαλύτερες εξορυκτικές εταιρείες στον πλανήτη είναι ευρωπαϊκές. Καναδάς, ΗΠΑ, Νότια Αφρική κάνουν παρέα στην Κίνα και στη Ρωσία και σ’ αυτόν τον τομέα.

Πηγή Αυγή